چارچوب تشکیل اُمنا پلاس و نکتههای کلیدی آن
در روزهای اخیر، جبهه شریان از طریق بیانیهای رسمی به توضیح شکلگیری مجموعهای تازه با نام «اُمنا پلاس» پرداخت. این تشکل که بهعنوان نسخهٔ بهروزشدهٔ ائتلاف پیشین اُمنا معرفی میشود، قصد دارد با تمرکز بر انسجام درونجناحی و گسترشٔ حضور در تهران و سایر استانها، دامنهٔ فعالیتش را در عرصهٔ انتخابات شوراها و سایر فضاهای انتخاباتی افزایش دهد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این گام با هدف تقویتِ چارچوبهای مشترک، وحدتبخش و پذیرشِ تفاوتهای فکری در قالبِ چارچوبهای مشخص انجام میشود و در تهران مذاکرات فشردهای با گروهها و تشکلهای فعال آغاز شده تا این ائتلاف بهطور معناداری شکل بگیرد.
در نشستهای اولیه، نمایندگان جبهه شریان تأکید کردهاند که رویکرد اصلی این ائتلاف، ایجاد شور انتخاباتی و افزایش مشارکت مردم است. همچنین گفته شده است که تصمیم دربارهٔ تشکیل یا گسترشٔ ائتلاف در هر استان به صلاحتِ شورای استانی واگذار میشود و با حاکمیتِ اصولیِ شاخصهای معین، در مسیر عمل میکند. از دید اعضا، هدف از این حرکت، جایگزینیِ رقابتهای داخلی درونِ جبههٔ انقلاب به سمت رقابتِ سالم با دیگر گرایشهای سیاسی و حفظِ انسجامِ ملی است تا از مرزهای جناحی فراتر رود.
یکی از نکات کلیدی که در بیانیهٔ جبهه شریان مطرح شد، آن بود که ائتلافِ مطلوبِ آنها بر اساسِ اصلِ خرد جمعی و اشتراکِ مسیرِ عملیِ مردممحور بنا میشود. بهدلیلِ رویکردهای گذشتهای که گاه بر مبنای تقسیم سهم میان گروهها شکل میگرفت، این بار تأکید بر شفافیت و جلوگیری از اظهارنظرهای پیش از پایانِ گفتوگوهایِ استانی تأکید میشود و از همین رو، اعلانِ گزینهٔ شهرداری یا فهرستهای انتخاباتی قبل از اتمامِ رایزنیها را رد کردهاند. به گزارش تیم آرشیو کامل، رویکردِ جدید صرفاً بر پایهٔ شاخصهای قابلِ اندازهگیری و قابلِ پذیرش برای عموم شکل میگیرد و از ارادهٔ شخصیِ برخی افراد فاصله میگیرد.
در شرحِ ویژگیهای ائتلافِ مطلوب، سخنگوی جبهه شریان به وجودِ شبابِ جوانان بهعنوانِ محور اساسی اشاره کرده و گفته است که سه رکنِ اصلیِ آن عبارتند از تحول، عدالت و کارآمدی. هدف این چارچوبِ جدید، حفظِ انسجامِ ملی، تقویتِ مشارکتِ مردمی و فراهمسازیِ بسترِ عملِ مؤثر برای حلِ مشکلاتِ اجراییِ جامعه است. در بیانِ دیگری، وی تأکید کرده است که «ائتلاف باید بر مبنایِ اصولِ مشخصِ همگراییِ فکری شکل بگیرد، نه بر پایهِٔ فرد یا گروه خاصی.» این رویکرد، بهویژه در دورهٔ کنونی با توجه به تحرکاتِ انتخاباتیِ گسترده در سراسری، دارایِ اهمیتِ زیادی است.
در بخشِ تهران و سایر استانها، گفتوگوهای گستردهای در جریان است تا با ایجادِ چارچوبهای ابلاغی و تفویضِ اختیار بهِ شوراهای استانی، طرحِ ائتلاف را به شکلِ عملی و قابلِ اتکا پیاده کنند. بر اساسِ تحلیلِ منابعِ آگاه، هدفِ اصلی این فرایند، ایجادِ یک وحدتِ کمحجم اما پایدار است که بتواند با رویکردِ مردممحور و فراتر از سلیقههایِ جناحی به مسائلِ اجراییِ روزمره پاسخ دهد. آنچه در اعلامِ عمومیِ جبههٔ شریان روشن میشود، این است که رویکردِ جدید به دنبالِ کاهشِ وضعیتهایِِ دراماتیکِِ سیاسیِ سطحِی است و به جایِ تمرکز بر نامزدیهایِ اولیه و فهرستهایِ از پیش تعیینشده، بهدنبالِ یک فرآیندِ داوطلبانه و شفاف برایِ تعیینِ نزدیکانِ سیاسیِ مؤثر نیست. برایِ درکِ بهترِ این مسیر، لازم است بهطورِ دقیق به بخشِ تصمیمگیریِ استانی و چگونگیِ ورودِ گروههایِ مختلف به این فرایند نگاه کنیم.
