روابط عمومی دولت به مثابه دارایی استراتژیک: روایت دولت در بحرانهای امروزی و اهمیت صداقت با مردم
در نشست اخیر شورای هماهنگی روابطعمومی دستگاههای اجرایی استان خراسان رضوی، محمد گلزاری، دبیر شورای اطلاعرسانی دولت، بر این نکته تأکید کرد که روابط عمومی تنها یک واحد اطلاعرسانی نیست، بلکه یکی از ارکان حکمرانی نوین است و نقش جدی در ایجاد اعتماد عمومی و اقناع افکار عمومی دارد. این سخنان در قالب روایت تازهای از کارکرد روابط عمومی ارائه میشود که به رغم وجود فشارها و فضاهای سنگین علیه کشور، هدف اصلی حفظ انسجام ملی و تبیین اقدامات دولت برای مردم است. به گزارش تیم آرشیو کامل، او با اشاره به تجربه جنگهای روایتگری در سالهای اخیر یادآور شد که حوزه اطلاعرسانی ظرفیت بزرگی دارد و لازم است با مختصات پسا جنگ پیش رفت تا خدماترسانی در حوزههای سلامت، انرژی و توزیع کالا همچنان حفظ شود.
گلزاری در ادامه به چالشهای پیش رو اشاره کرد و گفت که امروز با وجود کمبودها و نارساییها، کار روابط عمومی به شدت سخت شده است اما وظیفه اصلی آنها این است که پیشرفتهای کشور و اقدامات دولت را به زبان روشن برای افکار عمومی تبیین کنند. او تأکید کرد که سه جریـان سیاسی و رسانهای به دنبال سوق دادن روابط عمومیها به سمت انفعال هستند و هر گروه با ابزارهای خاصی سعی دارد اعتماد عمومی را خدشه دار یا ناامید کند. این نکته به صراحت نشان میدهد که نقش روابط عمومی در گفتوگوی اجتماعی و حفظ انسجام ملی فراتر از یک واحد پشتیبانی است.
در سخنان او همچنین به اهمیت صداقت در روایت قدرت اشاره شد. او با بیان اینکه روایت قدرت بدون صداقت برای مردم مفهومی ندارد، گفت که مردم به شدت هوشیارند و تفاوت بین غلو و واقعیت را از هم تفکیک میکنند. به تعبیر او، اگر میخواهیم برنامههای دولت را برای جامعه توضیح دهیم، باید درباره کمبودها و مشکلات با صداقت صحبت کنیم تا اعتماد عمومی حفظ شود. این نکته با تأکید رهبر معظم انقلاب در مواردی مانند تغییر آرایش تبلیغاتی و اسلامآباد اتحاد ملی در ایام بحران همسو است.
همچنین به نمونههای عملیاتی اشاره شد؛ از جمله مصوبه بنزین در سال ٩٨ که با وجود بحران و فشارهای اجتماعی، به شمولیت گفتگو با مردم و اطلاعرسانی جامع تبدیل شد. این تجربه نشان داد که فرایند تصمیمگیری عمومی و گفتوگو با ذینفعان، به جای پنهانکاری، میتواند به اقناع اجتماعی و ثبات اقتصادی منجر شود. در این مسیر، روابط عمومیها موظفاند صدای گروههای مختلف جامعه را بشنوند و به مدیران سازمانی منتقل کنند تا پالایش سیاستها با در نظر گرفتن منافع مخاطبان انجام شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، چنین رویکردی میتواند به بهبود کارکرد دولت در حوزههای عدالت آموزشی و رفع ناترازی انرژی هم کمک کند و به مردم امکان دهد تا از مسیرهای شفافتر به آینده امیدوار باشند.
یکی از نکتههای کلیدی در این گفتوگو، اهمیت تعامل سازنده با رسانهها بود. گلزاری بر این باور تأکید کرد که رسانهها به عنوان «یار استراتژیک» روابط عمومیها هستند و باید از تعییـن جبهههای مخالف و تقسیمبندیهای قبلی عبور کرد. هر صدایی که از جامعه شنیده میشود، میتواند به بهبود کارکرد دولت و افزایش اعتماد عمومی منجر شود. در این راستا، لزوم اجتناب از رفتارهای تقابلی با رسانهها و پذیرش نقش رسانههای منتقد به منظور بهبود سیاستگذاری و اصلاح مسیرها تأکید شد. همچنین به خطر باجنیوزها اشاره شد که به شدت مقابله با آنها ضروری است؛ در عین حال روابط عمومیها باید با رسانههای رسمی و معتبر استان همکاری تنگاتنگی داشته باشند تا جبهه خبری واحد و سازندهای形成 شود.
در پایان این نشست، به نقش شنیدن صدای مردم و تبدیل آن به فرایندهای تصمیمسازی اشاره شد. «پردازشگر صدای مردم» در روابط عمومی دستگاههای اجرایی مرکزی قرار دارد تا کارزارهای مختلف و بازخوردهایی که از مردم دریافت میشود، به مدیران ارشد منتقل شود و در صورت نیاز اصلاحات لازم انجام پذیرد. این رویکرد نشان میدهد که روابط عمومیها تنها مسؤول انتشار خبر نیستند، بلکه نقش کلیدی در طراحی و اصلاح سیاستها با مشارکت مردم ایفا میکنند. با توجه به تجربههای استان خراسان رضوی، در مسیرهای آتی انتظار میرود هر روز به طور ملموستری شاهد گشایشهای تازهای در خم با توجه به مسیرهای ارتباطی و گفتوگوی اجتماعی باشیم.
تحلیل حقوقی-اجتماعی از روایت قدرت و اعتماد عمومی
در پی این سخنان، روشن است که روایت قدرت در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران نه تنها به تقویت وحدت ملی کمک میکند، بلکه به شرطی که با صداقت و شفافیت همراه باشد، میتواند اعتماد عمومی را افزایش داده و از امکانات ارتباطی پاسخگو استفاده کند. اصل حیاتی این مسیر، پذیرش کمبودها و به کارگیری راهحلهای عملی است؛ به ویژه در حوزههایی مانند انرژی، عدالت آموزشی و تأمین کالا که مردم به صورت روزانه با آثار آن سروکار دارند. این رویکرد از منظر قانونی شامل اصولی مشابه با نصبالعینهای اخلاقی در ارتباطات حکومتی است تا از ایجاد فاصله بین دولت و مردم ممانعت شود. با توجه به قوانین و چارچوبهای ملی، وظیفه روابط عمومی این است که صدای تمامی اقشار جامعه را منتقل کند و از انتشار اطلاعات کذب و گریز از مسئولیت پرهیز کند. همچنین باید تاکید کرد که گفتوگوی اجتماعی و حضور مردم در فرایند سیاستگذاری، اگر به صورت شفاف و با ملاحظات امنیتی و اجرایی انجام شود، به پایداری تصمیمسازی کمک میکند و در مقابل موجهای ناامیدکننده یا هدفمند نیز میتواند کارآمدی دولت را به نمایش بگذارد.