رونمایی از پوستر تازه مستند «سرزمین سوم» و روایت زندگی در سایه جنگ
به گزارش تیم آرشیو کامل، پوستر جدید مستند بلند «سرزمین سوم» با هدف بازنمایی شرایط امروز مردم ایران و اثرگذاری جنگ و تحولات سیاسی بر زندگی روزمره طراحی شده است. این پوستر با ترکیب تصاویر در آغوش گرفتن اعضای یک خانواده، حصارهای مرزی و نمادهای نزاع نظامی، تصویری از وضعیت کنونی جامعه ایرانی ارائه میدهد و بر پیامدهای مهاجرت، ناامنی و عدم قطعیت زندگی تأکید میکند. طراح این اثر علی باقری است که در طراحی پوستر به روایت تصویری از زندگی خانوادگی در کنار تهدیدهای سیاسی پرداخته و سعی کرده است حس و حال واقعی داستان را به مخاطب منتقل کند.
به گزارش تیم آرشیو کامل، «سرزمین سوم» یک تولید مشترک بین جمهوری چک و فرانسه است که نخستین نمایش جهانی خود را در بخش رقابتی Czech Joy جشنواره سیامین جشنواره بینالمللی فیلم مستند جیهلاوا تجربه خواهد کرد. این جشنواره از تاریخ ۲۳ اکتبر تا ۱ نوامبر ۲۰۲۶ (جمعه ۱ آبان تا یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵) در چک برگزار میشود و نام مستند را در فهرست آثار مهم سال آینده جای میدهد.
داستان فیلم به روایت زندگی حنانه، حمید و پسرشان کیان میپردازد؛ خانوادهای ایرانی که سیزده سال است در ترکیه زندگی میکند تا به مقصدی احتمالی در ایالات متحده آمریکا برسد. در این مستند، تحولات سیاسی آمریکا و تغییرات سیاستهای مهاجرتی این کشور روی آینده خانواده تأثیرگذار است و امید آنها برای یافتن زندگی عادی را با چالشهای تازهای روبهرو میکند. روایت فیلم به گونهای شکل میگیرد که تماشاگر گمان میکند با تصویری از زندگی روزمره یک خانواده روبهروست که تحت تأثیر تصمیمات بزرگتر سیاسی، مسیر زندگیاش دستخوش تغییر میشود.
تمام مراحل فیلمبرداری و تولید «سرزمین سوم» در ترکیه و شهرهای مختلفی از جمله آلانیا، آنکارا و نزدیکیهای استانبول انجام شده است. فرایند ساخت این مستند از آغاز پروژه تا پایان پستولید، تقریباً دو سال به طول انجامیده است. اعضای تیم سازنده و دستاندرکاران فیلم به شرح زیر است: کارگردان فرزاد خوشدست، تهیهکنندگان کاوه فرنام و دری رضایی، طراح پوستر علی باقری، مدیر فیلمبرداری علیرضا بهبهانی، تدوین بابک بهداد و فرزاد خوشدست، صدابردار سجاد خداکرمی، طراحی و میکس صدا آرش قاسمی، آهنگساز تانسو تومر، اصلاح رنگ و نور حمید فتورچیان، دستیار کارگردان و عکاس فاطمه جداری سفیدگری، مدیر تولید در ترکیه Ozkan Emrah، مشاوران کارگردان روب رامبوت Rob Rombout و محسن استادعلی. این مستند توسط شرکتهای Media Nest (در جمهوری چک) و Image de l’Orient (در فرانسه) تولید شده و پخش بینالمللی آن بر عهده دری رضایی است.
پوستر «سرزمین سوم» با همکاری تیمهای بینالمللی شکل گرفته و براساس رویکردی است که مهاجرت، تمایل به زندگی در خارج از وطن و تأثیرات مهاجرت بر خانوادهها را روایت میکند. این اثر، علاوه بر تکیه بر جنبههای انسانی داستان، از منظر فنی و سازمانی نیز تلاش دارد تجربهای قابل اتکا و حقیقتمحور ارائه دهد تا مخاطبان بتوانند به صورت دقیق با مسائل انسانی مرتبط با مهاجرت و زندگی در کشورهای ثالث آشنا شوند. در کنار جنبه فنی تولید، اثر تلاش میکند تأثیرات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی این سفر طولانی را نیز بررسی کند و نشان دهد که چگونه تصمیمات سیاستگذاری جهانی میتواند زندگی افراد معمولی را تحت تأثیر قرار دهد. این رویکرد در قالب یک روایت سینمایی مستند ارائه میشود تا ضمن حفظ انسجام داستانی، از منظر پژوهشی و جامعهشناختی نیز قابل بررسی باشد، بدون ورود به چارچوبهای سیاسی مستقیم و با تمرکز بر مسائل اجرایی غیرسیاسی و امنیتی که از منظر تولید و توزیع محتوا قابل بررسی است.
