بازتاب دو هفتهای شفافسازی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تا ۱۵ آذر
در دو هفته اخیر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با انتشار مجموعهای از اسناد و شفافسازیهای مربوط به نامههای صادر شده، قراردادها و مناقصات در سامانه شفافسازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (CFOIA) گام جدیدی در راستای افزایش شفافیت عمومی برداشته است. به گزارش تیم آرشیو کامل، این دوره زمانی شامل انتشار تمامی نامههای صادره این وزارتخانه در سامانه مذکور، ارائه اطلاعات قراردادها و تفاهمنامههای مرتبط با برخی واحدهای ادارات کل ارشاد استانها، و انتشار آمار مناقصات و مزایدههای مرتبط با پروژههای فرهنگی است. این گزارشها با هدف ایجاد دسترسی آزاد به اطلاعات و تنویر افکار عمومی منتشر میشود و مخاطبان میتوانند به پیوستهای مربوطه در آدرسهای ارائه شده مراجعه نمایند.
به گزارش خبرنگار خبرآنلاین و با استناد به مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این بازه زمانی، نامهها و مکاتبات صادره توسط وزارتخانه در فهرستهای مخصوص به تفکیک تاریخ صدور در سامانه شفافسازی منتشر شده است. این اقدام در راستای اجرای قانون دسترسی آزاد به اطلاعات و تقویت پاسخگویی دستگاههای اجرایی انجام میشود و امکان دسترسی سریع مخاطبان به مدارک مربوطه را فراهم میآورد. برای مشاهده نامهها و سفارشهای مربوطه، علاقهمندان میتوانند به لینکهای رسمی در سامانه CFOIA مراجعه کنند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این روند از منظر عموم مردم و ناظران اجرایی به عنوان گامی در راستای پاسخگویی شفافتر اداری ارزیابی میشود.
در ادامه این گزارش، نمونههای کلیدی از اسناد منتشر شده در دو هفته اخیر مورد بررسی قرار میگیرد. نخست، قراردادها و تفاهمنامههای انجام شده با واحدهای مختلفی از جمله مؤسسه خانه کتاب و ادبیات ایران، و همچنین قراردادهای مربوط به سی و ششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران از جمله مواردی است که در این بازه زمانی در سامانه شفافسازی انتشار یافته است. علاوه بر این، تفاهمنامههای ادارات کل ارشاد استانها و قراردادهای منعقده با سایر نهادهای فرهنگی نیز در دسترس عموم قرار گرفته است. انتشار این اسناد به تفصیل شامل تاریخ امضا، طرفین قرارداد، موضوع قرارداد و وضعیت مالی مربوطه است تا مخاطبان بتوانند برداشت دقیقتری از روند اجرایی فرهنگ و هنر کشور داشته باشند. به گزارش تیم آرشیو کامل، دسترسی به این اطلاعات از طریق لینکهای مشخص در سامانه CFOIA فراهم شده است و امکان بررسی تاریخچه، تغییرات و روند اجرایی پروژههای فرهنگی را برای پژوهشگران، روزنامهنگاران و علاقمندان فراهم میکند.
علاوه بر این، در دو هفته گذشته آمار مرتبط با کانونهای فرهنگی و هنری مساجد فعال در سطح کشور نیز منتشر شد. اسامی این کانونها در فهرست مربوطه قابل مشاهده است و این دادهها گواهی بر حضور گسترده و تنوع فعالیتهای فرهنگی در سطح محلات و روستاها محسوب میشود. از منظر اجرایی، این دادهها میتواند به تحلیلگران کمک کند تا ارزیابی دقیقی از توزیع فعالیتهای فرهنگی و نیازهای محلی انجام دهند و در نتیجه نسبت به تخصیص منابع و برنامهریزیهای آینده تصمیمگیری بهتری صورت گیرد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این آمار نه تنها نشاندهنده شفافیت بلکه ابزار مناسبی برای نظارت مردمی بر اقدامات فرهنگی است.
یکی دیگر از محورهای این گزارش، انتشار مناقصات و مناقصههای مرتبط با واحدهای اجرایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. در قالب این بخش، مناقصههای مربوط به نگهداری فضای سبز، کاشت گل و گیاه، تهیه و تأمین خودرو و موتور سیکلت، و امور خدماتی و نظافتی ساختمانها با جزئیات لازم در سامانه شفافسازی منتشر شده است. این اطلاعات به تفصیل شامل دامنه کار، مدت زمان قرارداد، مبلغ پیشنهادی و وضعیت مناقصه است تا شفافیت فرآیندهای مناقصات و رقابت عادلانه در لایههای اجرایی را به نمایش بگذارد. به گزارش تیم آرشیو کامل، انتشار این دادهها به تشویق رقابت سالم، کاهش فسخ قراردادها و ارتقاء کارایی در پروژههای فرهنگی کمک میکند.
