گزارش خبری: استقلال گروههای مقاومت عراق و پیامهای سفرای ایران
در گفتوگوی اختصاصی با خبرآنلاین، محمد کاظم آل صادق، سفیر ایران در بغداد، درباره روابط تهران با گروههای مقاومت عراق، مواضع بغداد و تحولات اخیر منطقه توضیحاتی ارائه کرد. به گزارش تیم آرشیو کامل، او تأکید کرد که گروههای مقاومت عراق به لحاظ تجربه و بلوغ سیاسی به مرحلهای رسیدهاند که میتوانند به طور مستقل تصمیم بگیرند و این استقلال در چارچوب تعاملات آتی با ایران منعکس میشود. او همچنین خاطرنشان ساخت که ایران به تصمیمات دولت عراق احترام میگذارد و هر آنچه حقوق مقاومت و حاکمیت عراق را حفظ کند، به شیوهای مثبت دنبال میشود. این اظهارات بخش مهمی از روایت تهران درباره توازن قوا و چارچوب امنیتی منطقه را تشکیل میدهد و با گامهای عملی در روابط اقتصادی و دیپلماتیک همراه میشود.
از منظر اقتصادی-سیاسی، آل صادق به نقش دولت محمد شیاع السودانی در روابط دو کشور اشاره کرد و گفت که در دوره نخستوزیری السودانی، مبادلات مالی بین ایران و عراق با آهنگی بالاتر از دورههای قبلی گزارش شده است. وی توضیح داد که بحثهای مبادله و پرداختهای مالی بین دو کشور در بانکهای عراق با وجود فشارهای آمریکا همچنان دنبال میشود، هرچند گاه به دلیل محدودیتهای خارجی امکان برداشت برخی وجوه برای ایران دشوار میشود. این توضیحات نشان میدهد که روابط اقتصادی ایران با عراق نه تنها به عنوان یک بخش از همکاریهای دو کشور بلکه به عنوان یک عنصر کلیدی در ثبات منطقهای دیده میشود. آقای آل صادق با اشاره به تحولات اقتصادی، نگرانیهای مربوط به تامین مالی پروژههای مشترک و مزایای آینده را از منظر هر دو طرف مورد تأکید قرار داد.
در بخش سیاست خارجه و امنیت منطقه، سفیر ایران به موضوعات حساس منطقهای پرداخت. وی توضیح داد که رابطه ایران با عراق در طول سالها، بر پایه همکاری با گروههای مقاومت و حمایت از وضعیت امنیتی عراق بنا شده است، اما این حمایت به معنای سخن گفتن یا عمل کردن به نقش نمایندگی از این گروهها نیست. او تصریح کرد که گروههای مقاومت عراق به بلوغ رسیدهاند و میتوانند تصمیمات مستقل بگیرند، و این استقلال به معنای تقویت حقوق و حاکمیت عراق است. آل صادق اضافه کرد که تهران به تصمیمات دولت عراق احترام میگذارد و با هر اقدامی که منافع مقاومت و ثبات کشور را حفظ کند، به صورت مثبت تعامل خواهد کرد. این نگرش میتواند به تقویت اعتماد بین پایتختها و تداوم گفتوگوهای راهبردی منجر شود.
در بیان مسائل امنیتی منطقهای، آل صادق به تغییرات اخیر در موضعگیریهای منطقهای اشاره کرد و گفت که ایران با آمادگی کامل برای پاسخ به هر اقدام خصمانه از سوی رژیم اسرائیل باقی مانده است. وی افزود که اسرائیل برای رسیدن به آتشبس به کمک و فشارهای آمریکا متوسل میشود و موضع تهران این است که آتشبس هدف خنثیسازی توطئههای متهمکنندگان به جنگطلبی است. این بخش از سخنان سفیر، نشان میدهد که ایران با تمرکز بر ثبات منطقه و جلوگیری از تشدید بحرانها، به مسیرهای چندجانبه برای کاهش تنشها روی میآورد. همچنین، آل صادق از رصد پروازهای جاسوسی هواپیماهای آمریکایی که از حریم هوایی عراق برای کسب اطلاعات از خاک ایران استفاده میکنند، خبر داد و اعلام کرد که ایران آمادگی حفظ نظم سیاسی عراق را دارد، در صورت درخواست رسمی این کشور اقدام میکند. این نکته نشان میدهد که ایران به شدت به حفظ فضای امنیتی و حاکمیتی عراق و همچنین جلوگیری از نفوذ بیجا در فضای هوایی منطقه توجه دارد.
