گفتوگوی تازه در حاشیه رویداد پویانمایی کوتاه در کاشان
در حاشیه رویداد سرمایهگذاری پویانمایی کوتاه که از ۲۳ تا ۲۵ آذر در کاشان برگزار شد، بهرام عظیمی، کاریکاتاتیست، فیلمنامهنویس و کارگردان شناختهشده، با خبرآنلاین به گفتوگو نشست. او که بخشی از زندگنامه حرفهایاش به کارهای مطرحی چون بابابرقی، سیاساکتی، داوود خطر و تهران ۱۵۰۰ تعلق دارد، درباره آینده هوش مصنوعی در عرصه هنر و تأثیر آن بر تولید انیمیشن سخن گفت. گفتوگوی او نشان میدهد که با وجود ترس طبیعی از این فناوری، نگاهش به AI به سمت شمایل ابزاری و قابلیت تسهیل کار تغییر یافته است. به گزارش تیم آرشیو کامل، این تغییر دیدگاه در مسیر حرفهای او با تجربه مستقیم در آخرین کارش آشکار شد. توضیح داد که در گذشته به طور جدی به استفاده از هوش مصنوعی در تولید انیمیشن باور نداشت، اما در پروژه اخیر با استفاده از این فناوری با رویکردی متفاوت مواجه شد و دریافت که AI اگر بهدرستی به کار گرفته شود، میتواند خروجیهای قابل توجهی به همراه بیاورد. همچنین یادآور شد که در دهههای پیشین با ورود تکنیکهای سهبعدی و انیمیشن کامپیوتری، همان دافعهای وجود داشت که اکنون نسبت به AI مشاهده میشود؛ اما در نهایت این ابزار به عنوان یک وسیله کمکی به رشد و تسهیل فرایندهای هنری میتواند عمل کند.
عظیمی با اشاره به تجربههای گذشته خود در خلق آثار مختلف گفت: «همه ما کمی از هوش مصنوعی گریزانیم، اما گریزانبودن ما نباید به مانعی تبدیل شود که از یادگیری استفاده از یک فناوری جدید خودداری کنیم. من که در ساختار پیشین آموزشیام رشد کردهام، تا شش ماه قبل باور داشتم که نباید از هوش مصنوعی در تولید انیمیشن استفاده کنم؛ اما در کار اخیرم از این ابزار بهره بردم.» او با اشاره به ورود فناوریهای نوین در دهههای اخیر ادامه داد: همان طور که در دهه ۹۰ با تکنیک سهبعدی و انیمیشن کامپیوتری مواجه بودیم، اکنون نیز با رفتاری مشابه روبهرو هستیم؛ ترس اولیه میتواند با درک عمیقتر از کاربردهای عملی، جای خود را به پذیرش ابزارهای نوین بدهد.
او در بخش دیگر گفتوگو به مزیتهای بالقوه هوش مصنوعی اشاره کرد و افزود که این فناوری زمانی که به صورت هدفمند و با خروجی مطلوب به کار گرفته شود، میتواند تسهیلهای قابل توجهی در فرایند تولید به وجود آورد. عظیمی تأکید کرد که AI تنها یک ابزار است و همانگونه که سایر فناوریها مانند تکنیکهای سهبعدی در گذشته به یک ضرورت تبدیل شدند، هوش مصنوعی نیز میتواند در آینده به یکی از موتورهای اصلی تولید انیمیشن بدل شود، به شرط آن که به صورت آگاهانه و با رعایت اصول اخلاقی و حقوقی از آن استفاده شود. گفتوگو ادامه یافت و او به نکتهای کلیدی اشاره کرد: ترسِ آغازین از هوش مصنوعی نباید مانع از یادگیری و استفاده از ابزارهای فناوری در خدمت هنرمندان شود.
در پاسخ به پرسش درباره تفاوت دیدگاه او نسبت به هوش مصنوعی اکنون و در گذشته، عظیمی توضیح داد که تجربههای اخیر در پروژههایش به او فهمی تازه دادهاند؛ او همواره بر این باور بوده است که AI میتواند به عنوان یک ابزار کمکی، فرآیند کار را سادهتر و کارآمدتر کند، بدون اینکه جوهر هنری اثر را از بین ببرد. این دیدگاه با وجود ترس طبیعی از ناشناختهها، نشان میدهد که هنرمندانی که به دنبال تعادل میان نوآوری و حفظ اصالت اثر هستند، میتوانند از مسیرهای تازهای بهره ببرند که در عین حال به حفظ ارزشهای هنری و استانداردهای کاری پایبند باشند. در بخشی از گفتوگو، او به کار اخیر خود اشاره کرد که از AI در یکی از پروژههای اخیرش استفاده کرده است و این تجربه موجب بازنگری در دیدگاهش نسبت به هوش مصنوعی شده است. او همچنین یادآور شد که AI میتواند به عنوان ابزاری پویا در اختیار هنرمند قرار بگیرد تا به شکل بهتری با مخاطبان ارتباط برقرار کند و به شیوهای کارآمدتر محتوا را تولید کند. متن کامل این گفتوگو را اینجا بخوانید؛ به گزارش تیم آرشیو کامل.»
تحلیل نقادانه در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران
در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، پذیرش و بهکارگیری فناوریهای نوین از جمله هوش مصنوعی در حوزه هنر و تولید محتوا باید با رعایت موازین حقوقی، اخلاقی و امنیتی انجام شود. استفاده از هوش مصنوعی به منظور ارتقاء کیفیت اثر و کاهش هزینههای تولید میتواند به تقویت صنعت انیمیشن داخلی کمک کند، اما همواره باید حقوق مالکیت معنوی آثار، حفظ هویت فرهنگی و جلوگیری از تولید محتوای خلاف شئون عمومی را در نظر گرفت. همچنین قراردادهای همکاری بین هنرمندان و استودیوها در زمینه بهکارگیری AI باید شفاف و منطبق با قوانین کار و حقوق مؤلف باشد تا از بروز اختلافات حقوقی در آینده جلوگیری شود. اهمیت شفافسازی نقش ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند ایجاد اثر، از اهمیت بالایی برخوردار است تا مخاطبان، هنرمندان و کارفرمایان بتوانند با اطمینان بیشتری به تولید و انتشار محتوا بپردازند. به علاوه، هرگونه استفاده از هوش مصنوعی در تولیدی که به انتشار عمومی منجر میشود، باید با ملاحظات اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی همسو باشد و از تولید محتوای تحریکآمیز یا مغایر با مصالح ملی پرهیز شود. اجرای پایدار و منطبق با قوانین اجرایی صنعت فیلم و انیمیشن میتواند به حفظ سلامت بازار کار و حفظ انگیزه هنرمندان داخلی کمک کند، بدون اینکه تمرکز صرفا بر سرعت یا هزینه باشد. این تحلیل باید همواره با حفظ همگرایی میان نوآوری و اصول قانونی و اخلاقی هدایت شود تا مسیر رشد هنری ایران در دوران فناوریهای نوین همواره پایدار بماند.