مقدمه و زمینه خبر
در نشست تخصصی با محوریت نقش مبلغین در مبارزه با مفاسد اخلاقی که به همت شبکه روشنا برگزار شد، سیدمحمدتقی حسینی، دبیرکل جامعه اسلامی ناصحین استان قم، به ضرورت زنده نگه داشتن فریضتین و تأکید بر تبیین اهمیت امر به معروف و نهی از منکر در سطح جامعه اشاره کرد. او با تأکید بر گسترش فرهنگ تذکر لسانی در میان آحاد مردم، بر ضرورت حضور فعال مبلغین در فعالیتهای اجتماعی-اخلاقی تأکید کرد تا مردم با آگاهی و دینداری بیشتری به سمت رفتارهای درست هدایت شوند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این اظهارات نشاندهنده تمرکز بر گفتمان آموزشی و فرهنگی بهجای رویکردهای صرفاً انتظامی است و تلاش دارد فضا را برای برخوردهای مثبت و سازنده با مفاسد اخلاقی هموار سازد.
محورهای اصلی سخنان دبیرکل ناصحین قم
دبیرکل جامعه اسلامی ناصحین قم با توضیح اهمیت احیای فریضتین در سطح جامعه، بیان داشت که علاوه بر تبیین و شناخت اهمیت امر به معروف و نهی از منکر، باید فرهنگ تذکر لسانی را به گونهای ترویج کرد که به یک رفتار اجتماعی بدل شود. وی عملاً نقش مبلغین را در ترویج این دو فریضه و افزایش سطح بینش و دینداری مردم برجسته کرد تا افراد به تعهدات اخلاقی و انجام رفتارهای نیک پایبند شوند و از ترک فعلها و انجام منکرات پرهیز کنند. وی همچنین افزود که انتشار این پیامها باید با حفظ شأن و کرامت افراد انجام پذیرد و با رویکردی آموزشی و تبلیغی، نه با نگرش تند و بازدارنده.
تعمیق نقش آمران به معروف و ناهیان از منکر براساس قانون
یکی دیگر از محورهای مهم صحبتهای حسینی، تأکید بر این نکته بود که آمران به معروف و ناهیان از منکر، بهطور قانونی به تذکر لسانی میپردازند و این قوه اجرایی، در چارچوب مقررات و با حفظ شان و حقوق افراد انجام میشود. او توضیح داد که تذکر لسانی زمانی مؤثر است که با رعایت اصول قانونی و اخلاقی همراه باشد و از هرگونه بدرفتاری یا توهین خودداری شود. این رویکرد نه تنها به حفظ آرامش اجتماعی کمک میکند، بلکه به مقاومسازی در برابر منکرات و تقویت رفتارهای مطلوب در جامعه منجر میشود. در این راستا، او بر حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر تأکید کرد و گفت که این افراد در واقع بر اساس قانون به تذکر لسانی میپردازند و این وظیفه باید با انسجام و هماهنگی با نهادهای قانونی انجام شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این سخنان بر اهمیت چارچوب قانونی در رفتارهای اخلاقی تأکید دارد تا از هرگونه سو تعبیر یا سوءاستفاده جلوگیری شود و پیامها به صورت هدفمند و با کمترین آسیب به جامعه ارائه شوند.
پیامدها و تأثیرات اجرایی تذکر لسانی
در ادامه بحث، حسینی به تبیین سازوکارهای اجرایی تذکر لسانی پرداخت و گفت که این رویکرد میتواند به ارتقای سطح اخلاق عمومی و بازنگری در رفتارهای اجتماعی منجر شود. از منظر وی، گسترش فرهنگ تذکر لسانی به ویژه در سطح محلات و فضاهای عمومی، میتواند به کاهش معضلات اخلاقی کمک کند و مردم را به طور داوطلبانه به سمت رفتارهای صحیح سوق دهد. اما این فرایند نباید به شکل پدافندی یا برخوردی خشن درآید؛ بلکه باید از طریق آموزشهای همگانی، کارگاههای آموزشی و فعالیتهای فرهنگی تبیین شود تا به شکلی سازنده و مؤثر در برابر منکرات عمل شود. این رویکرد میتواند با ایجاد فضایی امن برای ابراز نقد و پرسشهای اخلاقی، به تقویت سواد اخلاقی در جامعه منجر گردد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این نکته نشان میدهد که تذکر لسانی در کنار سایر ابزارهای اخلاقی و فرهنگی میتواند به پایداری رفتارهای مطلوب در جامعه کمک کند.
