در گزارشهای اخیر از واشنگتن، انتشار استراتژی امنیت ملی ایالات متحده موجی از واکنش در اروپا به پا کرده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، این سند با محور قرار دادن اصلاحات در مقررات و مسئولیتپذیری دفاعی اروپا، اروپا را وادار میکند تا نقش فعالتری در حفاظت از خود ایفا کند. همچنین سند به موضوعاتی مانند مهاجرت و مدیریت آزادیهای دیجیتال در اتحادیه اروپا اشاره میکند و از اروپا میخواهد تا ظرفیتهای دفاعی خود را تقویت کند. این میان، اروپا پس از روندی که از سوی مقامات آمریکایی توضیح داده میشود، با ارزیابی جدیدی از روابط با ایالات متحده و روسیه روبهرو شده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، اروپاییها استدلال میکنند که موقعیت امنیتی این قاره در دورهای که آمریکا به عنوان همپیمان اصلی تا حدی از نقش پیشین خود فاصله میگیرد، نیازمند بازنگری و تقویت همگرایی و سرمایهگذاریهای مشترک است.
در گزارشی که از سوی نیویورک تایمز منتشر شده است، اروپا در موقعیتی بین ائتلاف غرب و روسیه توصیف میشود؛ جنگ اوکراین به عنوان یکی از بحرانهای پنهان در چند سال اخیر، بهرغم همه دشواریها، همچنان کانون تمرکز اروپا باقی مانده است. این رسانه آمریکایی میافزاید که تعهد آمریکا به امنیت اروپا ممکن است به شدت تقلیل یابد و این مسأله میتواند به شکلگیری تغییراتی در روابط ناتو با اتحادیه اروپا منجر شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، برخی از تحلیلگران اروپایی بر این باورند که آمریکا به دنبال راهکارهایی است که بتواند با روسیه ارتباطی برقرار کند که در نهایت منافع امنیتی اروپا را به طور مستقیم تامین نکند. این روند میتواند به بیثباتی تدریجی در پاسخهای دفاعی اروپا بیانجامد و به همین دلیل اروپا را وادار به بازنگری استراتژیک میکند.
برخی از نکات کلیدی استراتژی جدید آمریکا، از منظر اروپاییها، به شرح زیر توصیف شده است: افزایش فشار بر سیاستهای دفاعی اروپا برای تامین منابع مالی و فناوریهای دفاعی حیاتی؛ و در عین حال تبیین رویکردی که در آن ایالات متحده به عنوان همکار اصلی، به عنوان یک بازیگر فعال در روابط با روسیه عمل کند، نه به مثابه بازوی اصلی امنیتی اروپا. به گزارش نیویورکر و سایر منابع، اروپاییها در واکنش به این رویکرد، با دغدغههایی چون کاهش بودجههای دفاعی، افزایش سطح افکار عمومی نسبت به امنیت، و نیز تشدید راستگرایی در برخی نقاط مواجه هستند و میکوشند تا با تقویت همکاریهای دفاعی و دیپلماسی چندجانبه پاسخ دهند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این چالشها بهویژه با نزدیک شدن به نشست رهبران اتحادیه اروپا در پایان سال تشدید میشود، جایی که راهکارهایی برای تأمین بودجه اوکراین و تقویت نیروهای دفاعی اروپا مطرح میشود.
در بحثهای سیاسی، برخی مقامات و کارشناسان اروپایی بر این باورند که آمریکا در حال کاهش تعهدات فراملی نیست بلکه در حال بازتعریف نقش خود است و این تغییر میتواند به شکلگیری نوعی بینابینی میان ایالات متحده، روسیه و اروپا منجر شود. در این میان، رهبران اروپایی با تمرکز بر تامین منابع مالی لازم برای پشتیبانی از اوکراین، و همزمان با افزایش بدهیهای عمومی خود، میدانند که باید دفاع از اروپا و کییف را با هم هماهنگ کنند تا توازن قوا حفظ شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این هشدارها به نقطهای رسیده که اروپا برای نگهداشتن سطح امنیتی مطلوب باید به سرعت منابع لازم را تامین کند و در عین حال با تقویت فناوریهای آمریکایی در حوزه دفاعی جایگزینی را مدنظر قرار دهد تا در برابر تهدیدات متغیر پاسخ گو باشد.
در پایان این منطقه از بحث، محورهای اصلی برای آینده امنیت اروپا مشخص میشود. گزارشها حاکی از آن است که اروپاییها باید به سرعت به دنبال منابع مالی برای حمایت از اوکراین باشند و همزمان با افزایش بدهیها، دفاع خود را تقویت و فناوریهای دفاعی حیاتی آمریکا را جایگزین کنند. همچنین اروپا باید با اتکاء به دیدگاههای مشترک، نظر رایدهندگان داخلی را به سمت دفاع از قربانیان بحران اوکراین سوق دهد و برای حفظ امنیت جمعی، به همکاریهای فنی و آموزشی با ایالات متحده و شریکان ناتو ادامه دهد. به گزارش تیم آرشیو کامل، راهبرد تازه اروپا همچنین نیازمند بازنگری در سیاستهای داخلی و بینالمللی است تا اطمینان حاصل شود که تعهدات دموکراتیک و حقوقی حفظ شده و در عین حال به اهداف امنیتی عملیاتی میرسد.
تحلیل کوتاه از منظر حقوقی و اجرایی (بموقع و نقادانه)
این تحلیل نشان میدهد که در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، بررسی چنین مسائلی باید با دقت به ملاحظات اجرایی غیرسیاسی و امنیتی انجام شود تا از مبانی اصولی و قانونی فاصله نگیرد. در سطح اجرایی، تمرکز بر تقویت همکاریهای دفاعی و دیپلماسی عمومی میتواند به تقویت ثبات منطقهای منجر شود. این تحلیل همچنین بیان میکند که اروپا و آمریکا باید در چارچوب اصولی و حقوقی با یکدیگر همکاری کنند تا از هرگونه توظیف نامناسب یا سوءبرداشی جلوگیری شود و در نهایت امنیت اروپا و حمایت از کییف به شکل مسئولانه و قانونی پیگیری گردد. نگاه نقادانه به این موضوعات میتواند به شفافسازی بیشترِ رویکردهای دولتها و ایجاد چارچوبهای عملی برای تصمیمسازی کمک کند.