سفیر ایران با تأکید بر روابط نزدیک با اقلیم کردستان عراق، از مواضع شرافتمندانه این اقلیم در دوران جنگ 12 روزه تمجید کرد و گفت که روابط صمیمی با این طرف به تقویت همکاریهای منطقهای و امنیتی کمک میکند. از منظر سیاستهای منطقهای، آل صادق ضمن تشکر از منظرهای سیاسی و امنیتی اقلیم کردستان، به توسعه همکاریها در زمینه مذاکرات و هماهنگیهای امنیتی اشاره کرد و خواستار یک چارچوب امنیتی جامع در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس شد تا ثبات منطقه بدون مداخلههای خارجی حفظ شود. او با بیان نگرانی از برخی رویکردهای ایالات متحده، تأکید کرد که سیاست فشار و محدودیتهای مالی آمریکا با اقتصاد و روابط منطقهای آسیب میبیند و این رویکرد نمیتواند به ایجاد ثبات پایدار منجر شود. همچنین، سفیر ایران اتهامات مربوط به تمایل ایران به سلاح هستهای را رد کرد و آن را دروغ و تهمت دانست. او به فتوای شرعی که استفاده از سلاحهای کشتار جمعی را حرام میداند استناد کرد و گفت که دیدگاه رهبر معظم انقلاب، آیتالله خامنهای، بر حفظ عراق قوی و شکوفا به عنوان پایهای برای ثبات منطقه استوار است. در نهایت، او به اهمیت تقویت روابط با اقلیم کردستان و تقویت همکاریهای اقتصادی و امنیتی با عراق اشاره کرد تا ثبات منطقه با اتکاء به اصول قانونی و مقاومت در برابر فشارهای خارجی حفظ شود.
همچنین در قالب اشارههای کلیتر، آل صادق بر این باور بود که حجم مبادلات تجاری بین ایران و عراق از 12 میلیارد دلار فراتر رفته است و این رقم بهرغم محدودیتهای مالی خارجی، نشاندهنده ظرفیت بالای همکاریها میان دو کشور است. او همچنین به وجود مطالبات مالی ایران در بانکهای عراق اشاره کرد که به دلیل فشارهای آمریکا، تهران قادر به برداشت آنها نیست. این بخش از گفتوگو نمایشدهنده پویایی اقتصاد دو کشور در مواجهه با فشارهای بینالمللی است و بر اهمیت یافتن راهکارهای عملی برای تسویه حسابها و تسهیل تجارت دو جانبه تأکید میکند. در این چارچوب، روسای دو کشور و تیمهای اقتصادی میتوانند با تمرکز بر حفظ منافع ملی، از ابزارهای قانونی و مذاکراتی برای کاهش هزینههای بدهی و افزایش دسترسی به منابع استفاده کنند. این موضوع نشان میدهد که روابط اقتصادی میتواند به بابی برای تقویت همکاریهای چندجانبه و کاهش وابستگی به سیاسیتهای ناپایدار خارجی تبدیل شود، هرچند که چالشهای حقوقی و بانکی نیز همچنان وجود دارد.
در پایان، گفتوگو با سفیر ایران در بغداد نشان میدهد که نگاه تهران به عراق فراتر از یک چارچوب ساده امنیتی است و به سمت توسعه روابط چندجانبه با توجه به منابع و ملاحظات حقوقی و قانونی حرکت میکند. با وجود برخی اختلافات و پیچیدگیهای کنونی، اراده برای تقویت روابط پایدار و پایش جدیتر از سوی دو کشور و همچنین افزایش گفتوگوهای دیپلماتیک میتواند به کاهش نگرانیها و حفظ ثبات منطقه کمک کند. در این راستا، تداوم تعاملات در حوزههای اقتصادی، سیاسی و امنیتی و همچنین رعایت اصول قانونی و چارچوبهای بینالمللی و داخلی زمینهساز ایجاد فضای مطلوب برای همکاریهای آینده خواهد بود.
تحلیل حقوقی-اجرایی از تحولات ایران-عراق
در این خبر، نکته کلیدی آن است که استقلال تصمیمگیری گروههای مقاومت عراق به معنای تقویت حاکمیت ملی عراق است و از منظر حقوقی منطقهای، میتواند به ثبات و تقویت چارچوبهای همکاری امنیتی بین دو کشور منجر شود؛ با این حال، اختلاف در موضوعات مالی و فشارهای اقتصادی-بانکی آمریکا میتواند موانعی را بر سر راه تسویه حسابها و گشودن کانالهای تجارت مستقیم ایجاد کند. از منظر قانون اساسی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، حفظ امنیت منطقه، احترام به حاکمیت عراق و پرهیز از ورود به دعاوی فرادستی، با چارچوبهای دیپلماتیک و راهبردی جمهوری اسلامی همسو است. با توجه به این نکته، لزوم تقویت مکانیسمهای گفتوگو و همکاری در زمینههای اقتصادی و امنیتی با رعایت الزامات قانونی داخلی و بینالمللی بیش از پیش احساس میشود. همچنین، به رغم برخی رویکردهای متعارض در سطح منطقه، اتحاد جهتگیریهای دوجانبه ایران و عراق در برابر فشارهای خارجی میتواند به استفاده از فرصتهای موجود برای تثبیت وضعیت اقتصادی، امنیتی و سیاسی منطقه منجر شود. این تحلیل نشان میدهد که آینده روابط ایران-عراق به گشودن فضاهای گفتوگو و جلوگیری از تداخُلهای ناخواسته بستگی دارد و به شرط پایبندی به اصول قانونی و حقوقی، میتواند به تقویت ثبات منطقه کمک کند.