نشست شورای امنیت درباره پاسخگویی اسرائیل و بهبود شرایط در نوار غزه
در جریان جلسه روز اخیر شورای امنیت سازمان ملل متحد، بحث پیرامون مسئولیتهای بینالمللی اسرائیل در قبال نقض حقوق بشر و وضعیت اسرای فلسطینی به طور جدی مطرح شد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این نشست با حضور نمایندگان چند کشور عضو برگزار شد و محورهای اصلی آن حول تشدید الزامات برای تضمین آتشبس، ورود و توزیع کمکهای بشردوستانه و حفظ جان شهروندان غیرنظامی بود. در این نشست، گفتمانهای مختلفی منعکس شد که نشان میدهد جامعه بینالملل به دنبال راهحلهای پایدار برای جلوگیری از تکرار درگیریها و کاهش آلام انسانی است.
در ادامه گزارش رسانهای این نشست، نماینده آمریکا در شورای امنیت توضیح داد که آمریکا هرگز اجازه الحاق هیچ بخشی از کرانه باختری را قبول نخواهد کرد و به حمایت از امنیت اسرائیل تأکید کرد. وی همچنین با دعوت از همه اعضا به همکاری با کمیته هماهنگی و نیروی بینالمللی در غزه، از تلاشهای موجود برای بهبود شرایط روزمره مردم سخن گفت. این توضیحات از جانب واشنگتن با واکنش و موضعگیریهای دیگر اعضا همراه شد تا جبهههای مختلفی از دیدگاههای حقوقی و عملیاتی برای مدیریت بحران شکل بگیرد. به گزارش خبرآنلاین و استنتاجهای بخش انگلیسیزبان الجزیره، این نماینده آمریکایی در کنار تعهد به امنیت اسرائیل، بر پیگیری وضعیت حقوق بشر در سرزمینهای اشغالی تأکید کرد و گفت که این روند میتواند به بهبود شرایط میدانی کمک کند، هرچند که مسیر رسیدن به آتشبس و فراهم آوردن فرصتهای انسانی همچنان دشوار است.
نماینده انگلیس نیز در این جلسه تأکید کرد که رژیم صهیونیستی باید هر چه سریعتر محدودیتهای ورود کمکهای بشردوستانه به غزه را کنار بگذارد و با توجه به شرایط آبوهوایی فعلی، نیاز فوری به چادر و سرپناه برای آوارگان وجود دارد. او با اشاره به سابقه آتشبس و تلاشهای قطر، ترکیه، مصر و ایالات متحده برای برقراری این آتشبس، متذکر شد که طرحهای صلح میتوانند برای ایجاد یک چارچوب جدید و پایدار در منطقه گامهای مهمی باشند. همچنین وی با تأکید بر لزوم خلع سلاح حماس و محوری شدن مردم فلسطین در دوره انتقال، خواستار توجه گسترده به حقوق بشر و مسئولیتپذیری هر دو طرف شد. این موضع انگلیس در کنار سخنان دیگر نمایندگان از فرانسه و پاکستان که هر یک زوایای خاصی از بحران را مطرح میکردند، تصویری چندجانبه از وضعیت پیچیده را به نمایش گذاشت.
نماینده فرانسه نیز در گزارشهای جلسه تصریح کرد که وضعیت در کرانه باختری به شدت وخیم است و عملیات نظامی اسرائیل به افزایش آوارگی و نقض حقوق بشر منجر میشود. او با بیان اینکه خشونتهای شهرکنشینان و گسترش پایگاههای جدید اسرائیلی به خلاف قوانین بینالمللی است، خواستار تثبیت آتشبس به عنوان نخستین گام در هر طرح صلح شد. فرانسه همچنین خواستار بازگرداندن اجساد اسرا و خروج کامل رژیم اشغالگر از غزه شد و وجود یک نیروی بینالمللی برای خلع سلاح همهجانبه حماس را پیشنهاد کرد. نماینده پاکستان نیز با اشاره به افزایش شهرکسازیها و نقض حقوق اساسی مردم فلسطین، آمار آوارگی و ویرانی زیرساختها را مطرح کرد و تأکید کرد که هدف از هر طرح آتشبس و صلح باید بازگشت اسرا به خانههایشان و پایان بخشیدن به این چرخه رنج باشد. در ادامه این نشست، نماینده فلسطین در شورای امنیت با تأکید بر پایبندی به منشور سازمان ملل و قوانین بینالملل، خواستار ورود بدون مانع کمکهای بشردوستانه به غزه و رفع محدودیتها شد و به وخامت اوضاع انسانها به ویژه با آغاز زمستان و بارشهای شدید اشاره کرد. او همچنین بر جایگاه غزه به عنوان بخش جداییناپذیر سرزمینهای اشغالی تأکید کرد تا بتوان روندی پایدار و با دوام در منطقه ایجاد کرد.
