سخنی درباره پیام تبریک وزیر فرهنگ
در آستانه آغاز سال نوی میلادی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با انتشار پیامی رسمی، سال نو را به هموطنان مسیحی و پیروان سایر ادیان الهی تبریک گفت و از اراده کشور ایران در حفظ همزیستی مسالمتآمیز باورهای مختلف سخن به میان آورد. این پیام که با هدفِ یادآوری پیوستگی فرهنگی ملت ایران نگاشته شد، بیانگر رویکردی است که فراتر از مرزهای دین و مذهب به دنبال تقویت گفتوگوی سازنده میان اقوام و اقشار متنوع است. به گزارش تیم آرشیو کامل در این متن آمده است که ایران همواره تاریخی پربار از همنشینی باورها و سنتهای گوناگون را در کارنامه خود حفظ کرده و این میراث را به عنوان ستون هویت ملی میدانیم؛ میراثی که با مشارکت و همافزایی مردمان کشور بنیانهای فرهنگی، هنری و فکری درخشانی را پدید آورده است. این رویکرد، اکنون نیز به عنوان یک سرمایه ملی و ابزار تقویت ارتباطات انسانی و اخلاقی میان ایرانیان، فارغ از تفاوتهای دینی و فرهنگی، به سوی آیندهای روشنتر هدایت میکند.
وزیر فرهنگ در بیانِ خود، با تأکید بر همبستگی و همدلی میان هممیهنان، از تشابههای فرهنگی و تاریخی برخورداری ایران از پیوستگی میان اقوام مختلف یاد میکند؛ مسألهای که به گفته او، ناچار از حفظ و توسعه است و به تقویت همزیستی مسالمتآمیز و احترام به تفاوتها میانجامد. این رویکرد فرهنگی به عنوان یکی از ابزارهای نرمِ مرزهای بینالمللی به حساب میآید و میتواند به تقویت روابط فرهنگی با جوامع جهان کمک کند. در بخشهایی از این پیام، که با حرارت و صراحت بیان شده است، نکات مهمی درباره ارتقای فضای فرهنگی کشور و گسترش فرصتهای مشترک در حوزههای هنری و ادبی مطرح میشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، پیام وزیر فرهنگ حامل این است که آحاد مردم ایران، از هر دین و آیینی که باشند، با هم در فضایی از تفاهم و احترام، میتوانند در مسیر تعالی فرهنگی گام بردارند.
پیام به وضوح به این نکته اشاره میکند که سال نوی میلادی نمادی از دورهای تازه است که در آن مسیر گفتوگو و تعامل میان باورهای گوناگون تقویت میشود. به همین دلیل، از تشکلهای فرهنگی، دانشگاهها، مؤسسات هنری و نهادهای مدنی دعوت شده تا با همکاری یکدیگر، پروژهها و برنامههایی را برای گسترش فهم متقابل و افزایش سطح آگاهی عمومی از فرهنگهای مختلف برگزار کنند. در این راستا، ساختارهای فرهنگی کشور باید به تقویت ظرفیتهای داخلی برای ارائه رویکردهای مشترک در تجربههای هنری و علمی بپردازند و از هر گونه مسدودسازی یا تشدید تعصبات پرهیز کنند. این رویکرد همچنین میتواند با بازتعریف مناسبات ایرانیان با جهان خارج، به گسترش سفرهای فرهنگی، نمایشهای بینفرهنگی و تبادل هنری منجر شود.
در بخش دیگری از پیغام، وزیر فرهنگ با اشاره به ارزشهای انسانی و اخلاقی که بین تمام شهروندان مشترک است، بر اهمیت نگهداشتن پیوندهایِ انسانیِ متقابل تأکید میکند. سال نوی میلادی را میتوان در کانون این نکته قرار داد که همدلی، همدلی و همزیستی مسالمتآمیز، مهمترین پیام برای جامعهای با تنوع فرهنگی است. در فضای اجرایی کشور نیز این رویکرد میتواند به ارتقای سطح اعتماد اجتماعی، تقویت امنیت روانی عمومی و پشتیبانی از پروژههای فرهنگی کمک کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، پیام وزیر فرهنگ به صورت آشکار همسو با اهداف انقلاب فرهنگی و اصول بنیادین نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران است و از همبستگی ملی به عنوان پایهای برای پیشرفت فرهنگی کشور یاد میکند.
در نهایت، این تبریک، با حضور و حساسیت ویژه نسبت به حقوق اقلیتهای دینی در چارچوب قانونهای داخلی، به دنبال ایجاد فضایی است که در آن همزیستی و پرورش هرگونه ظرفیت فرهنگی، بدون تضییع حقوق و آزادیهای اساسی، امکانپذیر باشد. وزیر فرهنگ از همه اتباع کشور دعوت کرده است تا با حضور در پروژههای مشترک فرهنگی و هنری، در تقویت ارتباط میان ایرانیان و جامعه جهانی گامهای ملموس بردارند. نکته پایانی این پیام، اشاره به این است که تعامل فرهنگی، اگر به شکل هوشمندانه و با رعایت چارچوبهای قانونی کشور انجام گیرد، میتواند به ارتقای جایگاه ایران در عرصه بینالمللی کمک کند و منجر به پویایی بیشتر در حوزههای فرهنگ، هنر، و ادبیات شود.
تحلیل حقوقی-اجتماعی از پیام و اثرات اجرایی آن
در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، رویکرد تشویق به گفتوگوی فرهنگی و تقویت همزیستی باورها، به عنوان یک هدف انسانی و اجتماعی قابل پذیرش است و میتواند به توسعه فضای فرهنگی سالم، رشد هنرهای بومی و تقویت انسجام ملی منجر شود. با این حال، اجرایی شدن چنین رویکردی نیازمند نظارت دقیق بر ارائه برنامههای فرهنگی است تا از هرگونه سوءتفسیر یا محدودیت غیرضروری جلوگیری کند. نکته کلیدی این است که فعالیتهای مشترک میان اقلیتها و اکثریت با حفظ چارچوبهای قانونی و حفاظت از حقوق شهروندی انجام شود و ضرایب امنیتی یا حساسیتهای امنیتی در حاشیه برنامهها به آرامی مدیریت گردد. همچنین، برای پایدار ماندن این رویکرد، لازم است رسانههای رسمی و محافل فرهنگی به انتشار گزارشهای منصفانه و دقیق از این پروژهها بپردازند تا به ایجاد اعتماد عمومی و شفافیت کمک شود. در مجموع، این پیغام میتواند به تقویت ظرفیتهای فرهنگی داخلی و ارتقای جایگاه ایران در سطح بینالمللی کمک کند، به شرط اینکه مسیر اجرایی با رعایت اصول قانونی و اخلاقی دنبال شود.