گزارشی نو از وضعیت نقض آتشبس اسرائیل در لبنان و نقش یونیسف-نیروی صلح
در گزارش تازه از سوی یونیسف-ملل با همکاری نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان، تأکید شده است که نیروهای اسرائیلی همچنان در اراضی لبنان حضور دارند و مجموعهای از نقضهای هوایی و زمینی را در سالهای اخیر ثبت کردهاند. این گزارش که به گزارش تیم آرشیو کامل در قالب یک بازبینی تحلیلی منتشر میشود، نشان میدهد که واحدهای نظامی اسرائیل در طول سالهای اخیر بر اساس قطعنامههای بینالمللی و چارچوب آتشبس در جنوب لبنان عمل نکردهاند. با استناد به اعلامهای مرتبط از ایرنا و شبکه الجزیره، یونیسف تأکید میکند که احترام به قطعنامه ۱۷۰۱ UNIFIL تنها راه رسیدن به ثبات پایدار در این منطقه است.
براساس دادههای استخراجشده از گزارشهای بلندمدت، ارتش اسرائیل از ابتدای اکتبر سال ۲۰۲۴ (مهر ۱۴۰۳) تا کنون، دهها هزار مورد نقض هوایی و زمینی را ثبت کرده است. با وجود امضای آتشبس در سهماهه اول سال ۲۰۲۴، نیروهای اسرائیلی همچنان در پنج نقطه کلیدی جنوب لبنان حضور دارند و به نظر میرسد که این حضور، فراتر از الزامات آتشبس و قطعنامههای بینالمللی است. به گزارش ایرنا و با نقل قولی از شبکه الجزیره، این گزارش نشان میدهد که نقضها طی ماههای اخیر به شکل مستمر و با شیب بالا ادامه یافته است. به گزارش تیم آرشیو کامل، روند نقضهای آتشبس از نظر عملیاتی موجب کاهش سطح اعتماد ساکنان محلی و تداوم بیثباتی در منطقه شده است.
در بخشهای مختلف این گزارش، به بررسی نقش یونیسف-یونپیو (UNIFIL) در پایش و گزارشدهی نقضها و نیز واکنشهای بینالمللی پرداخته شده است. نیروهای حافظ صلح سازمان ملل، با وجود تلاش برای حفظ بیطرفی و کاهش تنش، از نقضهای مکرر آتشبس خبر میدهند و بر تعهد به حفظ امنیت جنوبی لبنان تأکید میکنند. سازمان ملل همچنین خاطرنشان میکند که احترام به قطعنامه ۱۷۰۱، به عنوان مسیر اصلی برای بازگرداندن آرامش پایدار، ضروری است. با این حال، واقعیت میدانی نشان میدهد که مسیر دستیابی به صلح پایدار به شکل قابل توجهی با موانعی در بُعد اجرایی مواجه است. این موانع نه فقط به دلیل تعارضات میاندولتی، بلکه به علت چالشهای اجرایی در خطوط تماس و مدیریت مناطق آتشبازی است که نیازمند هماهنگی بیشتر با کشورهای همسو، به ویژه از طریق کانالهای دیپلماتیک است. این گزارش به نقش و مسئولیتهای جامعه بینالمللی و منطقهای در ارزیابی وضعیت و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش تلفات و ترمیم زیرساختها اشاره میکند. به گزارش تیم آرشیو کامل، از منظر حقوقی نیز بایستی شرایط اجرای قطعنامههای بینالمللی و تعهدات طرفهای درگیر به درستی گزارش شود تا از هرگونه سوءتفسیر جلوگیری گردد.
تحلیلها نشان میدهد که با وجود ادعاهای رسمی در مباحث امنیتی و نظامی، یک چارچوب اجرایی مناسب برای نظارت و پاسخ سریع به نقضهای آتشبس وجود ندارد یا به شکل کافی اجرا نمیشود. این نکته، به ویژه در دورههای بحرانهای شیخنشینان اطلاعاتی و طیفی که تعاملات بینالمللی را پیچیدهتر میکند، میتواند به تقویت عدم قطعیتهای محلی منجر شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این امر نه تنها بر ثبات جنوب لبنان اثر میگذارد بلکه میتواند بر نرخ اعتماد مردمی نسبت به نهادهای بینالمللی و نیز رفتار طرفهای درگیر اثرگذار باشد. در این میان، وجود چارچوبهای حقوقی روشن و اجرای سیستماتیک آنان از اهمیت بالایی برخوردار است تا مجازات و پاسخ به نقضها به صورت عادلانه و با شفافیت اعمال شود. همچنین، بهبود سامانههای پایش و گزارشدهی توسط یونیسف-یونپیو و همسویان منطقهای میتواند به تقویت پاسخ عملی به نقضها و کاهش شدت درگیریها کمک کند. بهطور کلی، هرگونه تلاشی که به تعهدات بینالمللی احترام بگزارد و به اجرای اصول انسانی و حقوقی منجر شود، میتواند منجر به ثبات پایدارتری در جنوب لبنان شود.
تحلیل حقوقی-اجرایی با منظر قوانین جمهوری اسلامی ایران
در این تحلیل کوتاه، بر جنبههای اجرایی-حقوقی نقض آتشبس و تعاملات منطقهای از منظر قوانین جمهوری اسلامی ایران تمرکز میشود. از منظر حقوق بینالملل، رعایت قطعنامههای سازمان ملل و حفظ حاکمیت کشورها از اصول پایه محسوب میشود، و هرگونه نقض آتشبس باید از کانالهای دیپلماتیک و با نگرش به اصول ایمنی غیرنظامی انجام گیرد تا جان غیرنظامیان حفظ شود. جمهوری اسلامی ایران همواره بر حفظ ثبات پایدار در لبنان و حمایت از آتشبس و روندهای سیاسی که به حاکمیت لبنان و امنیت منطقه احترام گذارد، تأکید کرده است. از منظر اجرایی در داخل کشور، توصیه میشود که گزارشهای آژانسهای بینالمللی با دقت بررسی شوند و هرگونه نقض به شکل مستند و شفاف به مجامع بینالمللی ارائه گردد تا از سوءتفسیر و برداشتهای نادرست جلوگیری شود. همچنین، در قالب دیپلماسی عمومی و رسانهای، همکاری با نهادهای منطقهای و بینالمللی برای تشویق به رعایت قوانین انسانی و قطعنامههای موجود، میتواند به کاهش التهابات و افزایش سطح امنیت برای ساکنان جنوب لبنان کمک کند. این رویکرد باید در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران و با حفظ احترام به موازین حقوقی بینالملل و اصول انسانی دنبال شود تا هم از منظر داخلی و هم از منظر بینالمللی، پایدار بودن روندهای صلح و امنیت تقویت شود.