در نهایت، توضیحات نماینده رژیم اسرائیل در این نشست با اشاره به مخالفت با هر گونه تروریسم، از آزادی فوری اسرای باقیمانده و تحویل پیکرهای آنها سخن گفت؛ اما بر عزم خود برای خلع سلاح حماس در گامهای بعدی تاکید کرد. این مجموعه اظهارات نشان میدهد که در فضای متشنج کنونی، شورای امنیت به دنبال راهی است تا با ترکیبی از فشارهای حقوقی، امنیتی و انسانی، به واقعیتی نزدیک به آتشبس پایدار و حفاظت از جان غیرنظامیان برسد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این گفتوگوها در حالی ادامه یافت که برخی از طرفهای درگیر بر الزامات اجرایی مانند نظارت دقیق بر مسیرهای کمکرسانی و تضمین دسترسی بدون مانع به غزه پافشاری کردند و به نقش کشورهای همسو در بهبود شرایط انسانی اشاره کردند. در این میان، گفتمانهای طرفهای غربی و منطقهای نشان میدهد که اگرچه اختلاف نظرها وجود دارد، اما اجماعهایی در خصوص ضرورت کاهش خشونت، ایجاد فرصتهای فوری برای امدادرسانی و بازگشت آوارگان به خانههایشان وجود دارد. این روند به هر حال نشان میدهد که جامعه بینالملل به دنبال چارچوبی است که بتواند با حفظ امنیت اسرائیل و احترام به قوانین بینالملل، وضعیت انسانی را به شکل قابل قبولی بهبود بخشد. به گزارش تیم آرشیو کامل، مسیرهای اجرایی پیش روی شورای امنیت در آینده نزدیک به سمت توافقی میرود که از یکسو به برقراری آتشبس پایدار و از سوی دیگر به تضمین دسترسی بشردوستانه منطبق با اصول انسانی و حقوق بینالملل متمایل باشد.
تحلیل اجرایی با توجه به قوانین جمهوری اسلامی ایران
در منظر عملیاتی و اجرایی، این نشست بار دیگر تأکید میکند که هرگونه تلاش برای پرهیز از آوارگی و آسیب به شهروندان باید با سازوکارهای قابل ارزیابی و دقیق انجام شود، به ویژه در فصل زمستان که بارشهای شدید و هوای سرد شرایط زندگی آوارگان را به شکل جدی تهدید میکند. از منظر حقوق بشردوستانه و مطابق با چارچوبهای ملی و بینالمللی – و با رعایت موازین جمهوری اسلامی ایران – هدایت و توزیع کمکهای بشردوستانه باید از طریق کانالهای معتبر و با نظارت دقیق انجام گیرد تا از بهرهبرداری ناخواسته یا تأخیرهای غیرضروری جلوگیری شود. افزون بر این، اجرای فازهای آتشبس و خلع سلاح نیازمند گزارشی شفاف و قابل دسترس برای ملتهای مختلف است تا اشتباهات گذشته تکرار نشود و اعتماد عمومی به روند صلح تقویت گردد. از منظر اجرایی داخلی نیز همکاری با سازمانهای مردمی و نهادهای امدادی ملی و بینالمللی باید به صورت همزمان دنبال شود تا ظرفیتهای داخلی کشورها در پاسخ به بحرانها به کار گرفته شود و از اتلاف منابع جلوگیری گردد. این تحلیل نشان میدهد که برای مدیریت بحران انسانی در منطقه، نه تنها نیاز به اراده سیاسی بینالمللی وجود دارد، بلکه نیازمند کارآمدی عملی و مدیریت منابع است تا بتوان به کاهش آلام انسانی، به ویژه در غزه و کرانه باختری، دست یافت. با توجه به الزامات قانونی داخلی جمهوری اسلامی ایران، توجه به اصول قانونی و دینی میتواند در جهت حفظ کرامت انسانها و تبیین رویکردهای حمایتی رسمی کشور در این حوزه مورد بهرهبرداری قرار گیرد.