نشست علمی در خرم‌آباد با محوریت روابط عرف و قانون در جامعه برگزار می‌شود
به گزارش تیم آرشیو کامل، این رویداد علمی با عنوان «بررسی رابطه عرف و قانون در جامعه» به منظور کاوش عمیق در تعامل میان نُرم‌های غیرمکتوب و چارچوب‌های قانونی رسمی، در شهر خرم‌آباد برگزار خواهد شد. این نشست با رویکردی بین‌رشته‌ای، به ویژه از دیدگاه حقوقی و جامعه‌شناسی، تلاش می‌کند تا ابعاد مدون و نامدون این رابطه را به گونه‌ای روشن و کارآمد بررسی کند و به سوالات چالشی در این زمینه پاسخ دهد. موضوعی که از دیرباز یکی از محورهای بحث‌های حقوقی-اجتماعی در ایران بوده و همچنان از اهمیت بالایی برای پژوهشگران، وکلا و فعالان حوزه‌های اجتماعی برخوردار است، امروز در قالب این نشست به میزگردهای فکری مهمی بدل شده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، شرکت‌کنندگان در این نشست نگاهی دقیق به نقش عرف در شکل‌دهی و تفسیر قوانین خواهند داشت و به نحوی به نقد و بررسی کارکردهای قانونی در مواجهه با سنن اجتماعی می‌پردازند.
در این رویداد، اکبر نقدی سپهوند، حقوق‌دان و عضو کانون وکلای دادگستری استان لرستان به عنوان سخنران حضور دارد. دبیر این نشست نیز مجتبی ترکارانی، جامعه‌شناس است که با مدیریت نشست، فرایند گفتگو و تبادل نظر پیرامون موضوع را هدایت می‌کند. حضور پژوهشگران، دانشجویان و فعالان حوزه‌های اجتماعی و حقوقی در این نشست آزاد و رایگان است و امکان مشارکت حضوری در گفت‌وگوهای علمی فراهم است. این رویداد، که به گزارش تیم آرشیو کامل برگزار می‌شود، فرصتی مناسب برای بررسی دقیق و تحلیلی نسبت عرف و قانون در بستر جامعه ایرانی فراهم می‌آورد.
زمان برگزاری و ساختار نشست
زمان برگزاری این رویداد علمی، سه‌شنبه ۵ آبان‌ماه ۱۴۰۵ از ساعات ۱۶:۳۰ تا ۱۸:۰۰ است. برنامه نشست با حضور سخنرانان و بیان رویدادهای آماده برای مناظره آغاز می‌شود و سپس به گفت‌وگو یا question-and-answer با حضور مخاطبان اختصاص می‌یابد. این ساختار، با هدف فراهم‌آوردن فرصت برای طرح سوالات واقعی و پاسخ‌دهی توسط کارشناسان، طراحی شده است تا به فهم عمیق‌تر از رابطه بین عرف و قانون منجر شود. حضور برای عموم آزاد و رایگان است و علاقه‌مندان می‌توانند از فرصت شرکت در این بحث علمی بهره‌مند شوند.
محل برگزاری و دسترسی
محل برگزاری این نشست در خرم‌آباد، بازار، کوچه روبه‌روی حرم امامزاده زیدبن علی، ساختمان بنیاد ایران‌شناسی لرستان است. این محل به دلیل دسترسی مناسب برای عموم شهروندان و فضای مناسب برای مذاکرات علمی انتخاب شده است. ورود برای عموم آزاد است و شرکت‌کنندگان می‌توانند با حضور فیزیکی در فضای نشست، مباحث مربوط به رابطه عرف و قانون را با دقت بیشتری دنبال کنند. با توجه به هدف نشست، حضور پژوهشگران، فعالان اجتماعی و دانشجویان از حوزه‌های مرتبط، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
سخنرانان، دبیر و چارچوب بحث
اکبر نقدی سپهوند، حقوق‌دان و عضو کانون وکلای دادگستری استان لرستان، به عنوان سخنران اصلی نشست معرفی شده است و سخنرانی وی در قالب تحلیل‌های حقوقی-اجتماعی درباره نقش عرف در تفسیر و اجرای قوانین ارائه می‌شود. دبیر نشست، مجتبی ترکارانی، جامعه‌شناس است که با هدایت گفت‌وگوها و تنظیم پرسش‌ها، نقطه‌نظرهای مختلف را در کنار یکدیگر می‌نشاند تا از طریق گفت‌وگوهای هدفمند، فرصتی برای تبیین دقیق‌تر از مفاهیم ارائه شود. این ترکیب علمی، به دنبال ایجاد هم‌افزایی میان رویکردهای حقوقی و جامعه‌شناختی است تا از منظر اجرایی به پاسخ‌هایی کاربردی دست یابد.
