نگاهی تازه به کتابخوانی کودکان با روایتی از نگاه خود آنها
در گفتوگوهای نسبتاً اخیر با فعالان حوزه کودکان و نوجوانان، به این نتیجه میرسیم که برای کتابخوان کردن نسلهای امروز، باید دیدگاههای خود بچهها نسبت به کتاب را به دقت بررسی کرد. کتابی که تازگیها با عنوان «ای وای، باز هم کتاب!» مطرح شده، تلاشی است برای شنیدن صداهای گوناگون کودکان و نوجوانان درباره ارتباطشان با کتاب و مطالعه. به گزارش تیم آرشیو کامل، این اثر با نگاه خلاقانه به سوالاتی مانند چرا برخی از کودکان کتاب را ترجیح میدهند یا چه چالشهایی میان کتاب و فضای دیجیتال وجود دارد، پاسخ میدهد. این کتاب از زبان کودکان سخن میگوید و تلاش دارد نقش والدین، مربیان و نهادهای فرهنگی را در مسیر جذب نسل جوان به کتاب تقویت کند.
به نقل از ایبنا و با همان رویکرد پژوهشی، این اثر در قالب گفتوگو با گروههای سنی مختلف، دغدغهها و سلیقههای گوناگون خوانندگان کوچک را بازعرض میکند. برخی از کودکان خطاب به کتاب و کتابخوانی اشاره میکنند که از گفتن اینکه کتابخوان هستند خجالت میکشند؛ برخی دیگر میان کتاب و کامپیوتر یا بازیهای دیجیتال، توازن مناسب را نمییابند. این تفاوتها، بهخوبی نشان میدهد که همانند بزرگسالان، کودکان نیز ذائقههای متفاوتی دارند و هر کدام میتوانند با روشی مخصوص به جهان کتاب پیوسته و پویاتر شوند.
اثر مذکور با ترجمه نسیم یوسفیان به زبان فارسی در آمده و چاپ انتشارات سفیر اردهال را به همراه دارد. این ناشر برای کتابِ منتشرشده، مبلغ ۱۵۰ هزار تومان را تعیین کرده است. در این گزارش، سعی شد با حفظ زاویه خبری، تمامی نکات کلیدی کتاب، ترجمه و نشر آن بهدقت بررسی شود تا خوانندگان بتوانند تصویری روشن از محتوا و اهداف اثر درک کنند. به گزارش تیم آرشیو کامل، کتاب قصد دارد با بازتاب صدای کودکان، به والدین و مربیان کمک کند تا در مسیر کتابخوانی فرزندانشان گامهای مؤثرتری بردارند.
در بخشهای بعدی این گزارش، به تحلیل دقیقتری از محتوای کتاب، شیوههای روایت، و همچنین شیوههای عملی برای تقویت عادت کتابخوانی در خانه و مدرسه پرداخته میشود. نکته قابل توجه این است که نویسنده با رویکردی انسانی به مسئله کتابخوانی نگاه میکند و از تجربههای مختلف کودکان بهره میگیرد تا فضای گفتوگوی صریح و آگاهانهای ایجاد شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این کتاب از زبان کودکان میآموزد که چگونه میتوان بین کتابهای کلاسیک و معاصر تعادل برقرار کرد و چگونه هر کتاب میتواند دریچهای به جهان فهم و تجربه فردی باشد.
در ادامه، به بررسی جزئیات نشر، ترجمه و بازتابهای بازار کتاب کودک نیز پرداخته میشود تا تصویر جامعی از جایگاه کتاب «ای وای، باز هم کتاب!» در فضای فرهنگی و آموزشی ایران به دست آید. این امر به ویژه در شرایط فعلی که فضای دیجیتال بخش قابل توجهی از زمان بچهها را به خود اختصاص داده، اهمیت مییابد. به گزارش تیم آرشیو کامل، خانوادهها و مدارس میتوانند با ملاحظه نکات مطرحشده در این کتاب، گامهای موثری برای تشویق فرزندان به کتابخوانی بردارند و به توسعه فرهنگ مطالعه در سطح جامعه کمک کنند.
خلاصه کتاب و شیوههای مصاحبه با کودکان
«ای وای، باز هم کتاب!» با رویکردی نو به شیوههای نشر داستان برای کودکان، به گفتوگو با گروههای سنی مختلف میپردازد تا تصویری روشن از دغدغهها و ترجیحات آنان درباره کتاب ارائه کند. نویسنده، مینه سویسال، با بهرهگیری از توانمندیهای روایی و مستند، کوشیده است تا به زبان ساده و صادقانه، دیدگاههای بچهها را درباره کتاب و دنیای داستانها بازتاب دهد. ترجمه این اثر به زبان فارسی توسط نسیم یوسفیان انجام شده و انتشارات سفیر اردهال مسئول نشر آن است. قیمت کتاب، در نسخه حاضر، ۱۵۰ هزار تومان گزارش شده است. این کتاب با هدف کمک به والدین و معلمان در نحوه معرفی کتاب و تربیت عادت مطالعه در کودکان نگاشته شده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، کتابهای این دسته میتوانند نقش کلیدی در پرورش قوه تخیل، تفکر نقاد و قابلیت تحلیل در کودکان ایفا کنند.
