نگاهی تازه به زندگی و رسالت پری ملکی در موسیقی ایران
پری ملکی، هنرمند با تجربه و سرپرست گروه «خنیا»، درباره رابطه طولانیمدت خود با موسیقی صحبت میکند؛ رابطهای که برای او صرفاً بهعنوانِ یک فعالیت هنری محدود نشده است بلکه سهمی محوری در زندگی و مسئولیتی آموزشی نسبت به نسلهای بعدی محسوب میشود. این مصاحبه، با نگاهی به سفر حرفهای و پژوهشهای او در زمینهٔ مکتبهای آوازی، به بررسی نحوهٔ ترکیب تعهد شخصی با مسئولیت اجتماعی در حوزهٔ موسیقی ایرانی میپردازد.
به گزارش تیم آرشیو کامل، پری ملکی از دوران کودکی تا بازگشت به ایران، از تجربههای حضور در صحنههای خانوادگی تا تدریس موسیقی برای زنان، عشق به هنر را بهعنوان محوری همیشگی مطرح میکند. او تأکید میکند که موسیقی برای او یک دغدغه بوده است و نه فقط یک کار هنری؛ دغدغهای که به دنبال پرورش نسلهای جوان و نگهداشتن حضور زنان در موسیقی ایرانی است.
در این گفتگو، ملکی از فرایند شکلگیری گروه «خنیا» سخن میگوید و توضیح میدهد که هدف اصلی او یافتن هنرمندان جوان و هدایت آنها به مسیر درست است. او معتقد است که در هر دوره، تربیت شاگردانی که بتوانند پیام و احساس را بهدرستی منتقل کنند، اثرگذارترین کار است. معلمی به تعبیری، مأموریت اوست تا از طریق آموزش، حضور زنان را در موسیقی ایران تقویت کند و این حضور را در سطحی فراتر از مرزهای داخلی به اشتراک بگذارد.
این گفتوگو نشان میدهد که کوششهای سراسری او تنها به تدریس محدود نیستند؛ بلکه تجربههای بینالمللی او نیز نقشی کلیدی ایفا میکند. ملکی اذعان میکند که کنسرت در کشورهای مختلف، به ویژه اروپا، با واکنشهای عمیق مخاطبان غیرایرانی روبهرو شده است که بدون دانستن زبان فارسی، با موسیقی و احساسات ایرانی ارتباط برقرار کردهاند. این تجربهها به او فهم توضیحناپذیری از زبان موسیقی بهعنوان یک زبان جهانی دادهاند و باور او را تقویت کردهاند که موسیقی میتواند پیوندی فراتر از مرزهای فرهنگی ایجاد کند.
در مسیر حرفهای، پری ملکی به بازبینی مکتبهای آوازی تهران و اصفهان میپردازد و توضیح میدهد که هر مکتب دارای ویژگیهای منحصربهفردی است، اما سرچشمهٔ آنها از پایهای واحد میجوشد. او با تأکید بر اهمیت دانش بیس و پایهٔ موسیقی برای شاگردانش، آنها را به حرکت از یک سبک به سبکهای مختلف تشویق میکند تا به درک عمیقتری از انتقال احساسات از طریق آواز برسند. این رویکرد، بهویژه برای تقویت حضور زنان در موسیقی ایران، نقشی کلیدی ایفا میکند و بهعنوان الگویی برای آموزش در سایر کشورها نیز مطرح است.
ملکی همچنین از تجربههای اجرایی بینالمللی خود سخن میگوید و باور دارد که مخاطبان غیرایرانی با موسیقی و شعر ایرانی بهعنوان یک زبان احساسی آشنا میشوند؛ بهویژه در نشستهایی که با حضور هنرمندانی از فرهنگهای گوناگون برگزار میشوند. او به این نکته اشاره میکند که موسیقی فارسی وقتی با احساس، نه فقط با تکنیک، اجرا شود، میتواند به درکی عمیق از فرهنگ ایرانی منجر شود. این تجربهها به او یادآوری میکند که گنجینهٔ شعر در موسیقی ایرانی یکی از عناصر کلیدی برای انتقال مفاهیم عاطفی است و باید با دقت و عمق اجرا شود.