تبیین جایگاه و وظایف مبلغین در مسیر اصلاح اخلاقی
سخنران با اشاره به جایگاه مبلغین، آنها را نقشآفرینان اصلی در ترویج امر به معروف و نهی از منکر دانستند و تصریح کردند که مبلغین باید با هوشیاری اجتماعی و آگاهی از نیازهای روز جامعه، پیامهای اخلاقی را به شیوهای روشن و بدون پنهانکاری به مخاطبان منتقل کنند. وی همچنین بیان داشت که مبلغین باید از هر گونه تحمیل دیدگاههای شخصی و سیاستزده پرهیز کنند و با حفظ بیطرفی علمی، به گفتمان سازنده و محترمانه میان مردم کمک کنند. با این رویکرد، تذکر لسانی میتواند به عنوان یک ابزار آموزشی و ارتباطی کارآمد در سطوح مختلف جامعه عمل کند و پس از سالها، به الگویی پذیرفتهشده بدل شود. این دیدگاه با هدف ایجاد تعادل میان ارزشهای دینی و حقوق فردی افراد شکل میگیرد تا همه اقشار جامعه احساس احترام و امنیت کنند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این نکات نشان میدهد که گسترش تذکر لسانی میتواند در کنار رویکردهای نرمافزاری، به ارتقای آگاهی عمومی و کاهش آسیبهای اجتماعی منجر گردد.
جمعبندی و چشمانداز آینده
در پایان این نشست، تأکید بزرگان دینی و اجتماعی بر پیوستگی بین آموزههای اخلاقی و قوانین مدنی روشن شد. اگرچه تذکر لسانی به عنوان یک ابزار اجتماعی موثر تعریف میشود، اما اجرای آن در قالب قالبهای قانونی و با رعایت حقوق شهروندان، از اهمیت بالایی برخوردار است تا از طریق گفتگو، گفتوگو و آموزش، فضایی امن برای اظهار نظر و پاسخگویی فراهم گردد. این رویکرد میتواند به تقویت اعتماد عمومی، توسعه فرهنگ گفتوگو و تبیین چارچوبهای اخلاقی در جامعه کمک کند و در نهایت به کاهش رفتارهای ناپسند و افزایش سطح دینداری و تعهدات اخلاقی منجر شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این مسیر را میتوان به عنوان یک پروژه همگانی و بلندمدت در نظر گرفت که نیازمند همکاری و انسجام بین نهادهای فرهنگی، آموزشی و اجرایی است تا پیام امر به معروف و نهی از منکر با محوریت تذکر لسانی، به صورتی پایدار در جامعه نهادینه شود.
تحلیل خبر: تذکر لسانی و فریم فرهنگی-قانونی در ایران
این گزارش حقوقی-اجتماعی نشان میدهد که برای گسترش تذکر لسانی در ایران، برخورداری از چارچوبهای قانونی و حفظ حقوق شهروندان اولویت دارد. قوانین کشور باید از یکسو آمران به معروف و ناهیان از منکر را در چارچوبی روشن و منطبق با اصول قانونی هدایت کند و از سوی دیگر از تعرض به حقوق افراد جلوگیری نماید. ارائه پیامهای اخلاقی از طریق آموزش، فعالیتهای فرهنگی و گفتوگوهای سازنده میتواند کارکرد فرهنگی این امر را تقویت کند و از سوی دیگر از شکلگیری رویکردهای منفی جلوگیری نماید. با این رویکرد، میتوان انتظار داشت که گفتارهای اخلاقی به صورت konstruktive به جامعه ارسال شوند و تأثیر مثبتی بر رفتار روزمره مردم بگذارند. در نتیجه، تعامل میان دستگاههای فرهنگی، آموزشی و قانونی برای تدوین و اجرای سیاستهای اجرایی مبتنی بر امر به معروف و نهی از منکر ضروری است تا به آرامش اجتماعی و امنیت روانی جامعه کمک کند.