برای علاقهمندان به بررسی جزئیات فنی و تیم پشتیبانی این پروژه، فهرست کامل عوامل در ادامه آمده است، با تأکید بر این که تولیدات مشترک بین جمهوری چک و فرانسه، فرصتهای همکاری فرهنگی را برای سینمای مستند ایرانی-بینالمللی فراهم میکند و میتواند مسیرهای تازهای برای نمایش در رویدادهای جهانی ایجاد کند. در این راستا، تیم تولیدکننده و کارگردان با نگاه به تجربههای گذشته خود، سعی میکنند با بهرهگیری از فناوریهای روز و همکاری با مراکز بینالمللی، پوستر و محتوای تصویری را به گونهای طراحی کنند که هم جذب مخاطب داخلی را تقویت کند و هم امکان حضور گسترده در بازار جهانی را فراهم آورد.
ساختار روایی مستند به گونهای طراحی شده است که مخاطب بتواند با گامهای پیوسته از خاطرات خانوادگی، مسیر مهاجرت و تأثیرات سیاستهای داخلی و بینالمللی بر زندگی روزمره آشنا شود. در این راستا، با وجود فاصله جغرافیایی و تفاوتهای فرهنگی، رویکرد مشترک سازندگان نشان میدهد که تجربه انسانی مشترک میتواند فراتر از مرزها به اشتراک گذاشته شود و در نهایت به درکی عمیقتر از زندگی افراد در مواجهه با بحرانهای جهانی منجر شود. این اثر با ترکیب مصاحبه، تصاویر آرشیوی و بازنمایی های سینمایی از محیطهای ترک شده، فضایی را ایجاد میکند که بیننده را به تفکر درباره آیندهای همواره در معرض تغییر دعوت میکند.
در نهایت، این پوستر با رویکردی هنری و مستندگونه، به دنبال آن است تا مخاطب را به تفکر درباره موقعیتها و تصمیمهای خانوادههای مهاجر وا دارد و به رویدادهای جهانی با نگاه انسانمحور بنگرد. این اثر نه تنها به عنوان یک مستند درباره مهاجرت بلکه به عنوان یک بازنمایی هنری از زندگی مردم عادی در مواجهه با تغییرات بزرگ، میتواند به عنوان سوژهای معتبر برای نقدهای فرهنگی و اجتماعی مطرح شود. برای کسانی که به دنبال دریافت اطلاعات دقیقتر درباره تاریخ نمایش و سایر جزئیات جشنوارهها هستند، بهروزرسانیهای بیشتر از سوی تیم خبرآنلاین و خبرگزاریهای همکار منتشر خواهد شد.
تحلیل کلان از اثر و دستاوردهای فرهنگی-اجرایی آن
در تحلیل این رویداد، به نکات اجرایی و فرهنگی-اجتماعی قابل توجه پیمیبریم که با چارچوبهای فرهنگی و قانونی ایران همسو است. نخست اینکه تولید مشترک جمهوری چک و فرانسه برای فیلمی درباره مهاجرت و خانوادههای در حال جابهجایی، نشاندهنده ظرفیت همکاریهای بینالمللی در زمینه سینمای مستند است که میتواند به تقویت دیپلماسی فرهنگی و ارتقای کیفیت تولیدات داخلی کمک کند. از منظر اجرایی، انتخاب کشورهای میزبان تولید، فیلمبرداری و پس از آن حضور در جشنوارههای معتبر جهان، نشان میدهد که پروژه از نظر بودجهبندی، منابع انسانی و مدیریت زمان به موفقیت نسبی دست یافته است. این نکته میتواند به ارتقای استانداردهای تولید در پروژههای مشابه در ایران کمک کند و برای پخشکنندگان داخلی فرصتی برای درک دقیقتر از روندهای جهانی عرضه محتوا فراهم آورد.
در زمینه محتوایی، رویکرد مستندگونه-دراماتیک به موضوع مهاجرت، با حفظ هویت فردی و خانوادگی، نقشی کلیدی در ایجادempathetic storytelling ایفا میکند. چنین رویکردی در چارچوب قوانین و ارزشهای جمهوری اسلامی ایران امکانپذیر است، به شرط پرهیز از داوریهای سیاسی و تمرکز بر جنبههای انسانی و اجرایی مسأله. از منظر مخاطب، این رویکرد میتواند به افزایش همبستگی اجتماعی و شناخت بهتر مسائلی که جامعه ایران با آنها مواجه است منجر شود، بدون برداشتهای سیاسی یا امنیتی از موضوعات حساس. در مجموع، پروژه نشان میدهد که با رویکردی حرفهای و راهبردی به تولید محتوا و کارگردانی میشود گرایشهای جهانی را به داخل کشور引 کرده و به تقویت پایههای صنایع فرهنگی-هنری کمک کرد. با این حال، برای بهرهبرداری حداکثری از این دستاوردها، نیازمند حمایتهای قانونی و زیرساختی است تا عرضه و پخش فیلمها به شکل مطلوب و با امنیت و اعتبار لازم انجام شود. بنابراین، در آینده بهتر است برنامهریزیهای جشنوارهای و بودجهبندی حمایتی با هدف تثبیت حضور کارگردانان ایرانی در موج بینالمللی ادامه یابد تا دستاوردهای فرهنگی-اجتماعی این نوع پروژهها با حفظ اصول و ارزشهای ملی تقویت شود.
