ظرفیتهای دفاعی ایران: ارزیابی تازه از ظرفیتهای بسیج، دریایی و زمینی و آمادگی موشکی
در گفتگویی که اخیراً منتشر شده، سردار شکارچی، معاون فرهنگی ستاد کل نیروهای مسلح، با تأکید بر وجود ظرفیتهای گسترده در نیروهای دریایی و زمینی، توضیح داده که بخش عمدهای از این ظرفیتها تاکنون به کار گرفته نشده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، او اظهار می کند که قدرت موشکی جمهوری اسلامی نیز همچنان آماده استفاده است و هرگونه تصمیم دفاعی سخت و بازدارندگی مقتضی به شورای عالی امنیت ملی و مجموعه نیروهای مسلح مربوط می شود. این سخنان نشان می دهد که رویکرد گفتگوهای رسانه ای بیشتر به سمت تبیین ظرفیت ها و پیامهای بازدارندگی متمرکز است تا صرفاً بیان تهدیدات.
وی با اشاره به فضای برآیی از تنش های اخیر، بیان کرده است که ایران در اوج بحران ها نیز تعطیل نشده و در 12 روز گذشته توان دفاعی خود را تقویت کرده است تا به نتایج ملموسی دست یابد. این بیانات همچنین به تغییر مسیر دشمن اشاره می کند؛ از نظر او دشمن در حال حاضر به سمت حوزه نرم، تبلیغات و رسانه رفته است تا امید مردم را کاهش دهد. در این چارچوب، سردار شکارچی تأکید می کند که در برخی حوزه ها ضرورتی برای ورود به عرصه نبرد وجود نداشته است، چرا که ظرفیت های موجود پاسخگو بوده است. اما این به معنای نادیده گرفته شدن ظرفیت های عظیم در دریاها و زمین نیست؛ چرا که بخش عمده ای از ظرفیت بسیج، نیروهای دریایی و زمینی ایران تاکنون به کار گرفته نشده است و این موضوع می تواند به بازدارندگی و مدیریت بحران فشار بیشتری بیاورد.
معاون فرهنگی ستاد کل نیروهای مسلح همچنین به نکته ای مهم درباره توان موشکی اشاره کرده است. او می گوید که قدرت موشکی ایران همچنان آماده است و از این جهت تهدیدی برای هر گونه تجاوز محسوب می شود. در این راستا، او به سامانه پدافند هوایی جهان اشاره می کند که در میان پیشرفته ترین سامانه ها مطرح است. به گزارش او، یکی از این سامانه ها با نام تاد وجود دارد که ساخت ایالات متحده است و به عنوان نمونه ای از سطح بالا در سامانه پدافند هوایی شناخته می شود. او همچنین توضیح داده است که هزینه هر موشک این سامانه بر اساس برآوردها بسیار بالا است و ممکن است به ده تا دوازده میلیون دلار برسد. با این وجود، اظهار شده است که موشک های فتاح با هزینه ای به مراتب کمتر از یک موشک تاد، توانسته اند از این سامانه های پدافندی عبور کنند و به اهداف از پیش تعیین شده در برخی مناطق برسند. این اظهارات در ادامه به اداره جنگ اشاره دارد که در مدت 12 روز، با دقت بالا به هدف های از پیش تعیین شده در سرزمین های اشغالی برخورد کرده اند. این نکته می تواند نشان دهنده قدرت نهادهای دفاعی کشور در استفاده از ظرفیت های موجود همراه با فناوری های نوین باشد.
در بخش دیگری از اظهارات، او به شبکه گسترده ای از جاسوسان و عوامل دشمن اشاره می کند که سال ها برای ایجاد این شبکه کار شده بود. هزینه های هنگفت و دلارهای زیادی برای آموزش و سازمان دهی این افراد صرف شده است. وی همچنین تاکید می کند که از چند ماه پیش تا پایان این جنگ، حدود 2000 نفر از این عوامل شناسایی و دستگیر شده اند. وی اضافه می کند که بازسازی چنین شبکه ای کار دشواری است و نیازمند سال ها زمان و بودجه است. این نکته می تواند از منظر امنیتی و اجرایی، اهمیت توجه به تدابیر امنیتی و تشدید نظارت برای جلوگیری از بروز چنین شبکه هایی را نشان دهد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این توضیحات به جایگاه امنیتی کشور و جایی که عناصر دشمن در طول سال ها برای نفوذ تلاش کرده اند، اشاره دارند و نشان می دهد که آیا کشور می تواند با تدابیر عملیاتی و زیرساخت های اطلاعاتی از وقوع رخدادهای ناخواسته جلوگیری کند یا خیر.
در سایر بخش های گفت و گو، به نقش آگاهی عمومی و فضای رسانه ای اشاره می شد که به گفته برخی مقامات، دشمنان تلاش می کنند با استفاده از ابزار تبلیغاتی، امید و اعتماد عمومی را تهدید کنند. با وجود چارچوب امنیتی و استراتژی بازدارندگی، آنچه از این گفتگو بر می آید، تقویت هماهنگی میان نیروهای مسلح و بهبود کارایی منابع و تجهیزات موجود است. این رویکرد می تواند به ایجاد انسجام در پاسخ به تهدیدهای احتمالی کمک کند و در عین حال از گزند تبلیغات خارجی نیز جلوگیری کند. این تحلیل با توجه به واقعیت های موجود در میدان عمل و با رعایت ملاحظات اخلاقی و امنیتی به دنبال ارائه تصویری روشن از وضعیت حال حاضر است و بر اساس داده های منتشر شده توسط مقامات رسمی ارائه می شود.
تحلیل اجرایی-قانونی
این تحلیل با رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران به بررسی جنبه های اجرایی ظرفیت های دفاعی می پردازد و با احتیاط به مسائلی می نگرد که امنیت و پایداری کشور را تهدید نکند. در این گزارش، نقاط قوتی که به کارگیری بهینه ظرفیت های بسیج، دریایی و زمینی را ارتقا می دهد و نیز روندی که با هدف تقویت بازدارندگی انجام می شود، تشریح می شود. همچنین به نکات اجرایی مانند بهبود سازوکارهای نظارت، آموزش مداوم و هماهنگی میان نیروهای مسلح اشاره می گردد. نکته کلیدی این است که نباید در بررسی های رسانه ای به جزئیات فنی حساس دست یافت که امنیت ملی را تهدید کند. این تحلیل به عنوان چارچوبی برای بهبود مدیریت ظرفیت ها و سازوکارهای اجرایی عمل می کند، بدون ورود به مباحث سیاسی یا موضوعات امنیتی خارج از چارچوب اجرایی کشور.