گیلان در گفتوگوی راهبردی با اتاق ایران-ترکیه: نگاهی به نقش منطقهای کریدورهای انرژی و ترانزیت
در بحبوحهٔ نشست اخیر با حضور نمایندهٔ عالی استان و رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و ترکیه، توصیف ظرفیتهای کمنظیر گیلان در مسیرهای تجاری منطقه و چشماندازهای همکاریهای دوجانبه به عنوان محور گفتوگو مطرح شد. به گزارش تیم خبرگزاری خبرآنلاین گیلان، هادی حقشناس، استاندار گیلان، در این دیدار با تشریح ظرفیتهای بیبدیل استان در مسیرهای ترانزیت و سرمایهگذاریهای احتمالی، بر اهمیت نقش راهبردی گیلان در کریدورهای منطقهای تأکید کرد. این گفتوگو با هدف بررسی فرصتها و چالشهای موجود برای تقویت همکاریهای تجاری و سرمایهگذاری در بخشهای انرژی، حملونقل و زیرساختهای منطقهای برگزار شد. به گزارش تیم آرشیو کامل، حضور طرفهای مختلف در این نشست نشان میدهد که ارادهٔ اجرایی برای تقویت هماهنگیهای بیندولتی و سطح استانی به شکل ملموسی در حال شکلگیری است.
استاندار گیلان با یادآوری اینکه هر چه کشورهای اسلامی و همسایه در منطقه فعالتر شوند، امنیت و ثبات اقتصادی بیشتری برای همگان به وجود میآید، به سابقهٔ بحرانهای منطقهای اشاره کرد و گفت که نادیده گرفتن توسعهٔ پایدار و بیتوجهی به زیرساختها میتواند هزینههای سنگینی را به رنج منابع انسانی و مالی کشور تحمیل کند. او با پیشنهادی دربارهٔ تقویتٔ کریدورهای ترانزیتی منطقهای و بهبود هماهنگی میان بخشهای انرژی و حملونقل، اظهار داشت که با مدیریت دقیقتر و تمرکززداییِ اختیار در برخی حوزهها، پروژههای بزرگ سریعتر به ثمر میرسند.
در این گفتوگو، یکی از محورهای اصلی به بحث گذاشته شد، آن هم این بود که گیلان بهعنوان عضوی از کریدورهای حملونقل و انرژی، توانایی تبدیل بخش قابل توجهی از مواد اولیه عبوری به ارزش افزوده در داخل کشور را داراست. حقشناس با اشاره به تجربههای جهانی، از جمله الگوبرداری از مدلهای مدیریت کارآمد در کشورهای توسعهیافته مانند آلمان و کره جنوبی، بیان کرد که موفقیت در توسعه تنها به منابع طبیعی محدود نیست؛ بلکه به چابکی در نظام اجرایی و پرهیز از موازیکاریهای ساختاری بستگی دارد. او همچنین بر این نکته تأکید کرد که قانون اساسی ایران، اگرچه قانونی مترقی است، اما توزیع گستردهٔ اختیارات در برخی حوزهها میتواند اجرای پروژههای بزرگ را با تأخیر مواجه سازد و به همین دلیل اصول وحدت فرماندهی و هماهنگیِ اجرایی باید تقویت شوند.
یکی از بحثهای مهم، مدیریت پسماند و تولید برق از طریق تبدیل زباله به انرژی بود. استاندار گیلان با اشاره به ظرفیت منطقه برای تبدیل زباله به برق، از سرمایهگذاران داخلی و خارجی دعوت کرد تا در این حوزه ورود کنند، به شرطی که دولت تضمین خرید برق را ارائه دهد تا پروژههای مربوط به پسماند-انرژی با جذب سرمایه و بازگشت سرمایه همراه شوند. این رویکرد نه تنها به کاهش بار محیطی کمک میکند بلکه میتواند به توسعهٔ زیرساختهای انرژی منطقهای نیز منجر شود. در این زمینه، نمونههای موفق در کشورهای دیگر نشان میدهد که چنین پروژههایی با وجود حمایتهای سیاستی و ثبات مقرراتی، به بهرهبرداری میرسند و گیلان نیز میتواند پیشتاز باشد.
