بازتاب تازه از ارزیابی گروسی درباره سازمان ملل
در گفت‌وگو با خبرگزاری ریانووستی، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و نامزد تصدی دبیرکلی آینده سازمان ملل، به نقد جدی عملکرد این نهاد در برابر بحران‌های جهانی پرداخت. او با بیان اینکه رویدادهای امروز جهان به شکلی گسترده نشان می‌دهد که سازمان ملل در مقابل چالش‌های بین‌المللی دچار انفعال و کم‌کاری است، تأکید کرد که مشارکت دبیرخانه و دبیرکل در تصمیم‌گیری‌ها به شکل مطلوب و کافی وجود ندارد. این اظهارات بخشی از بررسی‌ای است که از سوی طرف‌های مختلف بین‌المللی مطرح می‌شود و به واسطه ویژگی‌های نظام جهان امروزی، واکنش‌های متفاوتی را به همراه دارد. به گزارش تیم آرشیو کامل، گروسی این دیدگاه را در قالب مصاحبه‌ای با یکی از خبرگزاری‌های معتبر بین‌المللی بیان کرد و اضافه کرد که این مسأله در سطح جهانی نیز به‌روشنی منتقل شده است که سازمان ملل در پاسخ به بحران‌های کنونی ناکام مانده و همواره با کمبود مشارکت از سوی دبیرخانه و دبیرکل مواجه است.
گروسی توضیح داد که دامنه مأموریت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌طور مشخص محدودتر از قابلیت‌های گسترده‌تری است که در فرایندهای بین‌المللی برای پاسخ به مشکلات فراگیر دیده می‌شود. او تأکید کرد که نحوه عمل در حوزه‌های مربوط به عدم اشاعه، مواد هسته‌ای و انرژی هسته‌ای از منظر این نهاد مهم است، اما تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که بسیاری از مسائل بزرگ‌تر نیازمند همکاری و سازوکارهای اجرایی فراتر از دامنه فعلی است. با این وجود، گروسی افزود که تجربه‌های مختلف در شهرهای گوناگون جهان نشان می‌دهد که کارکرد سازمان ملل در سطح کلان با تفاوت‌های قابل توجهی روبه‌رو است و این تفاوت‌ها می‌تواند در نیویورک، جایی که ساختار تصمیم‌گیری و فرایند رأی‌گیری تفاوت‌هایی با دیگر نقاط دنیا دارد، نمود بیشتری پیدا کند.
او درباره روند انتخاب دبیرکل آینده سازمان ملل گفت که به دلیل سطح بالای تنش‌های بین‌المللی و وجود تردیدها درباره کارآمدی این سازمان در مواجهه با رویدادهای جدید، روند فعلی با دوره‌های پیشین تفاوت دارد. در حال حاضر اعضای شورای امنیت در حال انجام رأی‌گیری مقدماتی برای معرفی نامزدهای جدید به مجمع عمومی هستند که نهایتاً مسؤولیت انتصاب رسمی دبیرکل را به مجمع عمومی می‌گذارد. در میان نامزدهای مطرح، گروسی از آرژانتین و دیگر نامزدها که از کشورهای گوناگون آمده‌اند، حضور دارند و رقابت برای تصدی این جایگاه ادامه دارد. همچنین گزارش‌ها حاکی از حضور نام‌های دیگری مانند کارولین رودریگز-بیِرت از گویان، ربکا گرینسپن از کاستاریکا، ماریا فرناندا اسپینوزا از اکوادور، مکی سال از سنگال و اولارا اوتونو از اوگاندا است. این نکته نشان می‌دهد که بحث‌های انتخاب دبیرکل در سطحی گسترده و با مشارکت کشورهای مختلف دنبال می‌شود.
به گزارش تیم آرشیو کامل، این گفت‌وگو در قالب بازنویسی‌ای انجام شد که هدف آن حفظ معنای اصلی اخبار بود و تلاش شد تا از طریق تغییر لحن و ساختار، مطالب به شکل تازه و در یک قالب خبری ساختارمند ارائه شود. در مجموع می‌توان گفت که دیدگاه گروسی بازتابی از پرسش‌های اصلی درباره کارایی و ثبات سازوکارهای بین‌المللی در سطح جهانی است و نشان می‌دهد که بازنگری در رویکردهای اجرایی سازمان ملل در راستای پاسخ به بحران‌ها از منظر برخی تحلیلگران و مدیران ارشد بین‌المللی، یک موضوع جدی و همواره مطرح در محافل حرفه‌ای است. به گزارش تیم آرشیو کامل، این نگرانی‌ها نه تنها درباره نقش دبیرخانه بلکه درباره چگونگی هماهنگی میان اعضای کلیدی شورا و مجمع عمومی مطرح می‌شوند و از منظر اعضای جامعه بین‌الملل، اصلاح فرایندها می‌تواند به بهبود پاسخ‌دهی به بحران‌ها کمک کند.
تحلیل اجرایی-حقوقی بر مبنای چارچوب‌های جمهوری اسلامی ایران
با نگاه به چارچوب‌های قانونی و سیاست‌های کلی جمهوری اسلامی ایران، نقدهای مطرح‌شده درباره کارکرد سازمان ملل باید به صورت سازگار با اصول امنیت ملی و منافع عمومی کشور ارزیابی شود. از منظر اجرایی، نکته‌ای کلیدی آن است که نهادهای بین‌المللی برای حفظ کارایی به شفافیت، پاسخگویی و هماهنگی بیشتر نیاز دارند تا از طریق سازوکارهای تصمیم‌گیری کارآمد، بتوانند به تفاوت‌های شرایط بین‌المللی پاسخ دهند. در عین حال، ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و سیاسی خود، علاقه‌مند است که سازمان ملل به نقش‌آفرینی مؤثر در حفظ صلح و امنیت جهانی، احترام به قوانین بین‌الملل و عدم تداوم رفتارهای یک‌طرفه توجه کند. از این رو، پیشنهاد می‌شود که در فرایندهای انتخاب دبیرکل آینده، ترکیب تفکر اجرایی با ملاحظات حقوقی و منافع ملی در نظر گرفته شود تا تصمیم‌گیری‌ها، با رعایت اصول قانونی و اخلاقی، به ثبات و امنیت جهانی کمک کند.