بازدید مهمانان جشنواره جهانی فیلم فجر از آرامگاه حافظ شیراز
در نخستین ساعات صبحگاهی یکی از روزهای برگزاری جشنواره جهانی فیلم فجر، جمعی از مهمانان داخلی و خارجی این رویداد فرهنگی به آرامگاه حافظ شیراز رفتند تا با ادب و احترام به این بنای تاریخی، فضای معنوی حافظیه را تجربه کنند. به گزارش تیم آرشیو کامل، در این بازدید جمعی از هنرمندان ایرانی و سینماگران بینالمللی با حضور روحالله حسینی، دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر، به آرامگاه حافظ شیرازی سفر کردند. این حضور که در قالب یک بازدید فرهنگی و نمادین برگزار شد، با همراهی مسئولان محلی و کارکنان موزه حافظیه همراه بود تا بازدیدکنندگان بتوانند با حس و حال حافظیه و شعر و موسیقی مرتبط با این مجموعه آشنا شوند.
دبیر جشنواره، روحالله حسینی، نقش راهنما و هماهنگکننده جریان بازدید را بر عهده داشت و ضمن ارائه توضیحات کوتاه درباره اهمیت حافظیه در هویت ادبی و فرهنگی ایران، به سوالات برخی از حاضرین پاسخ داد. حضور او به عنوان چهرهای که همزمان با مدیریت جشنواره فجر حضور دارد، نشان از تلاش برگزارکنندگان برای ایجاد پیوندی بین جشنواره و فضاهای فرهنگی- تاریخی ایران داشت. در کنار او، هنرجویان دارالفنون نیز در جمع حضور داشتند و با نگاه کنجکاو و مشتاق به فضای آرامگاه، این تجربه را نه تنها به عنوان یک بازدید بلکه به عنوان کلاس آموزشی میدانستند. آنها با ثبت تصاویر و یادداشتهایی که به زبان هنری و معماری حافظیه اشاره داشتند، نکات مختلفی را درباره سبک معماری آرامگاه و نحوه نگهداری آن یادداشت کردند.
در جریان این دیدار، سینماگران خارجی حاضر در جشنواره نیز با احترام به مزار حافظ شیراز رفت و آمد داشتند و با حضور در کنار علاقهمندان به حافظ، در قالب عکسهای یادگاری با آنان همراه شدند. این بخش از بازدید به انتقال پیام دوگانۀ فرهنگ و هنر بین کشورها کمک میکرد؛ از یک سو توجه به میراث ادبی و تاریخی ایران و از سوی دیگر نمایش آستانه میزبانی فرهنگی جشنواره فجر برای مخاطبان بینالمللی. میراثدوستان و گردشگران حاضر در حافظیه نیز با شوق و اشتیاق برای گرفتن عکسهای یادگاری و گفتگو با هنرمندان، فضایی صمیمی و متفاوت ایجاد کردند.
اجرای گروه موسیقی نوبان در کنار گشت و گذار سینماگران در آرامگاه حافظ، به تداعی حس شاعرانه و موسیقیمحور این مکان افزود و حال و هوای حافظیه را دوچندان لطیف کرد. صدای سازهای سنتی همراه با فضای آرامگاه، فضایی را پدید آورد که در آن تاریخ و هنر به شکلی همسو به نمایش درمیآمد. در این میان، عکاسان و خبرنگاران ضمن ضبط تصاویر فضای داخلی آرامگاه، با افرادی که از سوی جشنواره و دیگر سازمانهای فرهنگی حضور داشتند، گفتوگوهایی کوتاه انجام دادند تا گوشههایی از تجربه حضور مهمانان را به مخاطبان داخلی و خارجی منتقل کنند. فضای حافظیه با نور ملایم عصرگاهی و حضور پرشور بازدیدکنندگان، به یک ترکیب نمایشی بین ادبیات و تصویر تبدیل شد تا مخاطبان بتوانند از این تجربه به عنوان نمونهای از همکاریهای فرهنگی میان ایران و دیگر کشورها بهرهمند شوند.
در مجموع، این رویداد با هدف تقویت پیوندها میان هنر سینما و میراث ادبی ایران برگزار شد و شرکتکنندگان از این تجربه به عنوان حرکتی مثبت در راستای تقویت دیپلماسی فرهنگی یاد کردند. تصاویر و گزارشهای منتشرشده از این بازدید نشان میدهد که حافظیه نه تنها به عنوان نمادی از شعر و تاریخ ایران، بلکه به عنوان فضایی برای تبادل فرهنگی و گفتگو میان چهرههای هنری داخلی و بینالمللی عمل کرده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، حضور این گروهها و مراسم مربوطه میتواند نمودار مناسبی از امکانپذیری تعامل فرهنگی در قالب رویدادهای بینالمللی باشد که با بهرهگیری از تاریخ و معماری ایران به شکلی همسو با ارزشهای فرهنگی عمومی تبیین میشود.
تحلیل اجرایی و حقوقی حضور جشنواره فجر در حافظیه
حضور گسترده مهمانان جشنواره فجر در آرامگاه حافظ شیرازی با تأکید بر رعایت موازین حفاظت از آثار تاریخی و اصول احترام به فضاهای مقدس انجام شد و نشان میدهد که برنامههای فرهنگی میتواند بدون ایجاد مزاحمت برای نگهداری میراث تاریخی، به شکل مستقیمی با هنر معاصر گره بخورد. از منظر اجرایی، هماهنگی میان دستاندرکاران جشنواره، مدیریت مجموعه حافظیه و تیمهای امنیتی و پشتیبانی، اقدام مثبتی برای حفظ امنیت بازدیدکنندگان بود و مسیرهای دسترسی و بسته بودن برخی نقاط حساس در حافظیه با دقت و رعایت ضوابط انجام شد. همچنین حضور هنرمندان بینالمللی با رعایت نکات ایمنی و حفظ سکوت محوطه، به حفظ فضای آرامش بخشی که چنین مکانهایی میطلبند منجر شد. از نظر قانونی، رعایت قوانین فرهنگ و ارشاد اسلامی و ضوابط مربوط به نگهداری از آثار تاریخی، در جریان این بازدید به خوبی رعایت شد و هیچ اقدام سیاسی یا امنیتی غیرضروری صورت نگرفت. به طور کلی، این اقدام میتواند نمونهای از تلاش برای ایجاد تعادل بین رویدادهای فرهنگی مدرن و حفاظت از میراث تاریخی باشد؛ با این حال، برای تداوم چنین رویدادهایی، نیاز است گزارشهای مستمر و دقیقتری درباره مدیریت جمعیت، کنترل جابهجایی افراد و ثبت تصاویر و محتواهای منتشرشده ارائه شود تا همواره اصول امنیتی و حفاظت از مخدوش شدن موزههای تاریخی حفظ شود.