جزئیات طرح کسر آنی مالیات از تراکنشهای رستورانهای لوکس
در فضایی که وزارت اقتصاد و سازمان امور مالیاتی نکات جدیدی راجع به تبصره ۱ ماده ۱۷ تامین درآمدهای مالیاتی مطرح میکند، مدل تازهای برای جمعآوری مالیات از تراکنشهای رستورانهای لوکس بهکار میآید. این طرح که با هدف بهبود کارآیی وصول درآمدها و کاهش تأخیرات در واریز مالیات طراحی شده است، به صورت آنی از مبالغ پرداختی مشتریان کسر میشود و به حسابهای تعریفشده واریز میگردد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این رویکرد جدید با رویکرد شفافسازی و پیگیری مؤدیان اجرا خواهد شد و در صورت پایش مناسب، میتواند به پایداری درآمدهای دولتی کمک کند.
نرخ مالیات علیالحساب برای این بخش از پرداختها ۸ درصد در نظر گرفته شده است. این مالیات به صورت مستقیم از مبلغ پرداختی مشتریان در پایان هر تراکنش کسر میشود و پول حاصل آن، به حسابهای از پیش تعیینشده واریز میشود. طرح مذکور تأکید دارد که این مالیات علیالحساب از محل کارتخوانهای رستورانهای فراخوانشده در پایان هر شب به حسابهای تعریفشده منتقل میشود و این امر باعث میشود که جریان نقدی مالیاتی ظرف مدت کوتاهی شفافتر شود. در کنار این، جریمه تأخیر دو درصدی برای تأخیر در واریز این مالیات وجود دارد که به نفع صاحب کسبوکار است تا از پرداختهای غیرنسبی جلوگیری شود.
به رغم نقدهایی که درباره تبصره ۱ ماده ۱۷ مطرح شده است، مقامات میگویند که این طرح باید با تک تک مؤدیان درباره نحوه اجرا گفتگو کند و نظر صاحبان کسبوکار در تصمیمگیریهای مرتبط با اجرای طرح مدنظر قرار گیرد. این مقام ارشد سازمان مالیاتی در گفتوگو با رسانهها اظهار داشت که پس از اطلاعیه مرتبط با تبصره مذکور، با مؤدیان فراخوانشده گفتگو شده است و در جریان این گفتوگوها اکثر آنان خواستار اجرای مدل پیشنهادی سازمان بودهاند. طبق توضیحات ارائهشده، این مالیات علیالحساب از محل کارتخوانهای رستورانهای فراخوانشده پایان هر شب به حسابهای تعریفشده واریز میشود و اجرای آن بر اساس ارزیابی میدانی نیز سازگار است.
یکی از نکات کلیدی طرح، برآورد کل منافع این اقدام است که بر مبنای تبصره ۱ ماده ۱۷ و با هدف تأمین پایدار درآمدهای دولت استوار است. برای این بخش، مسئولان به صبر سهماهه برای مشاهده اثرات اجرایی و تحلیل دقیقتر اشاره کردهاند تا تصمیمگیریهای جامعتری در خصوص استمرار یا اصلاح مدل انجام شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این دوره سهماهه برای پایش روند وصول، تأثیر اقتصاد رفتار مصرفکنندگان و تغییرات در سودآوری واحدهای صنفی ضروری است.
در این طرح، مدیریت رصد تراکنشها و صحت واریزها به یک زیرساخت فناوری اطلاعات متکی است. برای کاهش خطاها و جلوگیری از اختلال در کار واحدهای صنفی، انتظار میرود که سازمان مالیاتی همکاری با بانکها و ارائهدهندگان خدمات پرداخت را تقویت کند. همچنین، آموزش کارکنان واحدهای مالیاتی و بررسی استانداردهای حفاظت از دادهها از نکات اصلی اجرای این طرح خواهد بود. به گزارش تیم آرشیو کامل، در کنار مزایا، وجود برخی موانع اجرایی و نیاز به هوشمندسازی سیستمها دیده میشود.
افزون بر این، تأکید مقامات بر شفافیت پرداختها و تقویت سازوکارهای گزارشگیری، میتواند به کاهش اختلافات میان مؤدیان و سازمان مالیاتی منجر شود. با توجه به تجربههای مشابه در سایر بخشها، اجرای درست این مدل نیازمند کمیسازی نهایی در نحوه ثبت تراکنشها و مطابقت با قوانین است تا هرگونه سوءاستفاده از سیستم و تراکنشها به حداقل برسد. با توجه به این نکتهها، بررسی فنی و قانونی این طرح در حال تکمیل است و تصمیمگیریهای آتی با اطلاعرسانی مناسب انجام خواهد شد.
در نهایت، طرح به دنبال ایجاد سیستمی است که وجوه مالیاتی بهطور سریعتر و قابل پیگیریتری جمعآوری شود تا از ثبات درآمدهای دولت در طول سال اطمینان حاصل گردد. اگرچه برخی از فعالان اقتصادی و کارشناسان از اجرای چنین طرحی ابراز تردید کردهاند، اما بهنظر میرسد که با ارائه شفافیت بیشتر و ایجاد کانالهای مشخص برای وصول، دامنه اثرات آن میتواند به شکل مطلوبی تغییر کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این رویکرد میتواند با رعایت اصول قانونی و حاکمیتی، به ایجاد فاز جدیدی در نظام مالیاتی کشور بینجامد.
تحلیل حقوقی-اجرایی: فرصتها و چالشهای اجرای کسر آنی مالیات از تراکنشهای رستورانهای لوکس
در این تحلیل، با توجه به چارچوبهای قانونی جمهوری اسلامی ایران، اجرای مدل کسر آنی مالیات از تراکنشهای رستورانهای لوکس میتواند به بهبود شفافیت درآمدها و افزایش دسترسی به منابع مالی دولت منجر شود، اما در عین حال پارهای مسائل اجرایی و حقوقی پیشِ روی دستگاههای مالیاتی و کسبوکارها قرار میگیرد. از منظر قانونی، اجرای این طرح میبایست با آییننامهها و تبصرههای مربوطه همسو باشد و هرگونه تغییری که حقوق صاحبان کسبوکار یا حقوق مصرفکنندگان را به خطر بیندازد، باید با تدابیر حمایتی و سازوکارهای نظارتی مناسب جبران شود. همچنین، اجرای مدلهای مالیاتی اینچنینی نیازمند زیرساختهای فناوری و آموزش کافی برای کارمندان و مؤدیان است تا از خطاهای محاسباتی و سوءاستفاده جلوگیری شود. با این حال، به دلیل ماهیت اجرایی طرح، امکان ایجاد فشار اضافی بر کسبوکارهای کوچک وجود دارد و نیاز به هماهنگی بیشتر با بخشهای بانکداری و فناوری اطلاعات احساس میشود تا واریز به حسابهای تعریفشده با دشواری مواجه نشود. با توجه به این نکات، اجرایی شدن این طرح باید با نظارت دقیق و بازنگریهای دورهای همراه باشد تا از تحقق اهداف بودجهای و عدالت مالی بهرهمند شویم.