دسترسی به بازارهای منطقهای با محوریت شیلات گیلان در آستانه اجلاس حاشیه دریای خزر
در آستانه نخستین اجلاس استانداران استانهای ساحلی کشورهای حاشیه دریای خزر، که با میزبانی شهر رشت برنامهریزی شده است، رویکردی چندبعدی نسبت به ظرفیتهای شیلاتی گیلان و نقش این استان در زنجیره ارزش غذایی منطقهای مطرح میشود. نخستین نشست از سلسله دیدارهای منطقهای با حضور استانداران و سفرای کشورهای همسایه، به دنبال تقویت تعاملات اقتصادی، سرمایهگذاری و تبادل فناوری در حوزه شیلات است. به گزارش تیم محتوای آرشیو کامل.
در گفتوگو با خبرگزاری محلی، مدیرکل شیلات استان گیلان با اشاره به برگزاری اجلاس در شهر رشت توضیح میدهد که حضور فعالان تجاری و سرمایهگذاران خارجی و داخلی در حاشیه این اجلاس، بستری برای معرفی ظرفیتهای تولیدی، فرآوری و صادراتی شیلات گیلان فراهم میکند. این فرصت میتواند به تقویت موقعیت منطقهای گیلان به عنوان یک هاب صادراتی شیلاتی منجر شود و زمینهسازی برای توسعه و تنوع بازارهای هدف را فراهم آورد.
وضعیت تولید شیلاتی گیلان و توزیع آن در بخشهای مختلف
براساس آخرین گزارشات آماری، حجم تولیدات شیلاتی استان گیلان در یک سال، اعداد بالای ۸۶ هزار تن را نشان میدهد. این رقم به دو بخش عمده تقسیم میشود: حدود ۸۷ درصد از این میزان مربوط به آبزیان پرورشی و حدود ۱۳ درصد از آن به آبزیان دریایی اختصاص دارد. بخش آبزیپروری به طور ویژه با تمرکز بر ماهیان گرمابی، سهم قابل توجهی از تولید را به خود اختصاص میدهد. به بیان مدیرکل شیلات گیلان، ماهیان گرمابی سهمی بالغ بر ۷۵ درصدی از تولید آبزیپروری را دارند و در کنار آنها، پرورش ماهی سردابی حدود ۸ درصد و پرورش ماهیان خاویاری حدود ۴ درصد از کل تولید را تشکیل میدهد.
| نوع تولید | سهم از کل تولید | شرح مختصر |
|---|---|---|
| آبزیان پرورشی | ۸۷٪ | بخش عمده از ماهیان گرمابی؛ ظرفیت بالا در پرورش صنعتی |
| آبزیان دریایی | ۱۳٪ | شامل صید دریایی و تولیدات خاص دریایی |
ظرفیتهای صادراتی و چشمانداز بازارهای بینالمللی
در حوزه صادرات، سال گذشته میزان صادرات محصولات شیلاتی استان نزدیک به ۶۰ میلیون دلار گزارش شده است. بررسی دادههای ششماهه نخست سال جاری نشان از رشد ۲۶ درصدی دارد؛ ارزش صادرات به بیش از ۳۲ میلیون دلار بالغ شده و این روند افزایشی نشان میدهد که ظرفیتهای موجود با بازارهای هدف همسو است. این صادرات شامل انواع خوراک آبزیان، گوشت ماهی تازه و منجمد و خاویار است که به کشورهای همجوار و اروپا صادر میشود. این آمارها ساختار صادراتی استان را به سمت محصولات با ارزش افزوده و فرآوریشده سوق میدهد که میتواند نقش گیلان را در تضمین زنجیره تامین پروتئینی منطقه تقویت کند.
ظرفیتهای فرآوری و زیرساختهای تولیدی برای توسعه صادرات
گیلان با دارا بودن ظرفیتهای صنایع فرآوری شیلاتی، واحدهای تولید خاویار و یک مجتمع سردخانهای بزرگ با ظرفیت نگهداری حدود ۳۰ هزار تن، پتانسیل تبدیل به هاب منطقهای صادراتی را دارد. این زیرساختها امکان افزایش صادرات به بازارهای شمالی و شرقی را فراهم میکند و با استفاده از دروازههای زمینی، هوایی و دریایی میتواند دسترسی به کشورهای همسایه را تسهیل کند. همچنین وجود واحدهای تولید کنسرو و صنایع وابسته به شیلات میتواند به افزایش ارزش افزوده و ایجاد فرصتهای شغلی مرتبط با این حوزه منجر شود.
