شرح رویداد
به گزارش تیم آرشیو کامل، در پنجمین نشست هماندیشی کارگروه قطب ۳ با محور بررسی آسیبهای اجتماعی، مجید پارسا، مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران، چشمانداز تازهای را برای بهبود کیفیت آموزشی در سطح شهر ارائه کرد و بر اولویتبخشی فوری به مدارس دارای میانگین تحصیلی پایین تأکید نمود.
وی با اشاره به تجربه عملی مدیران مدارس گفت که آنها نقش اصلی را در توانمندسازی معلمان، جهتدهی آموزشهای حین خدمت و افزایش انگیزه دانشآموزان ایفا میکنند. او بیان کرد کارگاهها و برنامههای آموزشی که مدیران به صورت عملی طراحی و اجرا میکنند، بیشترین اثر را بر رفتار آموزشی و مشارکت فرهنگیان دارد. پارسا تأکید کرد حضور مؤثر و پیوسته مدیر در مدرسه، همراه با پیگیری دقیق برنامهها و ارتباط حرفهای با معلمان و دانشآموزان، نتیجهبخشتر از نشستهای نظری در ادارات است و زمینه تحقق برنامههای تربیتی را فراهم میکند.
او ادامه داد که تمرکز سیاستگذاری بر مدارس پرخطر و دارای میانگین تحصیلی پایین باید در اولویت بماند، چرا که این رویکرد میتواند نه تنها مشکلات همان مدارس بلکه روند کلی کیفیت آموزشی در شهر را بهبود بخشد. پارسا همچنین به نقش خانوادهها و نهادهای اجتماعی در مهار آسیبهای اجتماعی اشاره کرد و گفت که بخش قابل توجهی از این آسیبها خارج از مدرسه شکل میگیرد و بدون همراهی جامعه، اجرای برنامههای مدرسهمحور به نتیجه مطلوب نمیرسد.
در پایان، مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران تأکید کرد که ارتقای مدیریت آموزشگاهی و تمرکز بر مدرسهمحوری، مسیر اصلی تحول پایدار در نظام آموزشی است و فعالیتهای عملی و میدانمحور مدارس میتواند پایهای مستحکم برای بهبود آموزش و تربیت باشد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این رویکرد، با هدف تقویت کیفیت آموزشی در سطح شهر دنبال میشود و پایداری اثرات آن نیازمند پیگیری مستمر است.
چارچوب اجرایی و رویکردهای عملی
در این بخش به برخی از راهبردهای اجرایی که از سخنان محوری ارائه میشود اشاره میکنیم. بر اساس این رویکردها، تمرکز بر مدارس پرخطر و با میانگین پایین باید به صورت هدفمند و با نقشه اجرایی مشخص پیگیری شود. از جمله اقدامات پیشنهادی میتوان به تشکیل تیمهای پشتیبانی مدرسه محور، توسعه کارگاههای مدیریتی در حوزه مدیریت منابع انسانی و مالی مدارس، و طراحی برنامههای مربیگری برای معلمان با محوریت روشهای تدریس فعال اشاره کرد. همچنین بهبود رویکردهای ارتباطی با خانوادهها و حضور منظم مدیران در مدارس برای پایش وضعیت آموزشی از طریق گزارشها و شاخصهای عملکرد میتواند کارایی فرآیندها را افزایش دهد.
واضح است که ارزیابی عملکرد مدارس باید با معیارهای شفاف و قابل اندازهگیری انجام شود تا بتوان اثر مدیریت مدرسه را بر شاخصهای آموزشی به دقت رصد کرد و تصمیمهای سیاستی را مبتنی بر دادههای قابل اعتماد اتخاذ کرد. در این راستا، مدیران مدرسه به عنوان بخشی از تیم اجرایی آموزش و پرورش نیازمند دسترسی به امکانات آموزشی مناسب، فرصتهای آموزش حرفهای و پشتیبانی اداری هستند تا بتوانند برنامههای تربیتی و آموزشی را با کارآمدی اجرا کنند. همچنین تأکید شد که مشارکت جامعه محلی و نهادهای اجتماعی در اجرای برنامهها و کاهش آسیبهای اجتماعی در کنار مدارس امری ضروری است و باید به صورت مستمر تقویت شود.