هدف نشست و رویکرد پژوهشی
هدف اصلی این نشست، بررسی تعامل میان عرف و قانون در جامعه است؛ به عبارتی چگونه قواعد غیرمکتوب و ارزش‌های فرهنگی در قالب نگرش‌های حقوقی وارد عمل می‌شوند، چگونه می‌توان از طریق تفسیرهای قانونی، این ارزشها را به شیوه‌ای سازگار با اصول حقوقی به کار گرفت و چگونه می‌توان از ظرفیت‌های گفت‌وگو و مناظره برای کشف سازوکارهای قانونی بهره برد. این رویکرد، به ویژه برای پژوهشگران حقوقی و جامعه‌شناسی حقوقی مفید است زیرا به درک بهتری از کارکرد قوانین در برابر ارزشها و سنت‌های اجتماعی می‌انجامد. در این راستا، اعضای نشست به بررسی سوالاتی مانند چگونگی تطبیق عرف با ضوابط قانونی، نقش قوه قانونگذاری در حفظ تعادل میان این دو اردوگاه و نیز پیامدهای اجرایی ناشی از تفسیرهای مختلف از عرف خواهند پرداخت.
طرز حضور و مشارکت مخاطبان
با توجه به اینکه ورود برای عموم آزاد و رایگان است، مخاطبان بدون نیاز به ثبت‌نام قبلی می‌توانند در زمان مشخص در محل برگزاری حضور یابند. شرکت‌کنندگان تشویق می‌شوند تا سوالات خود را در بخش گفت‌وگو مطرح کنند و با سخنرانان و اعضای هیئت علمی گفتگو کنند. این رویداد با هدف ایجاد فضایی برای تبادل نظر میان دانشجویان، پژوهشگران، وکلا و فعالان حوزه حقوقی-اجتماعی طراحی شده است تا با رویکردی مشارکتی و تعاملی به بررسی موضوع بپردازد.
نقدی کوتاه و تحلیل اجرایی
این نشست با توجه به ساختار اجرایی خود، می‌تواند به ایجاد پل‌های میان نهادها و جامعه کمک کند و به افزایش آگاهی عمومی درباره رابطه عرف و قانون بیفزاید. از منظر اجرایی، نکته مهم در نحوه پیگیری نتایج نشست و ترجمه مباحث مطرح‌شده به سیاست‌ها یا رویه‌های اجرایی است تا بتوان از ظرفیت گفتگوهای علمی برای بهبود شیوه‌های کاربردی در مواجهه با پدیده‌های اجتماعی-حقوقی استفاده کرد. به گزارش تیم آرشیو کامل، با وجود اینکه تمرکز نشست بر جنبه‌های نظری و پژوهشی است، باید مراقبت شود تا توصیه‌های ارائه‌شده به صورت عملی و قابل اجرا ارائه شوند و از مواجهه با ملاحظات اجرایی-قانونی که ممکن است در عمل با چالش‌هایی روبه‌رو شوند، پرهیز نشود.
تحلیل نقادانه از نسبت عرف و قانون در ایران
در کنار لزوم توجه به جنبه‌های حقوقی و جامعه‌شناختی، این نشست فرصتی برای ارزیابی نقدهای عملی و اجرایی درباره چگونگی پیاده‌سازی تفاوت‌ها و تعامل‌های بین عرف و قانون فراهم می‌آورد. از منظر اجرایی، چالش‌های متعددی وجود دارد، از جمله تبیین حقوقی و قانونی برای برخی رفتارهای اجتماعی که به صورت سنتی پذیرفته می‌شوند، و نیاز به چارچوب‌های روشن برای تفسیر قوانین در مواجهه با این رفتارها. همچنین، گرایش به حفظ وحدت رویه در اجرای قوانین و حفظ امنیت حقوق شهروندی از جمله موضوعاتی است که باید در فرایندهای اجرایی مورد توجه قرار گیرد. این تحلیل نقادانه به مسئولان و اعضای جامعه علمی کمک می‌کند تا با شفاف‌سازی مفاهیم و شیوه‌های اجرایی، از سوء تعبیر و چالش‌های اجرایی جلوگیری کنند. در نهایت، برگزاری چنین نشست‌هایی می‌تواند به تقویت اعتماد عمومی به نهادهای قانونی و افزایش سطح مشارکت شهروندان در فرآیندهای تصمیم‌گیری منجر شود.