مقدمه و زمینه کلی
در سال 2025 جهان با تحولی گسترده در حوزه دسترسی و استفاده از اینترنت مواجه است. به گزارش تیم آرشیو کامل، دادههای این گزارش از Datareportal استخراج شده و نشان میدهد که حدود ۶ میلیارد نفر از جمعیت جهان به اینترنت دسترسی دارند؛ معادل حدود ۷۴ درصد از کل جمعیت جهان که نسبت به سال گذشته با افزایش مواجه بوده است. هرچند این روند مثبت است، بیش از یکچهارم جمعیت جهانی همچنان آنلاین نیستند. ارتباط مستقیم بین سطح درآمد کشورها و دسترسی به اینترنت مشهود است: در کشورهای با درآمد بالا حدود ۹۴ درصد مردمانشان به اینترنت دسترسی دارند، در مقابل در کشورهای کمدرآمد تنها حدود ۲۳ درصد این امکان را دارند.
روند جهانی دسترسی به اینترنت در سال 2025
این گزارش به تفصیل نشان میدهد که چگونه رشد جمعیتی و توسعه اقتصادی میتواند به سمت افزایش نفوذ اینترنت منجر شود، اما همزمان با تفاوتهای شدید در سطح دسترسی مواجه هستیم. چین با حدود ۱.۳۰ میلیارد کاربر اینترنتی بزرگترین بازار دسترسی به اینترنت را در جهان در اختیار دارد و بیش از ۹۰ درصد جمعیت این کشور به اینترنت دسترسی دارند. هند با بیش از ۱.۰۳ میلیارد کاربر، جایگاه دوم را به خود اختصاص داده است، هر چند نرخ نفوذ اینترنت در این کشور به حدود ۷۰ درصد میرسد و از نظر سهم جمعیت آنلاین، یکی از بالاترین جمعیتهای آفلاین را در کنار خود دارد.
فراتر از دو کشور اول، شاخصهای این فهرست نشان میدهد که اقتصادهای نوظهور مانند اندونزی، برزیل، پاکستان و نیجریه با سرعت روزافزون در حال افزایش شمار کاربران اینترنت هستند و به تدریج از بسیاری اقتصادهای پیشرفته پیشی میگیرند. این روند گویای حرکت مرکز ثقل اینترنت جهانی به سوی جنوب جهان است. در عین حال، قاره آفریقا بهرغم رشدهای محوری، همچنان جایگاه کمتری در میان بزرگترین جمعیتهای آنلاین دارد؛ نیجریه تنها کشور آفریقایی در میان ۱۰ رتبه نخست بوده و تنها دو کشور آفریقایی در جمع ۲۰ کشور برتر دیده میشوند که این موضوع ناشی از نرخ نفوذ پایین اینترنت و موانع زیرساختی، هزینهای و دسترسی در بخشهایی از این قاره است.
ایران در فهرست جهانی کاربران اینترنت
در این گزارش ایران با رتبهای قابل توجه در جایگاه ۱۷ جهان قرار دارد و این کشور با حدود ۷۴ میلیون کاربر اینترنتی به پویای بازار دیجیتال جهانی میپیوندد. این رقم میتواند reflect تفاوتهای جمعیت و نرخ دسترسی باشد و به وضوح نشان میدهد که بازار اینترنت ایران به رغم رشد مداوم، همچنان با چالشهایی در زمینه دسترسی در مناطق کمتر برخوردار و ضرورتهای توسعه پهنای باند مواجه است. با وجود اینکه جمعیت ایران در مقایسه با بزرگترین اقتصادهای آسیایی قابل مقایسه است، ظرفیتبخشی به زیرساختها و افزایش پوشش شبکه در نواحی روستایی و محروم میتواند به بهبود چشمگیر روند نفوذ اینترنت در استانهای مختلف کمک کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، دادههای این گزارش از Datareportal استخراج شده است.
سقفها و چالشهای قابل توجه در حوزه اینترنت
اینفوگرافی ارائهشده در این گزارش نشان میدهد که شدت استفاده از اینترنت در کشورها با سطح درآمدی آنها همخوانی دارد. در کشورهای دارای درآمد بالا، دسترسی به اینترنت به سرعت در حال گسترش است، اما همچنان تفاوتهای قابل توجهی بین شهرها و روستاها دیده میشود. چالشهای اصلی برای ایران و بسیاری از کشورها عبارتاند از: کاهش شکاف دیجیتال با فراهمسازی دسترسی به پهنای باند مناسب در شهرها و روستاها، کاهش هزینههای اینترنت برای قشرهای پایین درآمدی، بهکارگیری آموزشهای دیجیتال برای افزایش سواد رسانهای و امنیت سایبری، و توسعه زیرساختهای لازم برای پشتیبانی از استفاده بیشتر از اینترنت در مدارس، مراکز بهداشتی و ادارات دولتی.
نتایج کلیدی و جمعبندی
در مقایسه با کشورهای منطقه و جهان، ایران در زمره کشورهای با دسترسی نسبتاً بالای اینترنت قرار دارد اما هنوز با فاصله معناداری نسبت به برخی رقبا در سطح جهانی روبهرو است. رشد جمعیت و افزایش استفاده از اینترنت همراه میتواند به تقویت بازار داخلی و توسعه خدمات دیجیتال منجر شود، به شرطی که سیاستهای اجرایی و برنامههای زیرساختی به شکل کارآمد اجرا شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این متن بازنویسی اطلاعرسانی است و دادهها از Datareportal استخراج شده است تا تصویری روشن از جایگاه ایران در سطح جهانی ارائه دهد.
تحلیل اجرایی
برای دستیابی به رشد پایدار در دسترسی به اینترنت در ایران، اولویتبندی بهبود زیرساختهای ارتباطی و کاهش هزینههای کاربر معمولی ضروری است؛ این شامل توسعه پهنای باند فیبر نوری در کل کشور، افزایش پوشش آنتنهای نسل جدید و تقویت امنیت دادهها است. با توجه به یافتههای بینالمللی، تمرکز دقیق بر مناطق روستایی و کمبرخوردار برای کاهش شکاف دیجیتال، همراه با سیاستهای حمایتی مناسب و شفافیت در قیمتگذاری خدمات، میتواند به افزایش نفوذ اینترنت و بهبود شاخصهای دیجیتال کشور کمک کند. بهویژه، توسعه آموزشهای دیجیتال در مدارس و مراکز کارآموزی برای ارتقای سواد رسانهای و استفاده مسئولانه از اینترنت، میتواند به تقویت ظرفیتهای انسانی منجر شود و در نتیجه با کاهش فقر دیجیتال، فرصتهای اقتصادی و آموزشی بیشتری برای شهروندان فراهم آورد. همچنین، بهبود کارکرد نهادهای امنیت سایبری و حفظ حریم خصوصی کاربران، اعتماد عمومی را تقویت میکند و در بلندمدت به ثبات بازار دیجیتال منجر میشود.