بازنگری آییننامه اجرایی مدارس و حذف اخراج موقت دانشآموزان
به گزارش تیم آرشیو کامل، معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش از اصلاحات گسترده در آییننامه اجرایی مدارس خبر داده و تأکید کرد که بند مربوط به اخراج موقت دانشآموزان از این آییننامه حذف شده است. این تغییرات بخشی از فرایند بازنگری سند تحول بنیادین در کانون مدرسه و در چارچوب برنامه عمل مدیران مدارس برای اداره مدرسه محسوب میشود و با هدف بهبود مدیریت مدرسه، کاهش ناکارآمدیهای اجرایی و تطبیق با مقتضیات روز آموزشی صورت گرفته است. در گفتوگوهای انجامشده ذکر شد که نسخه اولیه آییننامه اجرایی مربوط به سال ۱۳۷۹ است و با گذشت بیش از دو دهه، اصلاحات عمیقی در آن انجام و نسخهای به مدارس ابلاغ شد که در سال ۱۴۰۰ بهصورت آزمایشی سهساله اجرا شد.
معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش با بیان اینکه بازخوردهای گسترده از استانهای مختلف دریافت شد، افزود: کارگروهی در دبیرخانه شورا تشکیل و بیش از ۶۴ جلسه برگزار شد تا نسخه اصلاحشده نهایی آماده و در جلسات آینده شورای عالی مطرح و به تصویب برسد. مبنای تدوین این آییننامه، سند تحول بنیادین و زیرنظامهای آن است و در بخشهای مختلف به مبانی مدیریتی، راهبری و مدرسهای، برنامه درسی، پژوهش، بهداشت و سلامت، فضا و تجهیزات، امور مالی و منابع انسانی و سایر مواردی که مدیر مدرسه به آن نیاز دارد، پرداخته شده است. این اصلاحات با هدف سیاستگذاری مدرسهمحور و تفویض حداکثر اختیارات به شوراهای مدرسه در نظر گرفته شد تا مدیران مدرسه بتوانند با بهرهگیری از امکانات موجود، فعالیتهای آموزشی را روانتر پیگیری کنند.
وی همچنین به برخی نکات اجرایی اشاره کرد و توضیح داد که یکی از محورهای مهم اصلاحات، موضوع تلفن همراه دانشآموزان است و چگونگی تکلیف این ابزار در مدارس بهروشنی در آییننامه جدید مشخص میشود. از دیگر موضوعات مطرحشده، بحث نصب دوربینها در کلاسها و فضاهای مدرسه است که با چالشهایی همراه بود، اما در اصلاحات انجامشده تلاش شد مسئولیت تصمیمگیری را به شورای مدرسه واگذار کند تا با توجه به مقتضیات هر مدرسه، تصمیمهای مناسبتری اتخاذ شود. در زمینه مقررات انضباطی نیز یکی از بندهای قبلی که به اخراج موقت دانشآموزان اشاره داشت، حذف شده و به جای آن توصیههای مشاورهای و رویکردهای حمایتی لحاظ شده است. این تغییرات با هدف کاهش پیامدهای منفی و بهبود فرآیندهای استیفای حقوق دانشآموزان انجام شده است.
در جمعبندی اقدامات، گفته میشود این نسخه جدید بر مبنای بازخوردهای جمعآوریشده و با نگاه به سند تحول بنیادین، طراحی شده تا هم انضباطی بهصورت سازنده و هم مدیریت مدرسه به شکل کارآمدتری پیش رود. همچنین مطرح شد که برخی اصلاحات دیگر که میتواند به تطبیق آییننامه اجرایی با فضای مدارس در تراز سند تحول کمک کند نیز در اولویت بررسیهای آتی قرار دارد. لازم به ذکر است که روند بازنگری همچنان ادامه دارد و انتظار میرود پس از نهایی شدن، نسخه جدید در جلسات شورای عالی آموزش و پرورش به تصویب برسد.
تحلیل اجرایی-حقوقی با چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران
این تحلیل با استناد به اصول قانونگذاری آموزشی جمهوری اسلامی ایران و چارچوب سند تحول بنیادین انجام میشود و نتایج آن به بیان نحوه انطباق آییننامه اجرایی مدارس با اصول مدیریتی مدرسهمحور و حقوقی دانشآموزان میپردازد. هدف از این اصلاحات، حفظ جایگاه قانونی مدارس، تقویت کارکرد شوراهای مدرسه و ایجاد سازواری است که بتواند با حفظ شئون آموزشی و پرورشی، مدیریت بهتری را برای مدرسه فراهم آورد. در چارچوب قوانین، توجه به اصول حق آموزش برابر، وقار و کرامت دانشآموزان، حفظ حریم خصوصی و جلوگیری از اقدامات تنبیهی غیرکارآمد، از جمله مباحث کلیدی است. با حذف بند اخراج موقت و جایگزینی رویکردهای مشورتی و حمایتی، میتوان به کاهش آثار منفی تصمیمات انضباطی و بهبود فرایندهای بازتوانی و آموزشی دانشآموزان دست یافت. همچنین تفویض اختیارات به شوراهای مدرسه باید به صورتی باشد که از طریق شیوههای شفاف تصمیمگیری و با وجود سازوکارهای نظارتی، به ارتقای کیفیت آموزش و پرورش منتهی شود. بهرغم نقدهای ممکن به برخی جنبههای اجرایی، این تغییرات با هدف همسویی با ملاحظات قانونی و اصولی سند تحول بنیادین طراحی شدهاند تا عملکرد مدارس را در مسیر توسعهای هدایت کنند.