بازتاب توقیف نفتکش ونزوئلا و پاسخ کاراکاس
در تازهترین مرحله از تنشهای دریایی در کارائیب، ایالات متحده کارتی جدید را در برابر ونزوئلا بازی کرد و یک کشتی تحریمشده را در آبهای بینالمللیِ کنار سواحل ونزوئلا توقیف کرد. این اقدام که توسط رسانههای بینالمللی گزارش شده، دومین رویداد از این دست در روزهای اخیر است و به شکل قابل توجهی به تشدید نگرانیها در منطقه دامن زده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، این توقیف در ساعات اخیر و در محدودهای از عبور کشتیهای تجاری ونزوئلا از مسیرهای دریایی بینالمللی صورت گرفته است، هرچند واشنگتن از این اقدام بهعنوان بخشی از استراتژی فشار اقتصادی یاد میکند.
در واکنش نخست، جمهوری بولیواری ونزوئلا با صدور بیانیهای قاطع، این اقدام را «سرقت دریایی» و نقض آشکار قوانین بینالملل دانست و تأکید کرد که این اقدام با منشور سازمان ملل و کنوانسیونهای بینالمللی همسو نیست. کاراکاس افزود این نوع رفتارها با هدف ایجاد فشار بر اقتصاد ملی و تعطیلی مسیرهای تجاری ونزوئلا انجام میشود و با ارجاع به مراجع بینالمللی و هرگونه ابزار قانونی لازم، به دنبال پاسخ مناسب خواهد بود. در بیانیه آمده است که این اقدامات نقض اصول آزادی دریانوردی و حاکمیت کشورها است و باید از طریق سازوکارهای چندجانبه پاسخ داده شود. همچنین تأکید شد که ونزوئلا به دنبال توسعه اقتصاد هیدروکربنی خود از طریق روشهای مستقل و با تکیه بر ظرفیتهای داخلی است و این مسیر را با جدیت ادامه خواهد داد. از منظر کاراکاس، این مرحله نشان میدهد که مدلهای فشار خارجی با استفاده از ابزارهای اقتصادی و قانونی قابل پاسخ دادن هستند و ملت ونزوئلا بهطور پیوسته از حقوق و منافع ملی خود دفاع میکند.
همزمان، منابع غربی اشاره کردهاند که ایالات متحده در حال آمادهسازی توقیف نفتکشهای بیشتری از ونزوئلا است تا نظم تحریمهای خود را در کارائیب تقویت کند. در این زمینه، تحلیلگران سیاسی بر این باورند که این طرح میتواند به تشدید تنشها در منطقه منجر شود و بازارهای انرژی جهانی را متأثر کند. اما از منظر حقوقی، کاراکاس به عنوان یک جمهوری مستقل، اعلام کرده است که تمام اقدامات قانونی لازم را برای حفظ حقوق خود به کار میگیرد و این روند را به صورت شفاف از طریق سازمانهای بینالمللی دنبال خواهد کرد. در بافت کلی، این رویکرد میتواند به ایجاد فضای دیپلماتیک جدیدی بین بازیگران منطقهای منجر شود که به دنبال راهحلهای پایدار برای امنیت دریانوردی و ثبات اقتصادی هستند، هرچند که در کوتاهمدت، تنشهای سیاسی و رسانهای همچنان بالا خواهد بود.
در بخش دیگری از فضای خبری، رسانهها به نقل از مقامات آمریکایی گزارش دادهاند که توقیف این کشتی با هدف تشدید فشارهای اقتصادی و توقف جریان نفت ونزوئلا است. در این میان، دونالد ترامپ نیز اظهارات متعددی مبنی بر احتمال گسترش درگیریها و حتی حملات زمینی علیه ونزوئلا مطرح کرده است که با واقعیتهای میدانی همسو نیستند و به شکل گستردهای در میان تحلیلگران مورد بازنگری و بررسی قرار گرفته است. هرچند واکنشهای رسمی آمریکا تا کنون بر تمرکز بر تحریمها و فشار بر دولت کاراکاس باقی مانده است، اما این رویداد به طور واضح فضای دیپلماتیک بین دو کشور و همچنین روابط دو کشور با متحدان منطقهای را تحت تأثیر قرار داده است.
مواضع رسمی کاراکاس و نقش قوانین بینالمللی
بیانیههای رسمی کاراکاس نشان میدهد که جمهوری بولیواری ونزوئلا به شدت به نقض حقوق بینالملل توسط ایالات متحده واکنش نشان داده و خواستار تفسیرهای قانونی از منظر سازمانهای بینالمللی شده است. کاراکاس اظهار داشت که نقض حقوق دریانوردی و تهدید حاکمیت ملی از طریق توقیف یک کشتی در آبهای بینالمللی، میتواند به نقض منشور سازمان ملل و همچنین کنوانسیونهای بینالمللی منجر شود. این بیانیه همچنین بیان کرد که ونزوئلا قصد دارد از تمام ابزارهای حقوقی و سیاسی موجود برای پاسخ به این اقدام استفاده کند، از جمله اقدامهای دیپلماتیک در شورای امنیت سازمان ملل و سایر نهادهای بینالمللی. در این چارچوب، ونزوئلا تأکید کرد که اقتصاد هیدروکربنی کشور با تکیه بر ساختارهای داخلی و با استفاده از ظرفیتهای ملی در مسیر توسعه مستقل پیش میرود و نیازی به پذیرش مداخلههای خارجی ندارد. در بیانیه کاراکاس آمده است که این کشور میخواهد با اتکا به حاکمیت ملی و اصول قانون اساسی، مسیر خود را ادامه دهد و به حفظ حقوق برخاسته از منشورهای بینالمللی و معاهدههای دریانوردی پایبند است. این مواضع نشان میدهد که ونزوئلا از حقوق خود در برابر هر گونه فشار خارج از چارچوبهای قانونی دفاع میکند و قصد دارد به شکل نظاممند و با همکاری با جامعه بینالملل روندی را دنبال کند که به ایجاد ثبات پایدار در کارائیب منجر شود.
وزیر دفاع ونزوئلا، ولادیمیر پادرینو لوپز، با تأکید بر رویکرد جنگی-آموزشی کشور در برابر تهدیدات خارجی، از «نبردی همهجانبه» علیه مداخله خارجی و جنگ روانی سخن گفت و حمایت قاطع از تقویت واحدهای رزمی را اعلام کرد. او توضیح داد که ونزوئلا در کنار مقابله با گرایشهای مداخلهجو، به دنبال جلوگیری از دستکاری افکار عمومی و اخبار جعلی است و در این راستا، واحدهای رزمی را به عنوان