کنایهای از قاضیزاده هاشمی به کواکبیان درباره سخنانش درباره کاترین شکدم و بازخوردهای سیاسی آن
به گزارش تیم آرشیو کامل، سیدامیرحسین قاضیزاده هاشمی در یک گفتوگوی زنده با تأکید بر حفظ انسجام ملی و حفظ خطوط قرمز سیاست داخلی، سخنانی منتشر کرد که به نفع نگاههای مخالف با نرمالیزاسیون یا پایان انقلاب اسلامی تعبیر شد. او با اشاره به تفاوتهای میان مواضع داخلی و جایگاه ایران در صحنه جهانی، خاطرنشان ساخت که برخی جریانهای سیاسی از آغاز انقلاب تاکنون به دنبال گشایش یا تفسیرهای جدید از نقش ایران در جهان هستند و با این رویکرد، ایران را در مسیر پیوستن به غرب و جامعه جهانی هدایت میدانند. این سخنان بر پایه تجربههای جهانی، از جمله بحرانهای ژئوپولتیک اخیر، به عنوان مقدمهای برای هشدار نسبت به پیامدهای احتمالی برخی روندها مطرح شد.
این واکنش از سوی آقای قاضیزاده هاشمی در واکنش به اظهارات اخیر مصطفی کواکبیان مطرح شد که در برخی اظهار نظرها به صورت تهمتآمیز یا با نگاهی طنزآمیز به موضوعی جنجالی درباره یک شخصیت مشخص اشاره کرده بود. در بیانیهها و توضیحاتی که به دنبال این اظهار نظرها منتشر شد، او نسبت به استفاده از ابزار ساختگی و اتهامزنیهای بیاساس علیه رهبری و نهادهای نظامی و قضایی هشدار داده و تاکید کرد که چنین ادعاهایی میتواند وحدت ملی را تضعیف کند. البته این بیانات به سرعت با واکنشهای مختلف در دو طرف درونجناحی روبهرو شد و هر گروه تلاش کرد از منظر خود، پیامدهای سیاسی این جدل را تبیین کند.
در ادامه، قاضیزاده هاشمی با اشاره به تجربههای دوران دفاع مقدس و بحرانهای گذشته، بر این نکته تأکید کرد که منابع خبری و شخصیتهای سیاسی موظفاند از انتشار مطالبی که ممکن است به تخریب اعتماد عمومی منجر شود پرهیز کنند و با استناد به واقعیتهای موجود، از تحریک احساسات جامعه پرهیز نمایند. او در این راستا به پروندههای دروغپردازی در گذشته اشاره کرد که متأسفانه در زمان جنگ تحمیلی نیز به تفرقهافکنی منجر شده بود و چنین رویکردهایی را در تراز ملی غیرقابل قبول دانست. این اظهارات در فضای رسانهای کشور با بازتابهای گوناگون مواجه شد و برخی تحلیلگران را بر آن داشت تا دربارهٔ سیر آینده روابط داخلی-خارجی و نقش نهادهای حاکمیتی در مدیریت مخاطرات عمومی بحث کنند.
در هذاُ السیاق، طعنهای از سوی قاضیزاده هاشمی خطاب به کواکبیان مطرح شد. او با بیان این که «در طول جنگ یک نفر تازه یادش افتاد که یک خانم جاسوسی بود که با چندین نفر ارتباط داشت» به طرح سوالاتی دربارهٔ صحت و سقم این ادعاها پرداخت و گفت که بخشهایی از این اتهامات بدون شواهد روشن، میتواند به تخریب وحدت ملی منجر شود. هرچند که پاسخهای منتشر شده از سوی طرف مخالف با این دیدگاه، آن را به عنوان نمونهای از جناحبندی سیاسی تعبیر کردند، اما گفتوگوی اخیر نشان میدهد که دو جناح از طریق زبان و لحن خود، به دنبال کنترل فضای عمومی و شکلدهی به برداشتهای عمومی از رویدادهای جاری هستند. در این میان، انتشار چنین اظهار نظریها با حساسیتهای امنیتی و اجتماعی مواجه است و نیازمند ملاحظات قانونی و اخلاقی است تا از تخریب اعتماد عمومی جلوگیری شود.
در شرایط کنونی، فعالان سیاسی و رسانهای کشور تمایل دارند تا با استفاده از رسانههای جمعی و شبکههای اجتماعی، پیامهای متفاوتی را دربارهٔ رویکرد جمهوری اسلامی ایران به مسائلی مانند روابط خارجی، امنیت داخلی و نقش نهادهای قانونی مطرح کنند. این رویکردها گاه با دیدگاههای حاشیهای و گاه با تحلیلهای ساسی همراه میشود. از سوی دیگر، قوه قضاییه و سایر نهادهای قانونی کشور به طور مداوم تأکید دارند که با اتهامزنیهای بدون سند و انتشار اطلاعات نادرست، برخورد جدی صورت گیرد تا برهمکنندههای وحدت ملی نتوانند از این ابزار برای القای مناقشات ناخواسته استفاده کنند. بهرغم تفاوتهای نظر، این رویداد نشان میدهد که فضای عمومی ایران همچنان با بحثهای حساس و پیچیده دربارهٔ جایگاه نظام اسلامی و جایگاه ایران در جهان روبهرو است و نهادهای حاکمیتی برای مدیریت این فضای پرچالش، نیازمند هدایت دقیق و پاسخهای مستند هستند.
