کلیات رویداد و محور خبر
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و با نقل قول از روابط عمومی فرهنگسرا و رسانههای مرتبط، رونمایی از کتاب «تقویم تاریک؛ یادداشتهای روزانه جنگ دوازده روزه ایران با اسرائیل» شامگاه دوشنبه، ۲۶ آبانماه ۱۴۰۴، در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد. این مراسم با حضور جمعی از مقامات فرهنگی و دیپلماتیک، نویسنده اثر و دو نفر از فعالان حوزه رسانه و هنر برگزار شد تا ابعاد مستند و انسانی این جنگ را به نمایش بگذارد. در متنهای تبلیغاتی یا Promotional narrative خارج از این رویداد، هیچ خبری از گمانهزنی یا تبلیغات بود و تمرکز بر واقعیتهای رویداد و تحلیلهای خبرساز آن بود. به گزارش تیم محتوای آرشیو کامل، جلسه با حضور اسماعیل بقایی، معاون وزیر و سخنگوی وزارت امور خارجه، و محمدرضا نوروزپور، معاون امور رسانهای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آغاز شد و از جمله مهمانان ویژه بودند که با نویسنده کتاب در مورد ابعاد این اثر به گفتگو نشستند.
پسزمینه تاریخی و معنایی رویداد
کتاب تقویم تاریک با رویکردی مستند و تحلیلی به بحران دوازدهروزه میان ایران و اسرائیل میپردازد و تهران را بهعنوان «خط مقدم نبرد» معرفی میکند. نویسنده با بهرهگیری از یادداشتهای روزانه، گفتوگو با سران و فرماندهان و همچنین بازتابهای رسانهای، تصویری صادقانه از تجربه انسانی جنگ ارائه میدهد که کمتر در گزارشهای رسمی انعکاس یافته است. این اثر با رویکردی شاعرانه و انسانی در کنار تحلیلهای تاریخی، تلاش میکند تا چارچوبی روشن برای فهم ماجراهایی فراهم کند که سیدخندان تا شریعتی را در نگاه مجموعهای از روایتها مینشاند.
ساختار کتاب و نگاه نویسنده
تقویم تاریک در قالب یادداشتهای روزانه و گفتوگوهایی با فرماندهان و سران ارتش و عملیات گزارش میشود. این ترکیب سبب میشود که خواننده همزمان با مرور روند جنگ به تجربههای انسانی، ترس و امید مردمان عادی و نقش رسانهها پی ببرد. نویسنده بر آن است که با نگاه دقیق، از منظر انسانی جنگ را روایت کند؛ روایتی که نه برای پلورالیسم تبلیغاتی، بلکه برای فهم واقعیتها نوشته شده است. این کتاب بهتازگی به چاپ رسیده و نسخههای نخست آن در جریان این رویداد برای علاقهمندان ارائه شد. گفتوگوهای انجامشده در مراسم، بهویژه با حضور مقامات، نشان از رویکرد جدی و مطالبهگر جامعه فرهنگی برای بازتعریف روایتهای جنگ دارد.
متن پشت جلد و بازتابهای اولیه
در بخشی از متن پشت جلد کتاب، نویسنده با توصیفی آرام آغاز میکند که «برای اولین بار، تهران بهعنوان خط مقدم جنگ ایران و اسرائیل معرفی شد.» این گزاره بهطور دقیق بیانگر رویکرد کتاب است: جنگ نه تنها از منظر جغرافیایی بلکه از منظر روانی و اجتماعی نیز در مرکز توجهات قرار میگیرد. انفجارهای شدید و انتشار خبرها بهعنوان دو پدیدهای مکرر در این روایت مطرح میشوند و نویسنده توضیح میدهد که چگونه خبرها بیشتر بهصورت شنیدهشدن و سپس دیدهشدن منتقل میشوند. این سطور در کنار بخشهایی از متن کتاب، تصویر روشنی از چهره حقیقت در جنگ ارائه میدهد که با واقعیتهای موجود همواره در حال تقابل است. به نقل از کتاب و با تکیه بر گفتوگوهای انجامشده، جهان در برابر این جنگ خاموش است و واکنشهای رسانهای به سرعت در حال شکلگیری است. این نکته مهمی است که نویسنده آن را بهعنوان یک پدیده فرهنگی و اجتماعی تحلیل میکند تا صحت و صحتسنجی روایتها را برای مخاطب صریحتر نشان دهد.
