اعلام وصول طرح هستهای نماینده و محورهای کلیدی آن
در جلسه علنی امروز مجلس شورای اسلامی، طرحی با نام «طرح هستهای نماینده» اعلام وصول شد. هدف اصلی این طرح، تقویت و تسری برخی از الزامات مربوط به غنیسازی اورانیوم با سقف ۹۰ درصد و همچنین تعیین الزامی برای ذخیرهسازی پنج ساله محسوب میشود. در حال حاضر، این طرح در قالب ارائه نشده اما بررسی و تصویب آن میتواند سطح بحثهای مربوط به فناوری هستهای و بهرهبرداری صلحآمیز را در پارلمان تقویت کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، متن ابتدایی این طرح به نمایندگان ارائه شده و در این مرحله از بررسی، هیات رئیسه مجلس نکات مربوط به فرآیند قانونی را پیگیری میکند. این اقدام در شرایطی انجام میشود که مجلس بهطور همزمان به تعدادی از سوالهای ملی و طرحهای دیگر نیز مشغول است و بررسی دقیق این طرح میتواند به چارچوب اجرایی و نظارتی در حوزه انرژی هستهای ایران منجر شود.
در همین راستا، سه سوال ملی که در نشست امروز قرائت شد، به شرح زیر است: نخست، محمد خوشسیما، نماینده گرمی و دیگر نمایندگان از وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی درباره بیتوجهی به شرکت شستا در زمینه طرحهای راکد و تصمیمگیریهای جدید در این حوزه؛ دوم، زینب قیصری نماینده تهران و سایر همقطاران از وزیر کار و رفاه اجتماعی درباره بلاتکلیفی و عدم ثبات مدیریتی در شرکت تاپیکو؛ و سوم، رستگار یوسفی نماینده پاوه، جوانرود و ثلاث باباجانی از وزیر کار در خصوص عدم اجرای قانون همسانسازی حقوق بازنشستگان. همچنین، تعداد ۱۵ طرح وصول شده نیز به شرح زیر قرائت شد:
- طرح حسینعلی حاجیدلیگانی در خصوص اصلاح قانون نحوه تأثیر سوابق خدمت غیر دولتی در احتساب حقوق بازنشستگی، وظیفه و مستمری کارکنان دولت
- طرح حمیدرضا گودرزی در خصوص اصلاح مواد ۹۴، ۱۶۶ و ۲۰۸ آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی
- طرح سید محمد پاکمهر ابتدا طرح قانون سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
- طرح سید محمد پاکمهر طرح اصلاح بند ۹ تبصره یک قانون سال ۱۴۰۴ کل کشور
- طرح سید محمد جمالیان در خصوص الحاق یک تبصره به ماده ۷۹۳ قانون مدنی
- طرح زینب قیصری در خصوص اصلاح بند ۸ ماده ۳۱ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی
- طرح علیاصغر نخعیراد در خصوص الزام سازمان انرژی اتمی به استمرار غنیسازی ۲۰ و ۶۰ درصد، افزایش آن تا سقف ۹۰ درصد و ذخیرهسازی پنج ساله مورد نیاز کشور
- طرح حسین صمصامی در خصوص ثبت الکترونیکی سفته
- طرح احسان عظیمیراد در خصوص اصلاح ماده ۵۷۶ قانون مجازات اسلامی
- طرح احمد بیگدلی در خصوص اصلاح قانون استخدامی و اجتماعی جانبازان مورخ ۳/۳/۱۳۷۴
- طرح نصرالله پژمانفر در خصوص صیانت از خریداران طلا و جواهر
- طرح مالک شریعتی در خصوص الحاق یک تبصره به ماده ۲۱۱ آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی
- طرحهای دیگر مرتبط با طرز کار و چالشهای اجرایی سیاستهای انرژی و قانونگذاری
- و در نهایت، سایر طرحهای مرتبط با تغییرات داخلی و بهبود فرآیندهای اجرایی مجلس
این اقدامات در کنار طرح هستهای نماینده، نشانگر روندی است که طی آن مجلس تلاش دارد تا هم پاسخگوی نیازهای مدنی و اجرایی کشور باشد و هم چارچوبهای قانونی در حوزه انرژی و بهویژه فعالیتهای هستهای را تقویت کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، شایسته است که رصد دقیق این طرحها و تصمیمات نمایندگان در دستور کار رسانههای تخصصی و عمومی قرار بگیرد تا افکار عمومی از روندهای تصمیمگیری مطلع شده و فرصت نقد و بررسی دقیق فراهم شود.
در پایان این گزارش، لازم است تأکید شود که هر گونه تبیین و تفسیر از این طرحها باید مبتنی بر قوانین و چارچوبهای جمهوری اسلامی ایران باشد و از هرگونه تعبیر غیرقانونی یا جهتدهی سیاسی پرهیز شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، متن این گزارش صرفاً بازتابی از رویدادهای قانونی و اجرایی روزهای اخیر مجلس است، بدون ورود به مواضع سیاسی یا امنیتی خارج از چارچوب رسمی کشور.
تحلیل نقادانه درباره چارچوب قانونی و اجرایی طرح
این طرحها و محورهای مطرحشده در آنها، اگر چه با رویکرد صلحآمیز و همسو با منافع ملی مطرح میشوند، اما لازم است از منظر قانونی، اجرایی و سازوکاری به دقت بررسی شوند تا از صدور تصمیمهای غیرکارشناسی که ممکن است آثار کلان اقتصادی و امنیتی داشته باشد جلوگیری شود. در فضای اجرایی، مهمترین نکته این است که هر گونه افزایش غنیسازی به سقف ۹۰ درصد باید با الزامات آژانس بینالمللی انرژی اتمی و پایبندی به معاهدهها و توافقنامههای بینالمللی همسو شده و زیرساختهای فنی، نظارتی و ایمنی کشور را تقویت کند. همچنین اجرای قانونی همسانسازی حقوق بازنشستگان و سایر موارد حقوقی مرتبط، باید با رعایت عدالت، شفافیت و مکانیزمهای نظارتی صورت گیرد تا از تضاد با قوانین کار و منابع عمومی جلوگیری شود. از منظر اجرایی، مقیاس و مدت زمان ذخیرهسازی پنج ساله نیازمند برنامهریزی دقیق میباشد تا هم بتوان پاسخگوی نیازهای انرژی کشور بود و هم احتمال پنهانکاری یا ضعف در نظارت را کاهش داد. در نهایت، ترکیب این مجموعه طرحها با سیاستهای کلان انرژی و اقتصاد ملی میتواند به تقویت امنیت انرژی، شفافیت در تصمیمگیریهای نمایندگان و ارتقای سواد عمومی نسبت به مسأله هستهای منجر شود، مشروط بر اینکه سازوکارهای گزارشدهی، ارزیابی ریسک و پاسخدهی به ابهامات بهخوبی طراحی شود و بهطور منظم بهروزرسانی گردد.