عناوین و رویکردهای بیانشده در این گفتگو، در کنار بازتابهای رسانهای و واکنشهای سیاسی، نشانگر تلاش دو جبهه مختلف برای کنترل روایت خبری در جامعه است. برخی از نیروهای سیاسی، با ابزارهای گفتمانی و نمادین، به دنبال حمایت از روایتهای خود در برابر دیدگاههای مخالف میگردند و از این رو، تحلیلگران سیاسی با دقت بیشتری به ارزیابی این اظهارات میپردازند تا از تکرار مناقشات غیرضروری و تشدید شکافهای اجتماعی جلوگیری شود. در این میان، توصیههای کارشناسان حقوقی و امنیتی نیز بر پرهیز از انتشار شایعات و استفاده از منابع معتبر خبری و رسمی تأکید دارد تا فضای رسانهای کشور به سوی واقعیتهای ملموس و دقیق هدایت شود و از گسترش بیاعتمادی در میان مردم جلوگیری گردد. این تفاوتها در نحوه ارائه خبر و تفسیر آن، به روشنکنندهٔ فضای پیچیدهٔ سیاست داخلی ایران بدل شده است و بازنویسیهای خبری در این زمینه باید با دقت انجام شوند تا از تبعیض یا سوءِ تعبیر پرهیز شود.
بهرغم تمام این مسائل، این گفتوگو بار دیگر بر اهمیت شفافیت در گفتوگوهای سیاسی و پرهیز از بیاعتمادی عمومی تأکید دارد و به مخاطبان یادآوری میکند که در فضای پررنج و پرمخاطرهای مانند دوران فعلی، رویکردهای محتاطانه و مبتنی بر واقعیت، بهترین راهکار برای حفظ ثبات ملی است. این نکته را میتوان از تحلیلهای برخی کارشناسان و سایر نمایندگان مجلس و سایر نهادهای دولتی برداشت کرد که خواستار گفتوگوی سازنده و پاسخگو با جامعه هستند و از سوءاستفاده از احساسات عمومی به دلیل مناقشات سیاسی پرهیز میکنند. در ادامه، با وجود اختلاف نظرات و دیدگاههای گوناگون دربارهٔ این رویداد، نکتهٔ کلیدی این است که همواره باید به رفتارهای رسانهای و علمیِ مبتنی بر شواهد توجه کرد تا از گسست اجتماعی و سوءاستفاده از احساسات عمومی جلوگیری شود و وحدت ملی به عنوان یکی از پایههای اصلی امنیت و توسعه در ایران حفظ گردد.
تحلیل حقوقی-اجرایی با رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران
تحلیل: در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، انتشار اتهامهای بدون مستند و همچنین تشویق به مقابله با منابع رسمی یا مقامات عالی کشور میتواند به عنوان رفتارهایی که به امنیت ملی و وحدت ملی آسیب میزند، با واکنشهای قانونی مواجه شود؛ اما اجرای این قوانین نیز باید از اصول احترام به آزادیهای عمومی، حق انتشار اخبار معتبر و فرصت برای پاسخگویی بهرهمند باشد تا حقوق طرفین رعایت گردد و سوگیریهای جناحی در تصمیمگیریهای قضایی کاهش یابد. به گونهای که هر ادعا یا گفتهای که مسئولان یا نمایندگان دربارهٔ مسائل حساس مطرح میکنند، در صورتی دارای اعتبار است که با شواهد و مستندات قابل اتکا و با زبان و لحن مسئولانه منتشر شود. این ملاحظات بهویژه در فضای داخلی ایران که رویدادهای سیاسی و اجتماعی با سرعت بالا از طریق رسانههای مختلف پخش میشود، اهمیت زیادی دارد تا از ایجاد بحرانهای اجتماعی جلوگیری شود و مردم بتوانند با اعتماد به منابع رسمی، تحلیلهای دقیق و منصفانه دریافت کنند. همچنین لازم است نهادهای قانونی بدون تعارف و به طور شفاف به موضوعات مطرحشده رسیدگی کنند تا از هرگونه تشدید تنشهای غیرمنطقی جلوگیری شود. این نگرش میتواند به حفظ ثبات عمومی کمک کند و از سو استفادههای احتمالی از بحثهای حساس جلوگیری نماید.