جنگ شناختی دشمن برای تضعیف هویت ایرانی-اسلامی پیگیری میشود؛ روایت جدید از میراث دفاع مقدس و نقش تجربههای دانشگاهی
به گزارش تیم آرشیو کامل، سردار رضا طلایینیک، معاون برنامهریزی راهبردی و امور مجلس وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سخنگوی وزارت دفاع، در آیین رونمایی از کتابهای «عاشقانههای ناخوانده» و «آژیر خطر» که در سالن همایش مرکز فرهنگی و موزه دفاع مقدس و مقاومت همدان برگزار شد، به رویکرد جامعهشناختی در موضوع فرهنگ اشاره کرد و توضیح داد که ایران از پنج نهاد اصلی دین، آموزش، اقتصاد، حکومت و خانواده تشکیل شده است و فرهنگ به عنوان پیوند میان این ارکان عمل میکند. وی تأکید کرد که فرهنگ مجموعهای از باورها، ارزشها و هنجارهاست که ریشه در عقلانیت انسانی، تعالیم الهی و روابط اجتماعی دارد و ماهیتی فرازمانی و فراتاریخی دارد؛ به گونهای که گذشته را به حال و حال را به آینده متصل میکند.
او ادامه داد که جامعه ایران به عنوان جامعهای با گرایش دینمحور، فرهنگ و ارزشهای دفاع مقدس را به عنوان سرمایهای فرادورهای میشناسد؛ به گونهای که امام خمینی(ره) جنگ را دانشگاه نامیدند و رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز دفاع مقدس را مکتبی انسانساز خواندهاند. به گفتۀ طلایینیک، ملت ایران با اتکا به فرهنگ اسلامی، جهادی و عاشورایی، جنگ تحمیلی هشتساله را به دفاع مقدس و مدرسهای برای تربیت انسانهای مؤمن و مجاهد تبدیل کرد.
سخنگوی وزارت دفاع با بیان اینکه رزمندگان و شهداء با الهام از فرهنگ عاشورا و قیام امام حسین(ع) در میدان نبرد حضور یافتند، اضافه کرد که شکلگیری حضور مردمی در دفاع مقدس و مشارکت گسترده بسیجیان و سربازان نشاندهنده پیوند عمیق حماسه با فرهنگ دینی و جهادی ملت است. وی همچنین دفاع مقدس را میراثی معنوی و تاریخی دانست که علاوه بر ارزشهای معنوی، حاوی دانش و تجربههای راهبردی نیز است و در حال حاضر در دانشگاههای نیروهای مسلح و مراکز آموزش عالی دفاعی، درسآموختههای دفاع مقدس به عنوان منابع علمی و آموزشی به کار گرفته میشود. وی تأکید کرد که حتی دانشجویان خارجی نیز از این تجارب استفاده میکنند.
در این چارچوب، طلایینیک با اشاره به «ناترازی مادی» ایران در برابر دشمنان در دوران دفاع مقدس، تصریح کرد که سرمایههای معنوی، فرهنگ جهادی و روحیه شهادتطلبی به ملت ایران اجازه داد که در برابر دشمنی که از حمایت دهها کشور برخوردار بود، به پیروزی برسد. وی همچنین با اشاره به تحولات اخیر منطقه بیان کرد که با وجود حمایت گسترده برخی کشورها از رژیم صهیونیستی، مقاومت ملت ایران به ناکامی دشمن انجامید و از درخواست توقف درگیری استقبال شد. به گفته وی، تجربه دفاع مردمی و فرهنگ مقاومت اکنون الگویی برای منطقه و جهان اسلام است و جریان مقاومت در منطقه با الهام از این مکتب شکل گرفت.
طلایینیک همچنین بر این نکته تأکید کرد که گنجینه معنوی و ارزشی دفاع مقدس باید بیش از پیش به نسلهای جوان منتقل شود و مدارس، دانشگاهها و نهادهای فرهنگی مسئولیت دارند در الگوسازی تربیتی و اجتماعی بر پایه این میراث گرانقدر تلاش مضاعف به کار بندند. وی با اشاره به دیدار مسئولان حوزه دفاع مقدس با رهبر معظم انقلاب اسلامی یادآور شد که ایشان تأکید فرمودند هنوز بخش اندکی از گنجینه عظیم دفاع مقدس کشف و عرضه نشده است و ظرفیتها و ذخایر فراوانی باقی مانده است. در ادامه، وی به رویکرد دشمنان در جنگ شناختی اشاره و اظهار داشت که این رویکرد به دنبال از هم گسستن هویت اسلامی، ایرانی و جهادی ملت است تا وحدت ملی و روند پیشرفت کشور را با ناامیدسازی و ناامنسازی متوقف کند. با این حال، تجربههای مختلف نشان داده است که ملت ایران با اتکا به سرمایههای معنوی و اجتماعی خود در بزنگاهها به صحنه میآید و دشمن را ناکام میگذارد.
در پایان، طلایینیک حضور گسترده مردم در مناسبتهای ملی و انقلابی را نماد قدرت ملی دانست و یادآور شد که هرگاه کشور با تهدیدی مواجه شده است، همچون دوران دفاع مقدس، ملت و نیروهای مسلح با فداکاری و ایثار توطئهها را خنثی کردهاند. این سخنان بخش مهمی از پیام رهیابی فرهنگی-اجرایی هستند که با هدف تقویت هویت دینی-ایرانی و همراهی با نسل جوان ارائه میشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این رویکرد میتواند به عنوان راهبردی فرهنگی در مواجهه با جنگهای شناختی و تلاشهای تضعیف هویت ملی در سطح دانشگاهها و مدارس شناخته شود و نیاز است همسو با این رویکرد، نهادهای آموزشی و فرهنگی همکاریهای بیشتری را برای ترویج مفاهیم دفاع مقدس و نمونههای مقاومت انجام دهند.
تحلیل نهایی بر مبنای قوانین و الزامات اجرایی
این تحلیل براساس چارچوبهای حقوقی و اصول اجرایی کشور نوشته شده است و هدف آن بررسی نحوه القای مفاهیم فرهنگی دفاع مقدس از زاویه اجرایی است تا ضمن حفظ اصول و چارچوبهای جمهوری اسلامی ایران، فرصتها و محدودیتهای اجرایی برای گسترش فرهنگ مقاومت در بخشهای آموزشی، رسانهای و فرهنگی روشن شود. تمرکز اصلی بر استفاده از میراث معنوی دفاع مقدس در مدارس و دانشگاههاست تا نسل جوان با جنبههای غیرسیاسی و فراملی آن آشنا شده و از طریق آموزشهای مستمر، به تقویت هویت ملی و هویت دینی- ایرانی رسوخ کند. این تحلیل همچنین به ضرورت تعامل میان سطوح ملی و استانی، ایجاد محتوای تعلیمی متناسب با نیازهای دانشآموزان و دانشجویان، و ساماندهی منابع فرهنگی و رسانهای برای انتشار صحیح این پیامها اشاره میکند تا از انحرافهای اجرایی جلوگیری شود و همسو با منافع عمومی کشور گام برداشت.