فراخوان ملی رویداد نمایش همچون فردوسی منتشر شد: فرصتی برای بازآفرینی شاهنامه در تئاتر ایران
در راستای زنده نگه داشتن میراث ادبی و فراهم کردن سطحی نو از روایتهای تاریخی، مرکز هنرهای نمایشی سوره در همکاری با حوزه هنری انقلاب اسلامی، فراخوانی را برای رویداد ملی تولید آثار نمایشی با محور شاهنامه منتشر کرده است. این رویداد با دو بخش آزاد و دانشجویی طراحی شده است تا هنرمندان و دانشجویان تئاتر بتوانند با زبان معاصر به بازآفرینی داستانها و شخصیتهای شاهنامه بپردازند و ارتباطی خلاقانه با مسائل روز جامعه برقرار کنند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این فراخوان با هدف توسعه جریان اقتباس، بازخوانی و بازآفرینی شاهنامه در قالب نمایشهای صحنهای ارائه شده و از آثاری حمایت میکند که روایتهایی ماندگار و اثرگذار ارائه دهند.
متن کامل فراخوان شاهنامه، بزرگترین منظومه حماسی زبان فارسی، به عنوان گنجینهای از خرد، هویت و تمدن ایرانی معرفی شده است. این اثر ارزشمند، با ظرفیتهای روایی و دراماتیک خود، همچنان امکان گفتوگو میان میراث فرهنگی ایران و نیازهای جامعه امروز را فراهم میآورد. محورهای رویداد بر پایه اقتباس، بازخوانی یا بازآفرینی نمایشی از شاهنامه شکل گرفته و با زبان تئاتر امروز به چند محور کلیدی میپردازد: اقتباس و بازآفرینی خلاقانه از داستانها و شخصیتهای شاهنامه با رویکردی معاصر، بازخوانی اسطورهها و جهان حماسی با توجه به مسائل امروز ایران، و نمایش هویت ملی با تأکید بر ارزشهای انسانی شاهنامه از جمله عدالت، آزادگی و همبستگی ملی. همچنین، رویداد به دنبال ایجاد جریانی پایدار برای آفرینش و اجرای نمایشهای الهامگرفته از شاهنامه در سراسر کشور است.
بخشهای رویداد
- بخش آزاد ویژه آثار نمایشی کارگردانان و گروههای کشور که با محوریت شاهنامه، اقتباس یا بازآفرینی آن ارائه میشوند. در این بخش، حداکثر هشت اثر برای تولید و اجرای عمومی انتخاب خواهند شد.
- بخش دانشجویی ویژه آثار نمایشی برگرفته از پایاننامههای دانشجویان و فارغتحصیلان رشتههای تئاتر و رشتههای مرتبط. در این بخش، حداکثر چهار اثر برای تولید و اجرای عمومی پذیرفته خواهند شد.
حمایتهای مالی رویداد بر اساس بخشها
- بخش آزاد: تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان حمایت مالی شامل سه کمک مختلف – تولید و اجرای عمومی اثر تا ۱۰۰ میلیون تومان، حضور در جشنواره تئاتر استانی تا ۵۰ میلیون تومان، و در صورت راهیابی اثر به جشنواره بینالمللی تئاتر فجر تا ۵۰ میلیون تومان.
- بخش دانشجویی: تا سقف ۱۵۰ میلیون تومان حمایت مالی با سه بخش – تولید و اجرای عمومی اثر تا ۸۰ میلیون تومان، حضور در جشنواره تئاتر استانی تا ۳۵ میلیون تومان، و در صورت راهیابی اثر به جشنواره بینالمللی تئاتر فجر تا ۳۵ میلیون تومان.
علاوه بر این، تمامی آثار منتخب از بخش آزاد و بخش دانشجویی از حمایتهای ویژه دبیرخانه برخوردار خواهند شد و در صورت کسب رتبه یا جایزه در جشنوارههای معتبر مانند جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، بخش قابل توجهی از حمایتهای دبیرخانه به آن آثار اختصاص مییابد. جزئیات نحوه و میزان این حمایتها به تدریج از سوی دبیرخانه اعلام خواهد شد و در صورت درخواست کارگردان، امکان دراماتورژی و مشاوره تخصصی نیز فراهم است. همچنین، در صورت درخواست کارگردان، دبیرخانه با معرفی دراماتورژ به گروه امکان بهرهمندی از مشاوره تخصصی در فرآیند دراماتورژی، تولید و اجرای اثر را فراهم میکند.
