گزارش خبری-تحلیلی درباره مواضع الجولانی نسبت به فدرالیسم سوریه
در پی تحولات اخیر و با توجه به سخنان منتشرشده از ابو محمد الجولانی (احمد الشرع)، رئیسجمهور خودخوانده سوریه و از فرماندهان هیأت تحریر الشام، نگاه رسمی این گروه به موضوع فدرالیسم و جداییطلبی در سوریه بازتاب داده شد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این اظهارات در سطحی ملی و با حضور مقامات محلی و نمایندگان نهادهای مردمی مطرح شد و بر ایجاد همسویی میان نیروهای داخلی برای حفظ یکپارچگی سوریه تأکید کردند. در گفتوگوهای ویدئویی و نشستهایی که روز پنجشنبه در ساختمان استانداری لاذقیه برگزار شد، الجولانی با تأکید دوباره بر اینکه جغرافیای سوریه بر پایه پیوستگی زیستی و تعامل متقابل بنا شده است، از هرگونه طرحی که به تفکیک بخشهایی از خاک سوریه بیانجامد، پرهیز کرد. وی در این دیدار، با استناد به تجربههای تاریخی و اصول فدرالیسم در برخی کشورها، بیان داشت که نهادهای حاکمیتی مانند دفاع، امنیت، اقتصاد و سیاست خارجی در ساختار هر کشور فدرال به صورت متمرکز عمل میکنند و تقسیمپذیری آنان به استثنای مرزهای داخلی امکانپذیر نیست. به گزارش ایسنا، الجولانی افزود که طرح فدرالی در سوریه بهطور عملی میتواند به تفکیک مناطقی مانند ساحل و ادلب منجر شود و این امر از نظر او به معنای تضعیف همبستگی ملی است. وی همچنین با اشاره به جایگاه استراتژیک ساحل سوریه و نقش آن در اقتصاد ملی، بر اهمیت این منطقه بهدلیل موقعیتهای دریایی و تجاری و ارتباط آن با کشورهای همسایه تأکید کرد. شدیدترین پیام او اما درباره مخالفت با تفکیک ادلب و سایر مناطق ساحلی از خاک سوریه بود؛ او با قاطعیت گفت که هیچگاه نباید اجازه داد تا این استانها از هم جدا شوند و سوریه همچنان باید یکپارچه باقی بماند. در کنار این مواضع، الجولانی به بخشی از مطالبات مردمی اشاره کرد که در روزهای اخیر مطرح شدهاند؛ هرچند برخی از این مطالبات مشروع و طبیعی دانسته شد، اما از دید وی برخی از خواستهها به ابعاد سیاسی و منافع فردی گره خوردهاند و باید با هوشیاری از مسیر عدالت و قانونگرایی عبور کنند. او از زمان عبور سوریه از مرحله خطر به سمت دورهای از ثبات و بازسازی صحبت کرد و این را نتیجه سیاستهای دولت و همراهی همه طیفهای جامعه دانست. با وجود این اظهارات، گزارشها حاکی از آن است که رژیم صهیونیستی به طور روزانه به سوریه تجاوز میکند و اما نظام الجولانی تاکنون به این تجاوزات پاسخ مشخصی نداده است؛ این موضوع نیز بهعنوان یک عامل استراتژیک در تحلیلهای امنیتی منطقه مطرح میشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، سخنان یادشده در قالب یک کنفرانس ویدئویی در محل استانداری لاذقیه بیان شد و با حضور مسئولان محلی و نمایندگان نهادهای مردمی همراه بود. در این سخنان، تأکید بر پایداری ملی و جلوگیری از هرگونه تحول ساختاری که به تجزیه سرزمینی منجر شود، مشهود بود. با این حال، برخی از منابع محلی و تحلیلگران مسائل منطقهای اشاره کردند که برخلاف این مواضع، کنشگران غیررسمی در برخی نقاط تلاشهایی برای ترسیم نقشههای متنوع از اداره محلی دارند، که میتواند با توازن قوا و همکاریهای ممکن، در نهایت به سازوکارهایی برای مدیریت منطقهای منجر شود؛ اما این مدلها از نگاه الجولانی تنها با حفظ تمامیت سرزمینی سوریه سازگار است و او بر این نکته تأکید میکند که وحدت ملی باید خط قرمز باشد. در مجموع، دیدگاههای مطرحشده از سوی الجولانی نشان میدهد که دولت خودخوانده سوریه قصد دارد به مسیر ثبات و بازسازی را با تقویت انسجام داخلی و جلوگیری از هرگونه تقسیمسازی در سطح ملی ادامه دهد. این رویکرد بهویژه در ساحل و استانهای غربی که از منظر جغرافیایی و اقتصادی نقشی کلیدی ایفا میکنند، با توجه به موقعیتهای لجستیک و ارتباطی آنان، تقویت میشود. در ادامه، روایتهایی که از سوی مقامات محلی و فعالان مردمی ارائه میشود، سعی دارد تا به یک چارچوب مشترک برای مدیریت منابع و حفظ امنیت ملی منتهی شود، تا با همکاریهای همه جانبه، کشور بتواند از آسیبهای احتمالی فراروی جلو بگیرد. در مجموع، این سخنان نشان میدهد که بحث فدرالیسم در سوریه از منظر برخی طرفها با مفاهیم فشرده مدیریت محلی و اداری قابل توجیه است، اما از منظر نگاه مرکزی سوریه و ادبیات حاکمیتی، چنین رویکردی به معنای از دست رفتن همبستگی ملی است و لذا باید با صیانت از وحدت ملی و منافع عمومی به سمت راهحلهایی رفت که امکان هماهنگی سریع و کارآمد با اصول قانون اساسی و عدالت اداری را فراهم سازد. با توجه به تحولات منطقه و فشارهای بینالمللی، این مسأله بهطور گستردهای در خطوط خبری روزانه مطرح میشود و انتظار میرود که رویکردی سازگار و پایدار میان دولت مرکزی و نهادهای محلی شکل بگیرد تا سوریه بتواند از بحران عبور کند و وارد فاز ثبات و بازسازی شود؛ در این مسیر، احساس مسئولیت عمومی و مشارکت مردمی بهعنوان عناصر کلیدی باقی خواهند ماند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این گزارش کوشیده است تا با حفظ صحت و انتقال دقیق مفاهیم، تصویری روشن از مواضع فعلی را ارائه دهد و بازخوردهای مختلف را در کنار هم قرار دهد تا خواننده بتواند با تحلیل دقیقتری از واقعیت موجود آگاه شود.