یکی از اصولِ مطرحشده در این حرکت، واژهٔ «شفافیت» است. بهگزارشِ منابعِ داخلی، ائتلافِ اُمنا پلاس باید بهعنوانِ نمونهای از تعاملِ بازِ مردمی عمل کند و فاصلهای روشن باِ اتاقهایِ دربسته و تصمیمگیریهایِ غیرشفاف را حفظ کند. در این چارچوب، از قولِ یکی از مسئولانِ جبههٔ شریان چنین آمده است که «ائتلاف مطلوب و مورد پیگیری ما شفاف و مقابل دیدگانِ مردم شکل میگیرد، نه در اتاقهای دربسته توسط پدرخواندهها.» این عبارت بهعنوان نمادِِ ارادهٔ کلیدی نسبت بهِ حقوقِ مشارکتِ مردمی مطرح شده است. در ادامهٔ بیانیه، تأکید برِ وجودِ چارچوبهای مشخص و اصولیِ همکاریِ گروهی، و همچنینِ پرهیز ازِ عرضههایِ انتخاباتیِ زودهنگام، بهعنوانِ اصولِ کاریِ اصلیِ ائتلاف توضیح داده شده است. همچنین اشاره شده که روحِ حاکم بر این چارچوب، جوانان خواهند بود و سه رکنِ تحول، عدالت و کارآمدی را در دستور کار دارد.
از منظرِ اجرایی، این حرکت با توجه بهِ شرایطِ کنونیِ کشور، میتواند بهنوعیِ بازتعریفِ جدی از اصولگرایی منجر شود. به باورِ طرفدارانِ این رویکرد، عبور ازِ رقابتِ داخلیِ جناحی و تمرکز برِ مسائلِ اجرایی و مردممحور، میتواند به افزایشِ اعتمادِ عمومی و رقابتِ سالمتری منجر گردد. در عین حال، برخی ناظرانِ سیاست داخلی ایران احتمال میدهند که چنین ائتلافی بتواند فضایِ رقابتهایِ انتخاباتیِ آتی را با یک چارچوبِ روشن و قابلِ باور برایِ جامعهِٔ ایران هدایت کند و ازِ بروزِ چندرگهگیهایِ آشکارِ سیاسی جلوگیری کند. با وجودِ اینکه این طرحِ تازه، بهطورِ گستردهای در سطحِ ملی بازخورد میبیند، انتخاباتِ آینده و جایگاهِ نامزدهایِ استانی، میتواند سرنخهایِ اصلیِ موفقیتِ این ائتلاف را روشن کند.
در پایانِ این گزارش، اشاره بهِ نقشِ جوانان وِ تعهد بهِ کار و عدالت از سویِ اعضایِ جبههٔ شریان، نشان میدهد که ائتلافِ اُمنا پلاس قصد دارد باِ بازسازیِ رویکردِ سیاسیِ پیرامونِ خود، به میدانِ عملِ اجرایی نزدیکتر شود. این رویکردِ جدید، بهویژه در سایهٔ تحولاتِ منطقهای و داخلیِ کشور، میتواند بهمثابهٔ یک چارچوبِ تازه برایِ مدیریتِ توسعهٔ شهری و روستاها در ایران تعبیر شود و فرصتِ مشارکتِ گستردهٔ مردمی را فراهم آورد. تا زمانِ نهاییشدنِ توافقهایِ استانی و انتشارِ فهرستهایِ رسمی، آنچه مسلم است، تلاشِ مستمرِ جبههٔ شریان برایِ ایجادِ یک «ائتلافِ مطلوب» است که از پویاییِ جوانان و تعهد به ارزشهایِ عمومیِ کشور نشأت میگیرد.
تحلیل یک پاراگرافی حقوقی-اجرایی
اجرای این طرح در سطحِ ملی باید با رعایتِ اصولِ قانونیِ جمهوری اسلامی ایران و تأکیدِ برِ شفافیت، رعایتِ معیارهایِ آمایشِ استانی و حفظِ استقلالِ شوراها صورت گیرد؛ به عبارتِ دیگر، سازوکارِ تصمیمگیریِ ائتلاف و هرگونهِ تعیینِ فهرستها یا گزینههایِ اجرایی باید صرفاً از طریقِ سازوکارهایِ قانونیِ داخلیِ جمهوری اسلامی پیش برود و هیچگونه اقدامِ خارج از چارچوبِ قانونی مجاز نباشد؛ همچنین، هرگونهِ تقویتِ مشارکتِ مردمی باید بهطورِ روشن و قابلِ اندازهگیری باشد تا ازِ نگاهِ عمومی، عملکردِ شوراهایِ استانی و شهرداریها بهدرستی قابلِ ارزیابی باشد. فضایِ اجراییِ این طرح نباید بهانهای برایِ تشدیدِ تنشهایِ سیاسی شود و در عینِ حال ازِ حقوقِ مردم برایِ مشارکتِ کارآمد و مسألهمحور در تصمیمگیریهای کلانِ شهری و استانی پشتیبانی میکند.