در ارتباط با هدف و چارچوب این گزارش، مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید دارد که این دو هفته به قصد شفافسازی و تقویت انتشار اطلاعات انجام شده است و بر اساس قانون دسترسی آزاد به اطلاعات، گزارشهای دورهای در سامانه شفافسازی به تفکیک موضوع منتشر میشود تا تنویر افکار عمومی و پاسخگویی دستگاههای اجرایی بهبود یابد. در این میان، اطلاعات منتشر شده صرفاً به جنبههای اجرایی و غیرسیاسی و غیر امنیتی مسأله متمرکز است و به هیچ عنوان هدف از تغییر یا ارائه تحلیلهای سیاسی ندارد. به گزارش تیم آرشیو کامل، اقدامات انجام شده در این بازه زمانی نشاندهنده تعهد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ارتقاء شفافیت و پاسخگویی به مردم است.
اگرچه اطلاعات ارائه شده در این گزارش به طور گسترده منتشر شدهاند، اما برای پژوهشگران و علاقهمندان، دسترسی به آرشیو کامل نامهها، قراردادها و مناقصات بهینهسازیشده در قالب پیوستهای رسمی فراهم است. لینکهای دسترسی به هر دسته از اطلاعات در سامانه CFOIA درج شده است و کاربران میتوانند با انتخاب دسته مورد نظر از فهرستهای تفصییلی، جزئیات مربوط به هر سند یا قرارداد را مرور کنند. این رویه، که به صورت دو هفتهای انجام میشود، به این معنا است که تغییرات، بهروزرسانیها و ابلاغیههای جدید پیش از هر گزارش بعدی ثبت و منتشر خواهند شد تا همواره پایهای از اطلاعات دقیق و بهروز در اختیار مردم باشد.
در نهایت، این گزارشها بر گفتوگوی سازنده با مردم تأکید دارند و از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان ابزاری برای ارزشیابی کارنامههای اجرایی و مستندسازی دقیق فعالیتهای فرهنگی در سطح ملی و محلی تعبیر میشود. این روند میتواند به افزایش اعتماد عمومی، بهبود مدیریت منابع و ارتقاء سطح خدمات فرهنگی منجر شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، با وجود دشواریهای اجرایی و زمانبندی مربوط به جمعآوری اطلاعات از واحدهای مختلف، نتیجه این تلاشها، تقویت شفافیت و پاسخگویی به روال عادی اداری کشور است.
تحلیل نقادانه درباره اجرای شفافسازی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
جایگاه شفافسازی اطلاعات در حوزه فرهنگ و هنر از منظر سیاستگذاری عمومی قابل توجه است. انتشار منظم اسناد، قراردادها و مناقصات میتواند به ارتقاء کارایی، کاهش اتلاف منابع و افزایش اعتماد عمومی کمک کند. با این حال، نکتهای که باید به آن توجه کرد، کیفیت و قابلیت بازیابی این اطلاعات است. صرفاً انتشار فهرستها و لینکها کافی نیست؛ لازم است اطلاعات به شکل ساختاریافته، قابل جستوجو و با فرمتهای قابل استفاده برای تحلیلگران، پژوهشگران و کاربران عادی ارائه شود. همچنین از نظر اجرایی، وجود فهرستهای طولانی و بهروز در سامانههای دولتی باید با استانداردهای گزارشگیری همراه باشد تا مقایسههای زمانی و موضوعی به سادگی امکانپذیر باشد. نکته دیگر این است که دسترسی به اطلاعات باید همراه با راهنمای کاربری روشن برای کاربرانی که با زبان حقوقی و اداری آشنا نیستند باشد تا همه بخشهای جامعه بتوانند از این امکانات استفاده کنند. در مجموع، گزارش دو هفتهای اخیر نشان میدهد که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گامهای مثبتی در مسیر شفافسازی برداشته است؛ با این وجود، تداوم بهبودهای ملموس در قالب ساختارهای استاندارد، ارائه فرمتهای قابلاستفاده و تضمین دسترسی عمومی به محتوای مرتبط، لازمه تحقق اهداف بلندمدت شفافسازی است و میتواند به افزایش اعتماد عمومی و کارآمدی نهادهای فرهنگی کمک کند.