شرایط پذیرش و معیارهای ارزیابی آثار
آثار ارسالی باید نمایش صحنهای تولید شده باشند و مدت زمان اجرا حداقل ۴۵ دقیقه باشد. اثر باید از شاهنامه به شکل اقتباس، بازخوانی یا بازآفرینی خلاقانه برخاسته و با رویکردی معاصر به مسائل روز ایران پاسخ دهد. ارزیابیها بر مبنای کیفیت متن نمایشنامه، شیوه اقتباس، کارگردانی و اجرای صحنهای، هماهنگی با محورهای رویداد و قابلیت تولید اجرایی انجام میشود. اولویت با آثار جدید و تولیدشده برای رویداد است و هر کارگردان تنها یک اثر میتواند ارسال کند. در کنار این، آثار باید بتوانند با ظرفیتهای اجرایی در سطح استانی ارتباط مؤثر با مخاطب برقرار کنند و قابلیت حضور در جشنوارههای ملی و بینالمللی را داشته باشند.
مدارک و فرایند ارسال آثار
مدارک لازم شامل نسخههای کامل نمایشنامه (Word و PDF)، طرح یک صفحهای اثر که معرفی ایده محوری، خلاصه داستان و رویکرد اجرایی را بررسی میکند، طرح اجرایی کارگردان (PDF)، رزومه کارگردان (یک صفحه)، و برای بخش دانشجویی: مستندات پایاننامه و تأییدیه دانشگاه است. متقاضیان باید مدارک را از طریق سامانه www.artfest.ir تا تاریخ مقرر بارگذاری کنند. آخرین مهلت ارسال آثار ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ است و نتایج منتخب ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ اعلام خواهد شد. فرآیند تولید آثار از نیمه اول مهر ۱۴۰۵ آغاز میشود و اجرای عمومی آثار منتخب در استانها طی آبان تا دیماه ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد. آدرس دبیرخانه تهران، میدان حافظ، نبش خیابان سمیه، حوزه هنری انقلاب اسلامی، مرکز هنرهای نمایشی سوره است و تماسهای مرتبط از طریق شماره 02191088417 قابل پیگیری است.
خلاصه فراخوان و تقویم اجرایی
هدف از این رویداد ایجاد روایتهای نو و معاصر بر پایه شاهنامه است که با زبان نمایش امروز ارتباطی پویا با مخاطب برقرار کند و همزمان به توسعه تولیدات نمایشی ملی کمک کند. تقویم رویداد به طور خلاصه شامل ارسال آثار تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، اعلام آثار منتخب ۳۰ شهریور ۱۴۰۵، آغاز تولید از نیمه اول مهر ۱۴۰۵ و اجرای عمومی در استانها در آبان تا دی ۱۴۰۵ است. دبیرخانه از طریق حوزه هنری استانها و با حمایت مراکز مرتبط، زمینه تمرین گروهها، سالنهای اجرا و پوشش رسانهای را فراهم خواهد کرد. هویت و فرهنگ ملی با ارزشهای انسانی شاهنامه در قالب نمایشهای اقتباسی بهروز خواهد شد و این رویداد، به دنبال پیوند میان میراث فرهنگی و مسائل اجرایی و اجرایی-اجتماعی است.
تحلیل نقادانه از منظر قوانین و الزامات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
این رویداد اگرچه به ترویج شاهنامه و زبان فارسی میپردازد و به گفتمان فرهنگی و ملیگرایی مشروع در چارچوب قانون و نظام جمهوری اسلامی احترام میگذارد، باید همواره تعادل بین بازنمایی میراث فرهنگی و قیود اجرایی-قانونی را حفظ کند. نقشی که نمایش شاهنامه ایفا میکند، با توجه به ملاحظات پایش محتوا و رفتارهای فرهنگی کشور، باید از منظر اخلاقی و فرهنگی رعایت حقوقی-حقوقی را در اولویت قرار دهد و از هر گونه برداشت یا بیان غیرسازگار با ارزشها و اصول جمهوری اسلامی پرهیز کند. در این چارچوب، تولیدات نمایشی باید نسبت به روایتهای کلاسیک، تعادلی برقرار کرده و از هر گونه تعبیر غیرمتعارف یا سیاسی که به وحدت ملی یا باورهای فرهنگی لطمه بزند پرهیز نماید. همچنین، رعایت استانداردهای اجرایی، حقوقی و رسانهای رویداد و مدیریت شفاف منابع مالی از نکات کلیدی است تا بتوان جامعه را از طریق هنر به سمت تعامل و هویت ملی ترغیب کرد. به طور کلی، این پروژه میتواند به تقویت زبان و فرهنگ ایرانی کمک کند، به شرط اینکه رویکرد اجرایی آن با ضوابط فرهنگی و قانونی کشور همسو باشد و از هر گونه نقد جامعالوجهی که به امنیت، وحدت ملی یا ارزشهای خانوادگی و مذهبی آسیب وارد کند، پرهیز کند.