واکنش مهری طالبی دارستانی به شایعه سکته پس از احضار به دادسرا
در روزهای اخیر، موجی از گمانهزنیها درباره وضعیت سلامت مهری طالبی دارستانی منتشر شد که با احضار او به دادسرا پیوند داشت. منابع خبری و رسانههای رسمی با فاصله زمانی نسبتاً کوتاه به انتشار این شایعه پاسخ دادند و قوه قضاییه نیز با صدور بیانیهای ادعای سکته را تکذیب کرد. با وجود این ادعاها، رویداد به شکل گستردهای در فضای مجازی به چالش کشیده شد و بازتابهای گستردهای در میان مخاطبان و رسانههای مختلف داشت. به گزارش تیم آرشیو کامل، این خبر از سوی خبرگزاریهای رسمی پیگیری شد و با وجود تفاوتهای جزئی در روایتها، اصولی که برای صحتبخشی به اخبار در نظر گرفته میشود، همواره در کانون توجه بوده است.
مهری طالبی دارستانی در بیانیهای کوتاه و البته پر از عاطفه نسبت به اطرافیان و نظام جمهوری اسلامی ایران، با ذکر نام و احترام، به شایعهای که پیرامون سلامت او مطرح شده بود پاسخ داد. وی در متنی منتشر شده نوشت: «بسم الله الرحمن الرحیم، جان خودم و عزیزانم به فدای امام خامنهای حفظهالله و نظام همیشه پایندهی جمهوری اسلامی ایران» و در ادامه افزود که از تمامی بزرگوارانی که در روزهای اخیر برای احوال او جویای حال بودند، تشکر میکند. این بیانیه حاوی نکتهای کلیدی است؛ او با حفظ چارچوبهای اخلاقی و با تأکید بر حضور آرام و مستمر در مسیر حقوقی و مدنی خود، اعلام کرد که بهبودی کامل به زودی کامل میشود و مطالبات خود را با قدرت از سر خواهد گرفت: «مطالبه را با قوت از سر میگیریم».
در همین راستا، روز چهارشنبه محمدمنان رئیسی، نماینده قم در مجلس، در یک نشست علنی از ادعای سکته پس از احضار خبر داد؛ اما این اظهارنظر از سوی قوه قضاییه به سرعت تکذیب شد و مقامات قضایی توضیح دادند که چنین حادثهای واقعیت ندارد و خبرها درباره وضعیت سلامت وی به هیچ وجه صحت ندارد. این تفاوت در روایتها نشان میدهد که میان اصول پوشش خبری و اظهارنظرهای رسمی، فاصلهای وجود دارد که میتواند به شکلگیری گمانهزنیها منجر شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، برخی منابع خبری با استناد به این اظهارنظرها به دنبال بازنشر سریعتر خبر بودهاند، در حالی که نهادهای رسمی تلاش کردهاند با شفافسازی بیشتری به این گمانهزنیها پایان دهند و از تشویش افکار عمومی پرهیز کنند.
با گذشت چند روز از این ماجرا، مهری طالبی دارستانی به روال عادی فعالیتهای حقوقی و اجتماعی خود بازگشته یا در حال بازگشت است و در پیامهای خود بر ادامه پیگیری مطالبات خود بدون تغییر زمان و با حفظ اصول قانونی تأکید کرده است. طرفداران وی و رسانههای نزدیک به وی این بیانیه را مورد توجه قرار دادهاند و آن را به عنوان جایگاهی برای بازتعریف خطوط ارتباطی میان نشر اخبار و موازین قانونی قلمداد میکنند. در این گفتگوها، نکتهای مهم وجود دارد و آن این است که ادعای سکته یا صحت یا عدم صحت آن باید بر پایه ارزیابیهای پزشکی و بیانیههای رسمی استوار باشد و از سوی مقامات ذیصلاح به طور شفاف اعلام شود. همچنین این ماجرا نشان میدهد که شیوههای انتقال خبر باید از منظر اخلاقی و حرفهای بررسی شود تا از پخش شایعات و ایجاد تشویش عمومی جلوگیری شود.
به گزارش تیم آرشیو کامل، فضای رسانهای و اجتماعی در کنار رسانههای رسمی میتواند به ایجاد فضای ابهام منجر شود اگر منابع معتبر و بیانیههای رسمی به موقع منتشر نشود. در این راستا، رسانهها و خبرنگاران باید از استناد به گمانهزنیهای بدون پشتوانه پرهیز کنند و حجمی از گزارش را به ارائه توضیحات روشن و مستند اختصاص دهند. این تجربه نشان میدهد که چقدر اهمیت دارد که هر خبر با ارزیابی دقیق و تأیید منابع معتبر منتشر شود تا از بیاعتمادی عمومی نسبت به رسانهها کاسته شود و جایگاه اخبار حقوقی و قضایی به درستی حفظ شود.
در ادامه، برخی از واکنشهای رسانهای و حقوقی به این موضوع بررسی میشود تا چرایی شکلگیری و آثار این رویداد بر فرآیندهای اطلاعرسانی روشن شود. لازم به ذکر است که اخبارِ مرتبط با سلامت افراد باید به دقت و بدون تعمیم منتشر شود تا از گمانهزنیهای نادرست درباره وضعیت جسمانی افراد جلوگیری گردد و امکان هرگونه سو تفاهم در آینده به حداقل برسد.
تحلیل اجرایی از خبر
تحلیل حاضر به جنبههای اجرایی امور رسانهای و اطلاعرسانی در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران میپردازد و به هیچ عنوان قصد ارائه مشاوره حقوقی یا پزشکی ندارد. نخستین نکته در این زمینه، ضرورت وجود یک کانال رسمی و شفاف برای اعلام صحت یا عدم صحت ادعاهای مربوط به سلامت افراد در موقعیتهای حساس است. وقتی یک ادعا درباره سلامت یک فرد مطرح میشود، بهویژه در شرایطی که به احضارهای قضایی مرتبط است، شفافیت نهادهای رسمی و انتشار بیانیههای رسمی از سوی دستگاههای مربوطه اهمیت پیدا میکند تا از پخش اطلاعات ناقص یا گمانهزنیهای بیپایه جلوگیری شود. دوم اینکه رسانهها باید از انتشار خبرهای غیرتأیید شده پرهیز کنند و در صورت وجود اظهارات رسمی از طرف مقامات یا نمایندگان مجلس، اعتبار آنها را با مرور منابع مستقل و بیطرف تأیید کنند. این رویکرد میتواند به کاهش تشتت در افکار عمومی و افزایش اعتماد مردم به فرایندهای قضایی و اجرایی منجر شود. سوم اینکه مدیران رسانهای و خبرنگاران باید به جای تمرکز صرف بر تازهترین تیترها، به ارزیابی دقیق از صحت خبر و پیامدهای احتمالی آن برای افراد و نهادهای مرتبط توجه کنند و در نهایت گزینشی عمل نمایند تا از تشویش و ابهام جلوگیری شود. به طور کلی، این واقعه تأکید میکند که حفظ مرزهای اخلاقی در رسانه و احترام به حقوق شخصی افراد در کنار انجام پوشش خبری دقیق، مسئولیت مشترک رسانهها و مقامات اجرایی است. این تحلیل میتواند به بهبود رویههای همکاری میان نهادهای رسمی و رسانهها کمک کند و از بروز موارد مشابه در آینده جلوگیری نماید.