جزئیات رویداد و حضور شخصیتهای کلیدی
در ادامه مراسم، نویسنده اثر، میثم امیری، با حضور خبرنگاران و علاقهمندان به پژوهشهای جنگی به ارائه نگاههای خود پرداخت. همراه با او، جواد موگویی، مستندساز شناختهشده و دیگر چهرههای فرهنگی نیز حضور داشتند تا با داستانگویی و رسانهای بودن آثار فرهنگی به بررسی ابعاد این جنگ بپردازند. حضور مقامات دولتی از جمله اسماعیل بقایی، معاون وزیر و سخنگوی وزارت امور خارجه، و محمدرضا نوروزپور، معاون امور رسانهای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به این مراسم رنگ رسمی و جدی بخشید و نشان داد که رویکردهای مختلف به روایت تاریخ از طریق هنر و پژوهش میتواند تقویت شود.
ابعاد انسانی جنگ از نگاه کتاب
تقویم تاریک با نگاهی انسانی به جنگ مینگرد و به تجربههای انسانها، سکوت جهان و بازتاب رسانهای بحران میپردازد. نویسنده نشان میدهد که تقابلهای سخت و اضطرابهای روزمره چگونه به شکلگیری روایتهای گوناگون منجر میشوند و چگونه جهان در برابر حملهها بهآرامی واکنش نشان میدهد. در این چارچوب، کتاب از دو جهت «تقویم تاریک» نام میگیرد: یکی به این دلیل که جنگ به ایران حمله شد و دیگر به این دلیل که جهان بهطور آشکار یا پنهان، در برابر این واقعه سکوت کرد. نویسنده با استفاده از این دو لایه، تصویری از دوران دوازده روزه را ارائه میدهد که هر روز آن در ذهن مخاطبان باقی میماند.
بازتاب رسانهای و اهمیت روایی
این اثر نشان میدهد که چگونه روایتها در رسانهها بهسرعت شکل میگیرند و چگونه میتوان با بررسی دقیق و نقد روایی، از گزند اغراقها دوری کرد. پژوهشگران و علاقهمندان به تاریخ معاصر میتوانند با رجوع به این کتاب، تصویری روشن از جریانات جنگی بیابند که در گزارشهای رسمی گاه بهطور ناقص مطرح میشود. در این رویداد، با ارج نهادن به تجربههای افراد و بررسی موشکافانه اسناد، امکان فهم بهتر از پیچیدگیهای جنگ فراهم میشود. بهگفتهی تیم محتوای آرشیو کامل، رویکرد کتاب که ترکیبی از یادداشتهای روزانه و گفتگوهای مستقیم با مسئولان است، میتواند بهعنوان منبعی برای تحقیقات آینده مورد استفاده قرار گیرد.
جزئیات اجرایی رویداد
زمان برگزاری: دوشنبه ۲۶ آبانماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۵؛ مکان: فرهنگسرای اندیشه، واقع در خیابان شریعتی، نرسیده به پل سیدخندان، بوستان شهید منفرد نیاکی، سالن اجتماعات فرهنگسرای اندیشه. حضور برای عموم علاقهمندان آزاد است. در پایان مراسم، نسخههایی از کتاب برای نخستین بار در اختیار حضار قرار گرفت و از نویسنده تقدیر به عمل آمد. این رونمایی با حضور چهرههای فرهنگی و سیاسی بهعنوان جرقهای برای گفتوگوی بیشتر در حوزه مطالعات جنگ و اثرگذاریهای رسانهای آن محسوب میشود.
نتیجهگیری و چشمانداز آینده
این رویداد نه تنها یک رونمایی کتاب بود بلکه مکانی بود برای گفتوگوی سازنده درباره روایتهای جنگ، نقش رسانهها، و نقش شهرها در بحرانهای انسانی. خواندن تقویم تاریک بهعنوان یک متن پژوهشی و نویسندهمحور، میتواند به فهم بهتری از جنگ از منظر انسانی کمک کند و در عین حال نقدهای لازم را درباره بازنمایی رویدادهای تاریخی در فضای عمومی بهوجود آورد. با توجه به حضور مقامات و اعضای جامعه فرهنگی، این رویداد بهعنوان نقطه عطفی در تقویت همکاریهای میان فرهنگی و دیپلماسی عمومی تعبیر میشود. در پایان، این مراسم با دعوت به ادامه پژوهشها و گشودن فهرستهای منابع، نشان داد که روایتهای جنگ میتوانند بدون بزرگنمایی و با حفظ دقت روایی و تاریخی، به آگاهی عمومی افزوده شوند.
به گزارش تیم محتوای آرشیو کامل، اطلاعات ارائهشده در این گزارش مستند است و تلاش شده تا چارچوبی دقیق برای مطالعههای بعدی فراهم آید. این مطلب صرفاً بازنویسی خبری و تفسیر رویداد است و از هرگونه تبلیغات جانبی دوری میکند.