پیشنهادهای اجرایی برای مدارس
- تخصیص بودجه ویژه به پشتیبانی آموزشی مدارس با میانگین پایین و ایجاد صندوقهای پشتیبانی منابع انسانی برای مدیران و معلمان.
- راهاندازی برنامههای مربیگری هدفمند برای مدیران مدارس با محوریت مدیریت منابع و بهبود رویکردهای تدریس فعال.
- تشکیل کارگاههای مداوم برای تقویت مهارتهای رهبری آموزشی مدیران و بهبود فرایندهای ارتباطی با والدین و دانشآموزان.
- ایجاد سیستمهای پایش و گزارشدهی شفاف برای شاخصهای آموزشی، با گزارشهای دورهای در اختیار مدیران، نمایندگان آموزش و پرورش و نهادهای نظارتی.
- تقویت تعامل با خانوادهها و نهادهای اجتماعی به منظور مهار آسیبهای اجتماعی خارج از محیط مدرسه و جلب مشارکت جامعه در فرآیند یادگیری.
درک از چالشها و فرصتها
با وجود پتانسیلهای قابل توجه برای بهبود، اجرای این رویکرد با چالشهایی نیز مواجه است. از جمله، تخصیص بهموقع بودجه با اولویتبندی درست، ایجاد زیرساختهای گزارشدهی و پایش کیفیت آموزشی در تمامی مدارس، و پاسخگویی به نیازهای متفاوت مدارس مناطق شهری است. با این حال، وجود سازوکارهای پشتیبانی ویژه برای مدارس با میانگین پایین و ایجاد شبکه راهنمایی میان مدارس میتواند به تدریج مشکلات را کاهش دهد و فرصتهایی برای ارتقای سطح آموزشی فراهم آورد. این رویکرد همچنین میتواند با ایجاد فرهنگ پاسخگویی در سطح مدیریت مدرسه و بازنگری دورههای آموزشی معلمان، اثرگذاری بلندمدت داشته باشد، به شرطی که ابزارهای ارزیابی بهطور دقیق تعریف و اجرا شوند.
تأثیرات آینده و شاخصهای موفقیت
برای ارزیابی موفقیت این رویکرد، مجموعهای از شاخصهای کیفی و کمی در نظر گرفته میشود. از جمله شاخصهای کمی میتوان به افزایش میانگینهای تحصیلی در مدارس هدف، کاهش نرخ ترک تحصیل در مقاطع ابتدایی و راهنمایی، و بهبود معدل کلاسها اشاره کرد. شاخصهای کیفی نیز میتواند شامل ارزیابی تغییر نگرش دانشآموزان نسبت به مدرسه، میزان مشارکت والدین در فرآیند آموزش و ارتقای رضایت معلمان از فضای کار و فرصتهای حرفهای باشد. با اجرای منظم این شاخصها و انتشار گزارشهای شفاف، میتوان از تداوم و پایداری این رویکرد اطمینان حاصل کرد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این اقدامات مجموعهای از گامهای عملی برای بهبود مسیر آموزشی هستند.
تحلیل اجرایی و حقوقی
تحلیل اجرایی-حقوقی
این رویکرد با توجه به چارچوبهای قانونی آموزش و پرورش کشور و هدف ارتقای عدالت آموزشی طراحی شده است و میتواند با شفافسازی در فرآیند اولویتبندی، تخصیص منابع و پایش مستمر، بهبود مستمر را تضمین کند. از منظر قانونی، تمرکز بر مدارس پرخطر و با میانگین پایین میتواند با هماهنگی با سیاستهای استانی و ملی، برای ارتقای شاخصهای آموزشی سازگار باشد. با این حال، اجرای چنین رویکردی نیازمند نظارت دقیق بر فرایندها، پاسخگویی به ذینفعان مدرسه و رعایت چارچوبهای بودجهای و استخدامی است تا از هرگونه ابهام یا بیثباتی جلوگیری شود. همچنین لازم است که گزارشهای عملکرد به صورت بازخوردی در اختیار مدیران و مقامات بالادستی قرار گیرد تا روند بهبود به صورت مستمر پیگیری و از تکرار تصمیمهای غیرهدفمند پرهیز گردد.