نگاهی نو به مصوبه بنزین و رویکرد گفتوگوی اجتماعی دولت
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت، محمد گلزاری در هفتمین جشنواره ملی بورس و رسانه با تأکید بر ضرورت سرمایه اجتماعی بر این نکته پافشاری کرد که تمامی تلاشها در حوزه روابط عمومی و رسانه باید به گونهای هدایت شود تا اعتماد عمومی تقویت شود و زمینه برای گفتوگوی اجتماعی گسترده فراهم شود. دبیر شورای اطلاعرسانی دولت توضیح داد که رفتارهای رسانهای نباید به عنوان رقیب کارکردهای دستگاه دولتی دیده شود و رسانه به عنوان صدای مردم، فرصت مناسبی برای گسترش گفتوگوی اجتماعی در جامعه محسوب میشود.
وی افزود که منطق روایت در جامعه اکنون تغییر کرده و مردم باید روایت خویش را در سیاستگذاریها احساس کنند. روایتها در واقع در فیدها، کامنتها و استوریها شنیده میشود نه در اتاقهای جلسات؛ به این ترتیب روایت رسمی باید با صدای مردم همساز شود. در خصوص مصوبه بنزین، دولت اعلام کرده است که مسیر شوکدرمانی را طی نکرده و پیش از اعلام نرخ جدید برای کارتهای اضطراری جایگاهها، موضوع را به اطلاع عمومی رسانده است. برخی منتقدان بر بیعملی یا کندی اطلاعرسانی تأکید میکردند، اما دولت معتقد است که مدلهای ذهنی بعضی افراد بحرانآفرین است و باید محرمانگی را از تصمیمها برداشت.
گلزاری توضیح داد که مصوبه بنزین جزو معدود مصوبات قیمتگذاری در این حوزه است که محرمانگی ندارد، زیرا باید صدای موافقان، منتقدان و کارشناسان به درستی در سطح جامعه شنیده شود. به اظهار وی، اجرای تصمیمات پس از گفتوگوی اجتماعی و بیان دیدگاههای موافق و مخالف، سادهتر و کارآمدتر خواهد بود. این رویکرد به جای طراحی پشت درهای بسته و قرارگاههای رسمی، از گفتوگو با منتقدان و موافقان و حتی فریادهای سیاستزده استقبال میکند تا فرایند اجرا تسهیل شود. با وجود این، نباید فضای چندصدایی را تنها به عنوان یک ابزار تسهیلگری تلقی کرد؛ اگر اجماعی در افکار عمومی برای اصلاح وجود داشته باشد، دولت آن را میشنود.
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت تأکید کرد که دولت از گفتوگوهای پیرامون مصوبه بنزین استقبال میکند و نگرانیها، انتقادها و پیشنهادها را رصد و بررسی میکند، همان اتفاقی که پیشتر در لایحه مقابله با انتشار محتوای خلاف واقع در فضای مجازی رخ داده بود. این مصوبه با وجود کارگروهی که در درون خود سازوکار اصلاحی دارد، به همان رویکرد بازخوردپذیری نیازمند است که معاون اول رئیسجمهور نیز بر این نکته تأکید کردند که امکان اصلاح مصوبه به نفع بیشتر برای مردم وجود دارد. گلزاری با بیان اینکه امروز دوستان رسانهای ما بار دیگر میتوانند شهادت بدهند که نقدپذیری دولت بالا رفته است، افزود: اگر مطلبی نقادانه در مورد عملکرد دولت نوشته شود، دیگر با واکنشهای شدید ارگانها و دستگاههای دولتی روبهرو نخواهیم شد؛ و این نشاندهنده تغییر فاز در نحوه پاسخگویی است.
وی اضافه کرد که توصیه ما به روابط عمومیها این است که همواره پاسخ سریع به شایعات بدهند و در عین حال توضیح دهند که عملکردها چگونه واقعیتها را روشن میکند. در این راستا، دولت از رویکرد تبیینی به جای برخوردهای سطحی با نقدها حمایت میکند تا گفتوگوی سازنده تقویت شود. گلزاری همچنین از ضرورت آزادی عمل رسانههای داخلی سخن گفت و گفت: اگر تصمیمهای اجرایی به صورت شفاف و پاسخگو پیش رود، ابزارهای قانونی برای شکایتها باید محدودتر و با حداقل سلیقه کار کنند. در قالب اصلاحیهای که برای آییننامه تشکیل شورای اطلاعرسانی پیشنهاد شد، این اصلاحیه اکنون در کمیسیون حقوقی و قضایی دولت است و در انتظار تصویب هیئت وزیران است تا فرایند پاسخگویی و حضور در جلسات قانونی بهبود یابد و تا حد امکان شکایتها کاهش یابد و از سلیقهای بودن خارج شود. این تغییرات در راستای آزادی عمل بیشتر رسانههای داخلی و تعامل بانشاط با کاربران است. به گزارش تیم آرشیور کامل، این فرایند با هدف بهبود کارایی اجرایی و تقویت اعتماد عمومی طراحی شده است.
گلزاری در پایان برگزاری جشنوارههای رسانهای تخصصی را امری ضروری دانست که استمرار آن میتواند ارتقای حرفهای جامعه رسانهای را به دنبال داشته باشد و از برگزارکنندگان هفتمین جشنواره ملی بورس و رسانه تشکر کرد. او همچنین اشاره کرد که در بازار سرمایه و سایر حوزهها، واکنش سریع به شایعات و اخبار جعلی از اهمیت بالایی برخوردار است و فضای خبرساز با پاسخهای روشن و تبیینی، به آرامش و اعتماد عمومی کمک میکند. این رویکرد علاوه بر تقویت شفافیت، به بهبود فرایندهای اجرایی در حوزه سیاستگذاری و ارتباط با رسانهها میانجامد.
تحلیل کارشناسی-اجرایی درباره مصوبه بنزین
در این تحلیل کوتاه با رویکردی اجرایی و قانونی، میتوان گفت که تصمیمگیری درباره مصوبه بنزین باید با رصد دقیق اثرات اقتصادی و اجتماعی و ارتقای شفافیت افکار عمومی انجام گیرد. مطابق با اصول و قوانین جمهوری اسلامی ایران، دولت حق دارد با استفاده از ابزار گفتوگوی اجتماعی، دیدگاههای گوناگون را بشنود و این شیوه را به عنوان یک اصل اجرایی بپذیرد. با این حال، لازم است گفتمان رسانهای در چارچوب قوانین و امنیت ملی باقی بماند و از رسانهها برای ارائه تحلیلهای سازنده استفاده شود، نه برای تحریک یا تخریب. از منظر اجرایی، بهبود فرایند پاسخگویی، تصویب آییننامه و ایجاد کارگروههای تخصصی میتواند شفافیت تصمیمگیری را تقویت کند و به اعتماد عمومی کمک کند. همچنین اطلاعرسانی به موقع و کامل درباره نگرانیها و نقدها به نفع اعتماد عمومی است و میتواند از وقوع بحرانهای آینده جلوگیری کند.