بازدید از محوطه باستانشناسی کمرزرین در اصفهان
به گزارش تیم آرشیو کامل، حامد یزدیان در جریان بازدید از محوطه باستانشناسی کمرزرین اصفهان حضور داشت. این بازدید با حضور جمعی از مسئولان ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان، مدیران شهری و کارشناسان باستانشناسی برگزار شد. مدیران حاضر در جلسه، کاوشهای انجامشده را به عنوان یکی از نمونههای کمنظیر کاوش باستانشناسی شهری در کشور معرفی کردند و تأکید کردند که این پروژه بخشی از هویت کهن اصفهان را روشن میکند و میتواند فرصتهای ارزشمندی برای شناساندن تاریخ به نسل امروز ایجاد کند. در جریان بازدید، یزدیان به اهمیت شناسایی و حفاظت از لایههای تاریخی شهر اشاره کرد و با بیان این نکته که حفاظت از گنجینههای تاریخ باید در کنار توسعه شهری صورت گیرد، خواستار همکاری جدی میان شهرداری، میراث فرهنگی و سایر دستگاههای اجرایی شد تا این اثر ارزشمند در فرآیند توسعه شهری دچار آسیب نشود. تأکید بر تسریع در اجرای اقدامات حفاظتی محوطه و رعایت حقوق ساکنان و مجاوران منطقه از دیگر نکات مطرحشده در این نشست بود و موضوعات مربوط به تسهیل رفتوآمد مردم محلی نیز مورد بررسی قرار گرفت.
در ادامه، نمایندگان محلی با بیان دیدگاهی عملیتر، مطرح کردند که ایجاد ساختارهای مناسب برای حفاظت و پایداری محوطه باستانی کمرزرین، باید همزمان با توجه به نیازهای زندگی روزمره ساکنان منطقه پیگیری شود. از جمله پیشنهادها، احداث یک موزه شهری در قلب بافت تاریخی اصفهان بود تا ضمن حفظ اصالت محوطه، امکان آشنایی هر چه بیشتر شهروندان و گردشگران با تاریخ و شیوههای زندگی گذشته فراهم آید. این نوع طرحها به تقویت پیوند میان گذشته و آینده شهر کمک میکند و میتواند به عنوان الگوی توسعه فرهنگی-گردشگری پایدار مطرح شود.
اهمیت حفاظتی و آیندهٔ پروژه
کارشناسان باستانشناسی بر این باورند که محوطه کمرزرین به عنوان یکی از گنجینههای باستانشناسی شهری، میتواند نقشی محوری در درک ساختار بافت تاریخی اصفهان و شیوههای سازمانی شهر در دورههای مختلف ایفا کند. این محوطه که در حال حاضر تحت رصد و حفاظت قرار دارد، نشان میدهد که چنانچه مدیریت شهری و نهادهای مرتبط به همکاری بپردازند، میتوان به حفظ لایههای تاریخی در کنار بهبود کیفیت زندگی ساکنان منطقه دست یافت. از طرفی، برنامههای حفاظتی نیازمند سازوکارهای اجرایی مشخصی هستند که با مشارکت مردم محلی، به ویژه در حوزههای رفتوآمد و دسترسی به محوطه، همراستا میگردد. در همین راستا، تأکید بر رعایت حقوق ساکنان محلی و بهبود ارتباط با بافت شهری اطراف محوطه از نکات کلیدی است که باید به دقت مدنظر قرار گیرد تا اصولی بودن حفاظت از تاریخ به نحوی قابل قبول برای جامعه محلی تداوم یابد.
در دورهٔ کنونی، طرحهای پیشنهادی برای اتصال این محوطه با فضاهای شهریِ اطراف، مانند ایجاد مسیرهای پیادهروی امن، فضاسازی فرهنگی و نمایش موقت-دائمی آثار، میتواند به ارتقای آگاهی عمومی و جذب گردشگر کمک کند. همچنین، با توجه به شرایط اجرایی و حقوقی کشور، اجرای این پروژه نیازمند هماهنگی با چارچوبهای قانونی و مقررات مربوط به حفظ بافت تاریخی است تا از هر گونه اقدام که ممکن است به بافت تاریخی یا آرامش عموم آسیب بزند، جلوگیری شود. از این رو، گفتوگوهای فعال میان شهرداری، سازمان میراث فرهنگی، نهادهای انتظامی و نمایندگان محلی میتواند به ایجاد سازوکارهای اجرایی شفاف و کارآمد منجر شود.
پیوند گذشته و آینده با طرح موزهٔ شهری
نماینده مردم اصفهان با اشاره به ضرورت ایجاد یک موزه شهری در مرکز بافت تاریخی، اظهار داشت که چنین طرحی میتواند ضمن حفظ اصالت محوطه، محلی را فراهم سازد تا همواره تاریخ اصفهان برای شهروندان و بازدیدکنندگان بهطور شفافتر و ملموستری در دسترس باشد. این اقدام میتواند با استفاده از فضاهای تاریخی موجود و با رعایت الزامات حفاظتی، به بستری برای آگاهیبخشی، پژوهش و گردشگری پایدار تبدیل شود. اجرای این طرح به تقویت ارتباط میان گذشته و آینده شهر کمک میکند و میتواند به عنوان تجربهای که به همگرایی میان توسعه شهری و حفظ میراث فرهنگی منجر میشود، مطرح شود.
تحلیل اجرایی-حقوقی از پروژه کمرزرین
در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، حفاظت از محوطههای تاریخی و بافتهای ارزشمند شهری باید بهطور همزمان با توسعه شهری و ارائه خدمات به شهروندان پیگیری شود. ایجاد موزه شهری، به شرط رعایت حقوق ساکنان و حفظ مداخلات غیرضروری در فضای مسکونی، میتواند به ارتقای آگاهی عمومی و حفظ میراث فرهنگی کمک کند. همچنین، همکاری همهجانبه دستگاههای اجرایی با رعایت صداقت در اطلاعرسانی و رعایت حقوق محلی، میتواند از تعارضهای معماری و اجتماعی جلوگیری کند و به مدیریت کارآمدتر محوطه منتهی شود. با توجه به قوانین حفاظت از بافت تاریخی، ضروری است که هرگونه عملیات حفاظتی، بازسازی یا نمایش آثار باستانی با نظارت دقیق کارشناسان و به صورت مرحلهای و منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی انجام گیرد تا آسیبهای ناخواسته یا تغییر کاربری ناحیه به حداقل برسد.