گفتوگو به موضوع حمل و نقل سوخت و بنزین نیز رسید. در این نشست از انتقال محمولههای سوخت از طریق خطوط حمل و نقل موجود و امکان استفاده از منطقهٔ آزاد برای تسهیل تراکنشهای بینالمللی سخن به میان آمد. حقشناس توضیح داد که دیشب کشتی حامل بنزین وارد منطقهٔ آزاد شده و هماهنگیهای لازم برای حمل و نقل سوخت به افغانستان و ترکیه در حال انجام است. وی افزود که اگر تاجران ایرانی یا ترکیهای مایل به همکاری باشند، استانداری به عنوان ضامن و پشتیبان، تمامی خدمات لازم را ارائه میکند تا مسیرهای ترانزیتی با اطمینان و کارآیی بیشتری پیش برود.
در کنار این محورهای اقتصادی، بحث گردشگری و ظرفیتهای طبیعی و تاریخی گیلان نیز به عنوان عامل تقویتکنندهٔ اقتصاد منطقه مطرح شد. استان گیلان با داشتن منابع آب و زمینهای حاصلخیز و نیز جاذبههای تاریخی-طبیعی مانند ماسوله، مارلیک و جنگلهای هزارساله تالش، میتواند بهعنوان یک محور مکمل برایجریانهای گردشگری و سرمایهگذاری عمل کند. حقشناس با اشاره به بهبود زیرساختهای پروازی بینالمللی استان، از راهاندازی پروازهای مستقیم به بغداد، نجف، استانبول و بغداد صحبت کرد و گفت که هماهنگی با شرکتهای هواپیمایی برای تسهیل رفتوآمد گردشگران ادامه دارد. این مسیرها میتواند نقشی کلیدی در تقویت پیوندهای فرهنگی-اقتصادی با کشورهای همسایه و افزایش ورود سرمایههای خارجی ایفا کند.
در پایان، استاندار گیلان با اشاره به ظرفیتهای تاریخی، طبیعی و اقتصادی استان، اعلام کرد که گیلان آمادهٔ جذب سرمایهگذاری در حوزههای انرژی، گردشگری و ترانزیت است و دستگاه اجرایی متبوع او تمام توان خود را برای تسهیل و تضمین موفقیت پروژههای سرمایهگذاری بسیج خواهد کرد. در این نشست، مهرداد سعادت دهقان، رئیس اتاق مشترک ایران و ترکیه، با اشاره به تجربههای موفق در ایجاد مراکز تجاری فعال، انگیزههای عملیاتی برای بهرهگیری از ظرفیتهای گستردهٔ استانهای کشور را مطرح کرد و پیشنهاد تشکیل یک کمیته تخصصی و آغاز بازدیدهای میدانی از پروژههای موفق ترکیه را مطرح نمود تا با تعمیقِ همکاریها، فرصتهای بیشتری برای فعالسازی شبکههای تجاری داخلی و بینالمللی ایجاد شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این دیدار نقطهٔ عطفی بود برای بررسی و ایجاد همگرایی میان طرحهای ملی و ظرفیتهای منطقهای در زمینهٔ انرژی، حمل و نقل و ترانزیت.
تحلیل اجرایی-حقوقی از فرصتها و چالشهای اجرایی
این نشست نشان میدهد که برای توسعهٔ پایدار کریدورهای انرژی و ترانزیت در منطقه، تمرکز بر وحدت فرماندهی، بهبود تصمیمسازی و تضمینهای قانونی برای سرمایهگذاری ضروری است؛ به عبارت دقیقتر، تقویت شاکلهٔ اجرایی با هماهنگیِ هر چه بیشتر میان نهادهای ملی و محلی میتواند منجر به اجرای سریعتر پروژههای زیرساختی شود و از تکرار تأخیرهای سابق جلوگیری کند. با وجود اشارات مثبت به ظرفیتهای گیلان، نیاز به چارچوبهای قانونی روشن، قراردادهای امن و تضمین پرداخت برای سرمایهگذاران احساس میشود تا پروژههای بزرگ از جمله تأمین برق از پسماند و توسعهٔ خطوط ریلی و پروازی بتوانند با شفافیت و بازگشت سرمایهٔ مطمئن اجرا شوند.