نگاهی به رویداد و شایعات مطرحشده پس از دیدار تراکتور-پرسپولیس
پس از حواشی دیدار جنجالی تیمهای تراکتور و پرسپولیس، گفتمان تازهای در فضای مجازی شکل گرفت که برداشت میشد بازیکنان پرسپولیس به دلیل مواضع توهینآمیز نسبت به حسین کنعانی نسبت به مدافعشان شجاع خلیلزاده، حسابهای کاربری مربوط به او را در شبکههای اجتماعی آنفالو کردهاند. این ادعا به سرعت در کانالها و گروههای هواداری دستبهدست شد و به شکل یک خبرِ داغ در برخی پلتفرمهای خبری و شبکههای اجتماعی بهجای خبرهای رسمی منتشر شد. برخلاف این ادعا، پیگیریهای انجامشده از سوی منابع خبری و کارشناسان فوتبال نشان میدهد که این خبر صحت ندارد و بررسیهای اولیه حاکی از این است که فضای مجازی با انتشار یک روایت غیرمعتبر، به ابزاری برای القای جابهجایی احساسات طرفداران تبدیل شده است.
در ماهیت این موضوع، برخی از نکات کلیدی وجود داشت که باید به دقت بررسی شوند. اولاً، رسانههای رسمی تیمها یا باشگاهها هنوز هیچ بیانیهای مبنی بر قطع دنبال کردن حسابهای کاربری شجاع خلیلزاده توسط پرسپولیس یا بازیکنان این تیم منتشر نکردهاند. ثانیاً، برخی از بازیکنان پرسپولیس همچنان صفحه شجاع را دنبال میکردند یا به صورت غیر رسمی در تعاملات خود با او حضور داشتند. این نکته نشان میدهد که مطلقاً نمیتوان از یک روایت واحد و ساده درباره روابط بین بازیکنان و حسابهای شغلی آنها نتیجهگیری کرد. در اینجا به گزارش تیم آرشیو کامل اشاره میکنیم تا نشان دهیم که این گزارش صرفاً روایت یک منبع نبوده و کنشهای کاربران و بازیگران فوتبال معمولاً پیچیدهتر از یک خط و یک تصویر است.
برای درک روشنتر از فرآیندهای رسانهای و نحوه انتشار چنین خبرهایی، لازم است به پدیده «شایعهسازی» و شیوههای صحهگذاری خبرها نگاه کنیم. برخی از گزارشها یا روایتهای منتشرشده در فضای مجازی به سادگی میتوانند با تکیه بر یک برداشت ناقص از رفتارهای کاربران یا پاسخهای لحظهای، مخاطبان را فریب دهد. از این رو، پژوهشهای خبری و فاکتچکها باید با دقت و با بررسی بیش از یک منبع انجام شوند تا از صحت اطلاعات و کمیت و کیفیت روایتها اطمینان حاصل گردد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این فرایند باید با شفافیت در منبع، تاریخ انتشار، و نحوه رسیدن به نتیجه همراه باشد تا از سوءبرداشتهای احتمالی جلوگیری شود.
در ادامه، به مرور اجزای خبر و حتیالامکان ارائه مستندات مربوط به پیگیریها پرداخته میشود تا تصویر دقیقتری از ماجرا ارائه شود. همچنین توضیح داده میشود که چه گزارشهایی قطعی محسوب میشوند و کدام یک از آنها تنها گمانهزنی هستند. در این راستا، نکتهای که به صورت عمومی مطرح است این است که حسابهای کاربری ورزشکاران در شبکههای اجتماعی، مثل هر پلتفرم دیگری، میتواند مبنای رفتارهای رسانهای و بازاریابی های دیجیتال باشد، اما نمیتوان بدون بررسی دقیق درباره قصد نویسنده یا منبع خبری، به نتیجهگیریهایی درباره روابط داخلی تیمها رسید. به گزارش تیم آرشیو کامل، صحت و اعتبار هر خبر به شدت به منبع، تاریخ و شواهد همراه آن بستگی دارد و از این رو، توصیه میشود همواره به دنبال منابع رسمی و تأییدشده باشید.
در این بسته خبری، سعی شده است تا بر پایه اطلاعات موجود و با استفاده از زبان خبرنگاری منظم، روایت را به شکلی بازنویسی کنیم که هم با ساختار استاندارد خبری سازگار باشد و هم از لحاظ معنایی به واقعیت نزدیک بماند. به گزارش تیم آرشیو کامل، و با توجه به مستندات موجود، جمعبندی نهایی این است که ادعای آنفالو شدن دستهجمعی یا رسمی از سوی پرسپولیس یا بازیکنان این تیم درباره شجاع خلیلزاده صحت ندارد. با این حال، برخی از بازیکنان هنوز صفحه شجاع را دنبال میکنند و این موضوع میتواند نشاندهنده روابط عادی بین اعضای تیم و همچنان تعاملات فردی باشد که خارج از روایتهای جنجالی عمومی است. این روند میتواند بهعنوان نمونهای از پیچیدگیهای روابط عمومی در فوتبال ایران در نظر گرفته شود و نشان میدهد که روایات ساده و یکخطی ممکن است برای تأمین انگیزههای خاص پلتفرمهای مختلف، به شکل ناقص منتقل شوند.
در پایان این گزارش، باز هم تأکید میکنیم که بررسی دقیق و مداوم منابع خبری و انتقالدهندگان خبر، از اهمیت بالایی برخوردار است تا جلوی گسترش هرگونه خبر نادرست و اثرگذار در میان هواداران و افکار عمومی گرفته شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، پیوستگی حرفهای در گزارشدهی و اجتناب از ارائه نتیجهگیریهای قطعی بر پایه یک روایت واحد، پایههای اصلی اخلاق رسانهای است که در فوتبال ایران نیز به کار گرفته میشود. همچنین از مخاطبان گرامی خواسته میشود که برای دریافت اخبار بهروز و معتبر از منابع رسمی و کانالهای خبری معتبر استفاده کنند. در گزارشهای بعدی نیز تلاش میشود تا این شفافیت حفظ شود و صحت رویدادها با دقت بیشتری بررسی شود.
تحلیل نقادانه از خبر و ابعاد اجرایی-امنیتی مرتبط
در مجموع، این خبر از منظر اجرایی-غیرسیاسی، نشان میدهد که انتشار شایعات در شبکههای اجتماعی میتواند به شکل غیرمنطقی رفتارهای جمعی را تحت تأثیر قرار دهد و با سرعتی بالا به دغدغههای هواداران تبدیل شود. اما از منظر اخلاقی و رسانهای، لازم است که منابع خبری با دقت بیشتری به موضوع بپردازند و از انتشار سریع روایتهای تکخطی که ممکن است مبنای برداشتهای نادرست باشند، پرهیز کنند. انتظار میرود رسانهها با ارائه تصاویر و اسناد پشتیبان، توضیح دهند که کدام بخش از روایتها صحت دارد و کدام بخش در حال بررسی است تا مخاطبان نسبت به صحت خبر اطمینان پیدا کنند. همچنین بررسی هرگونه ادعا درباره رفتارهای فردی در فضای مجازی باید با احتیاط انجام شود تا حقوق شخصی افراد حفظ شود و از هرگونه تفسیر جهتدار پرهیز گردد.