چالشهای کتابخوانی در عصر دیجیتال و راهکارهای عملی
در فضای امروز، کودکان بخشی از روز خود را با فضای مجازی و دستگاههای الکترونیکی میگذرانند. این امر «ای وای، باز هم کتاب!» را به یک منبع آموزشی و راهنمای عملی برای والدین تبدیل کرده است تا با رویکردی آگاهانه، فرزندان خود را به کتابخوانی تشویق کنند. از دیدگاه پژوهشگران، ایجاد ارتباط عمیق با کتاب، فراتر از معرفی یک عنوان است و مستلزم ارائه تجربههای مثبت کتابخوانی است. کتاب، با روایتهایی از تجربههای واقعی کودکان، نقشی کاربردی در بهبود روابط خانوادگی و ایجاد فضایی سالم برای بحث در مورد کتاب دارد. به گزارش تیم آرشیو کامل، وجود فضاهای گفتوگو در خانواده و مدرسه میتواند به ادامه و گسترش فرهنگ مطالعه کمک کند و از خاموش شدن کنجکاوی کودکان در برابر کتاب جلوگیری کند.
جزئیات نشر و جایگاه بازار کتاب کودک
ناشر سفیر اردهال در این کتاب، ترجمه نسیم یوسفیان را بهکار گرفته است تا مفاهیم و روایتهای کتاب را به زبان فارسی روان و قابل فهم برای مخاطبان ایرانی ارائه دهد. این اثر با هدف حمایت از رویکردهای فرهنگی و ترویج کتابخوانی در میان کودکان و نوجوانان منتشر شده است. در بازار کتاب کودک ایران، حضور آثار ترجمه با ترجمههای دقیق و باکیفیت میتواند جداول فهمی کودکان را گسترش دهد و به تقویت زبان در میان نوجوانان بینجامد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این کتاب به دلیل رویکرد آموزشی و روایی، میتواند به عنوان منبعی قابلاستفاده در مدارس و کتابخانهها معرفی شود و با استقبال مخاطبان مواجه شود.
نکتههای عملی برای خانوادهها و مدارس
برای بهرهبرداری حداکثری از کتاب، والدین و مربیان میتوانند با ایجاد فضاهای مشترک مطالعه، جلسات گفتوگو درباره کتابها و نشستهای کتابخوانی خانوادگی، زمینه را برای برداشتن گامی عملی در مسیر عادتسازی مطالعه هموار کنند. همچنین، ارائه کتابهای با محتوای مرتبط با سلیقههای مختلف کودکان، ایجاد فرصتهای انتخاب آزاد برای کودکان در انتخاب کتاب، و تشویق آنها به نوشتن و بیان نظرهای شخصی درباره کتابها از جمله روشهای کارآمدی است که میتواند به تقویت ارتباط کودکان با کتاب کمک کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این رویکردها به ویژه برای کودکانی که از بیان علاقه به کتاب خجالت میکشند یا از گسست بین کتاب و فضای دیجیتال خود آگاهاند، میتواند تفاوت قابل توجهی ایجاد کند.
تحلیل اجتماعی-اجرایی پیرامون کتابخوانی کودکان
تحلیل اجرایی درباره کتابخوانی کودکان از منظر قوانین و اقتصاد فرهنگی
در نگاه اجرایی، ترویج کتابخوانی کودکان نیازمند یکپارچگی بین سیاستهای آموزشی، منابع فرهنگی و بازار نشر است. از منظر قانون، لازم است منابع حمایتی برای کتابهای کودک فراهم شود تا توسعه محتوای باکیفیت در دسترس خانوادهها باشد و قیمتگذاری بتواند بهگونهای رقم بخورد که اقشار مختلف جامعه بتوانند کتاب را برای فرزندان خود تامین کنند. در عین حال، نیاز است تا با تقویت همکاری با ناشران داخلی و ترجمههای باکیفیت، دسترسی به آثار معتبر بینالمللی برای کودکان ایرانی فراهم شود تا دامنه ذهنی آنان گسترش یابد. از منظر اقتصاد فرهنگی نیز حمایت از بنگاههای نشر در قالب کمکهای یارانهای، برنامههای ترویجی کتابخوانی در مدارس و کتابخانهها میتواند به افزایش مراجعه به کتابخانهها و خرید کتاب کمک کند. با وجود اینکه فضای دیجیتال بخشی از زمان کودکان را اشغال میکند، ایجاد تعادل میان سبد فرهنگی دیجیتال و کتابخانههای فیزیکی و کتابهای کاغذی از اهمیت بالایی برخوردار است. در نهایت، مراقبت از محتوای مناسب و غیرسیاسی و امن برای کودکان در قالب کتابهای ترجمه و بومیشده، میتواند به تقویت فرهنگ مطالعه و رشد شناختی کودکان کمک کند. این تحلیل تاکید میکند که هرگونه رویکرد اجرایی باید با حفظ اصول اسلامی و قوانین کشور همسو باشد و با مشارکت خانوادهها، مدارس و نهادهای فرهنگی اجرایی شود تا به نتیجهای پایدار و فراگیر برسد.