نمایندگان استانی و بینالمللی حاضر در اجلاس
این اجلاس با حضور استانداران ده استان ساحلی از چهار کشور همسایه—روسیه، قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان—و همچنین استانداران استانهای شمالی و جنوبی ایران، سفرای جمهوری اسلامی ایران در این کشورها و سرکنسولهای ایران در پایتختهای هدف برگزار میشود. شعار این نشست «خزر؛ پل دوستی و توسعه منطقهای» است که بر فضای همکاریهای اقتصادی و تبادل فناوری میان کشورها تأکید میکند. حضور فعالان اقتصادی و بازرگانان میتواند به ایجاد کانالهای جدید صادراتی برای محصولات شیلاتی گیلان از جمله خاویار و کنسروهای دریایی منجر شود. گزارش از این نشست که در روزهای ۲۷ و ۲۸ آبان ۱۴۰۴ در رشت برگزار میشود، به صورت جامع به بررسی فرصتها، چالشها و مسیرهای انجام عملی پروژههای مشترک خواهد پرداخت.
تحلیل تخصصی: چشمانداز توسعه صادرات شیلاتی گیلان در چارچوب منطقهای
در یک چشمانداز راهبردی، گیلان باید از ظرفیتهای فعلی خود برای تبدیل به یک هاب منطقهای صادراتی بهره ببرد. این امر با ترکیب سه عنصر اصلی محقق میشود: ۱) توسعه زیرساختهای فرآوری و نگهداری با هدف افزایش ارزش افزوده، ۲) دسترسیهای لجستیک چندگانه از طریق خطوط زمینی، هوایی و دریایی به کشورهای همسایه و اروپایی، ۳) تقویت زیرساختهای بازاریابی و دستیابی به بازارهای جدید از طریق نمایشگاههای بینالمللی و مذاکرات تجاری. اقداماتی مانند تکمیل زنجیره تولید از پرورش تا کنسرو و خاویار میتواند به ارتقای جایگاه گیلان در تقاضای جهانی کمک کند. همچنین حضور سرمایهگذاران خارجی و داخلی در حاشیه این اجلاس میتواند منجر به سرمایهگذاریهای ماندگار در صنایع شیلاتی شود که از منظر EAT هم به شایستهسالاری و شفافیت منابع اشاره دارد.
بررسی اثرات اقتصادی و اجتماعی برای استان گیلان
افزایش تولید و توسعه صادرات شیلاتی میتواند تأثیرات مثبت متعددی بر اقتصاد منطقهای و رفاه جامعه محلی داشته باشد. از جمله این اثرات میتوان به ایجاد فرصتهای شغلی در حوزههای پرورش، فرآوری، سردخانهداری و لجستیک اشاره کرد. با وجود پتانسیلهای موجود، لازم است که راهبردهای سیاستی با توجه به دغدغههای زیستمحیطی و پایداری منابع آبی تدوین شود تا بتوان از ظرفیتهای شیلاتی بهصورت پایدار بهرهبرداری کرد. در این راستا، ارتقای استانداردهای بهداشتی و ایمنی مواد غذایی، توسعه فناوریهای نوین در فرآوری و افزایش شفافیت در دادههای صادراتی بهعنوان پیششرطهای موفقیت مطرح است.
خلاصه و خروجیهای عملی برای رسانهها و سرمایهگذاران
دربردارندههای اصلی این اجلاس، با هدف ایجاد یک تعامل دوطرفه با بازارهای منطقهای و بینالمللی، مجموعهای از خروجیهای عملی را در قالب نقشه راه برای آینده اقتصاد شیلاتی گیلان ارائه میدهند. این خروجیها بهخصوص برای شرکتهای فعال در حوزه کنسرو، فرآوری خاویار و توزیع محصولات دریایی میتواند به سرمایهگذاریهای جدید و افزایش صادرات منجر شود. به عنوان یک مرکز راهبردی برای افزایش صادرات شیلاتی، گیلان باید با تشریح دقیق ظرفیتهای موجود، به عنوان یک پایگاه صادراتی مطرح شود و با ارائه بستههای تشویقی و پشتیبانیهای دولتی، فضای لازم برای حضور در بازارهای خارجی فراهم گردد. به گزارش تیم محتوای آرشیو کامل.
خاتمه و پیامدهای احتمالی
با توجه به حضور گسترده بازیگران منطقهای و بینالمللی، به نظر میرسد که گیلان در بلندمدت میتواند با تقویت مزیتهای نسبی خود در فرآوری شیلات و توسعه بازارهای صادراتی، به عنوان یکی از قطبهای شیلاتی ایران در منطقه مطرح شود. این تحولات میتواند به ایجاد پروژههای مشترک با کشورهای همسایه، بهبود دسترسی به بازارهای اروپا و آسیا و نیز تقویت زنجیره تامین غذایی منطقه کمک کند. در پایان این گزارش، لازم است تأکید کنیم که این محتوا بازنویسی شده و برای حفظ صحت اطلاعات به دادههای رسمی و گزارشهای منتشر شده در رسانههای معتبر استناد میشود. گزارش کامل از این رویداد در دسترس است و بهروز رسانیهای بعدی را نیز پوشش خواهد داد.