در طول گفتوگو، پری ملکی به اهمیت شعر در موسیقی ایرانی نیز اشاره میکند و میگوید که هر شعر باید با بار عاطفی خود بهخوبی به شنونده منتقل شود تا اثر موسیقیایی بتواند تأثیر عمیقی بر شنونده بگذارد. او منتقد برخی از هنرمندان است که تنها به تکنیکهای صوتی توجه میکنند و از عمق معنایی شعر غافل میشوند. در پایان، ملکی با یاد هنرمندان پیشین ایران، بهویژه بهدنبال الهام از هنرمندانی چون ناهید داییجواد، از میراث ارزشمند آنان یاد میکند و میگوید که این یادبود همواره مشوق او برای ادامهٔ راه است.
تجربهٔ او در اصفهان و این گفتوگو در این شهر، نشان میدهد که احترام به استادان قدیمی و پیوستن به جریانهای موسیقیِ با پایهٔ قوی، میتواند به تقویت نسلهای جدید در این حوزه منجر شود. پری ملکی در پایان این گفتگو با اشاره به اینکه حفظ حضور زنان در موسیقی ایران از اهداف بلندمدت او است، تأکید میکند که هر گام در این مسیر با پشتکار و همکاری با مراکز آموزشی و هنرمندان همفکر برداشته میشود. این دیدگاه، با درنظرگرفتن تجربههای بینالمللی و تمرکز بر آموزش، میتواند به استفاده از ظرفیتهای زنان در موسیقی ایران کمک کند و از ارزشهای فرهنگی ایران پاسداری کند.
به گزارش تیم آرشیو کامل، این مصاحبه بخشی از تلاشی است برای بازتعریف نقش زنان در موسیقی ایران و جلب توجه به ظرفیتهای آموزشی و هنری که میتواند در سطح ملی و بینالمللی به کار گرفته شود. این رویکرد، با حفظ خطوط و مبانی فرهنگی ایران، تلاش دارد تا پویایی موسیقی ایرانی را در عصر حاضر حفظ و تقویت کند و با توجه به قوانین و اصول اجرایی کشور، به شکل مسئولانهتری به پیش برود.
تحلیل اجرایی-چارچوبهای قانونی حضور زنان در موسیقی ایران و پیشنهادهایی برای بهبود فرایندهای آموزشی
در بررسی کار پری ملکی و راهبردهای او برای تقویت حضور زنان در موسیقی، میتوان به نکتههای اجرایی توجه کرد که با حفظ چارچوبهای قانونی ایران همسو باشند. نخست اینکه آموزش موسیقی بهطور گستردهتر و با رویکردی فرهنگی-هنری میتواند موجب گشودن فرصتهای آموزشی برای دختران و زنان گردد، اما این فرایند باید با رعایت الزامات مربوط به مجوزها، سطح دسترسی به فضاهای آموزشی عمومی و حفظ حریم شخصی شاگردان انجام شود. ثانیاً، ایجاد همکاریهای بینالمللی با محافل تخصصی موسیقی میتواند به اشتراکگذاری تجربهها و ارتقای کیفیت آموزش منجر شود، بهشرط اینکه فعالیتهای بینالمللی با نظارت و هماهنگی با ادارههای مربوطه صورت گیرد. ثالثاً، توجه به انتقال مفهوم شعر در موسیقی و پرهیز از سطحینگری در اجرای قطعات، میتواند به بهبود تطابق اجرای موسیقی با محتوای ادبی و فرهنگی منجر شود و از بروز سوء تعبیرهای احتمالی در مخاطبان داخلی و خارجی جلوگیری کند. در نهایت، رویکردی که پری ملکی به زنان در موسیقی نشان داده است، میتواند الگویی برای سیاستگذاری آموزشی باشد تا زنانی که در حوزهٔ موسیقی ایران فعالاند، بتوانند به روشی سازمانیافته و با حفظ شأن اجتماعی خود فعالیت کنند. این نوع تجربهها، اگر با چارچوبهای قانونی و مدیریتی کشور همسو باشند، میتوانند منجر به توسعهٔ گستردهتری از هنر موسیقی و ارتقای سطح فرهنگی جامعه شوند.