مقدمه
جان روز، مدیر ارشد فناوری و مدیر ارشد هوش مصنوعی شرکت دل تکنولوژی، پیشبینی میکند که تقاضا برای چارچوبهای حاکمیتی قوی و محیطهای هوش مصنوعی خصوصی و کنترلشده به زودی غیرقابل انکار خواهد شد. او از صنعت میخواهد که بر روی هر دو نوع حاکمیت داخلی و خارجی کار کند.
اهمیت حاکمیت در هوش مصنوعی
هوش مصنوعی (AI) به سرعت در حال پیشرفت است و قرار است ساختار کسبوکارها و صنایع را به طور بنیادی تغییر دهد. این فناوری روشهای جدیدی برای عملیات، خلق و نوآوری معرفی خواهد کرد که در مقیاس و سرعتی بیسابقه انجام میشود. با قدرت تحولآفرین خود، مسئولیت نیز به همراه دارد: نقش حاکمیت هوش مصنوعی.
تعریف حاکمیت
حاکمیت به چارچوبها، سیاستها و شیوههایی اشاره دارد که اطمینان میدهند سیستمهای هوش مصنوعی به طور اخلاقی، شفاف و در هماهنگی با ارزشها توسعه و به کار گرفته شوند. حاکمیت مؤثر تنها به کاهش ریسکها محدود نمیشود بلکه به ایجاد اعتماد، پرورش نوآوری به طور مسئولانه و اطمینان از اینکه هوش مصنوعی به نفع عمومی خدمت میکند و آسیبهای ناخواسته را به حداقل میرساند، مربوط میشود.
ترندهای کلیدی برای سال 2026
یکی از روندهای کلیدی برای سال 2026، حاکمیت خواهد بود. با شتاب نورانی توسعه هوش مصنوعی، درجهای از نوسان وجود دارد. روز پیشبینی میکند که تقاضا برای چارچوبهای حاکمیتی قوی و محیطهای هوش مصنوعی کنترلشده به زودی غیرقابل انکار خواهد شد. او بر این نکته تأکید میکند که برای نوآوری ایمن و پایدار، سازمانها باید بر روی هر دو نوع حاکمیت داخلی و خارجی کار کنند.
چالشها و فرصتها
در سطح ملی، ظهور سریع اکوسیستمهای هوش مصنوعی حاکمیتی ادامه خواهد داشت، زیرا هوش مصنوعی به منافع دولتی تبدیل میشود. در بسیاری از کشورها، شرکتها نیز به طور فعال در حال ساخت چارچوبهای خود برای پیشبرد نوآوری محلی هستند. هوش مصنوعی حاکمیتی یک جریان جدید از اقتصاد و اکوسیستم هوش مصنوعی را ایجاد میکند که به تحول اقتصادی کمک میکند.
همکاریهای بینالمللی
با همکاری با کارشناسان، دولت و همتایان صنعتی، این بخش در حال پر کردن شکافها و حرکت به سمت یک اکوسیستم همکاری است. این همکاریها در پرورش مهارتها و پیشرفت دانش جمعی پیشرفتهای شگفتانگیزی داشتهاند. سازمانهای پیشرو حاکمیت هوش مصنوعی را متمرکز کرده، نظارت در سطح سازمانی را رسمی میکنند و به افسران ارشد هوش مصنوعی (CAIO) این قدرت را میدهند که ریسکها را مدیریت کرده و نوآوری را هماهنگ کنند.
چالشهای جهانی حاکمیت هوش مصنوعی
با این حال، حاکمیت هوش مصنوعی جهانی با چالشهای قابل توجهی مواجه است، از جمله تکهتکه شدن مقررات، مسائل تعصب و مسئولیت، تمرکز قدرت در میان چند کشور و غولهای فناوری، و شکاف دیجیتال بین کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه. ظهور سریع هوش مصنوعی نگرانیهای جهانی را در مورد سوءاستفاده، نابرابری و ریسکهای اخلاقی افزایش داده است.
نیاز به چارچوبهای جهانی
سازمان ملل بر نیاز فوری به یک چارچوب جهانی یکپارچه برای جلوگیری از شکافهای نظارتی و اطمینان از توسعه مسئولانه هوش مصنوعی تأکید کرده است. بر اساس گزارشی از سازمان ملل در سال 2024 که وضعیت حاکمیت بینالمللی هوش مصنوعی را بررسی کرده، چشمانداز شامل راهحلهای تکهتکه و جداگانهای است که عمدتاً به اقتصادهای توسعهیافته خدمت میکنند و در حالی که اکثریت کشورها بدون نمایندگی در چارچوبهای شکلدهنده نحوه تنظیم، استقرار و کنترل فناوریهای هوش مصنوعی باقی میمانند.