پوستر شیرسنگی جشنواره فجر 44: بازتاب میراث فرهنگی در سینمای امروز ایران
در این دوره از جشنواره فیلم فجر، پوستر رسمی با محوریت فیلم «شیر سنگی» معرفی شده است و تصویری از این اثر را به عنوان نمادی از پیوند میان تاریخ، فرهنگ و هویت ملی به نمایش میگذارد. به گزارش تیم آرشیو کامل، طراحی این پوستر توسط طراح خوشنام مهدی دوایی انجام شده و تصویری از فیلمی شاخص در تاریخ سینمای ایران را در مرکز توجه قرار میدهد. فهرست بلندبالای تاریخ سینما ایران، که با میراث فرهنگی و اساطیری کشور گره خورده است، در این پوستر به شکلی نمادین بازنمایی میشود تا نشان دهد که امروز سینمای ایران چگونه از گذشته خود درس میآموزد و با رویکردی تازه به آینده نگاه میکند.
«شیر سنگی» به عنوان یکی از نمادهای هویتمحور و ریشهدار این هنر در کانون توجه جشنواره قرار گرفته است. این انتخاب اشارهای دقیق به پیوند میان هویت ملی و زبان تصویر در قالب یک پوستر است و نشان میدهد که جشنواره فجر چگونه به بازخوانی میراث فرهنگی و تاریخی ایران از طریق آثار سینمایی میپردازد. در مراسم رونمایی این پوستر که در ۱۳ دی ماه در دبیرخانه جشنواره برگزار شد، دبیر جشنواره با تبریک میلاد امام علی (ع) و ابراز امیدواری برای برکت این تقارن فرهنگی، از اهمیت حضور فیلمهای درخشان ملی و نقش آنان در تقویت زبان مشترک فرهنگی کشور سخن گفت.
به گزارش تیم آرشیو کامل، مراسم رونمایی با حضور جمعی از چهرههای سینمایی و نمایندگان صنف تصویر و فرهنگ همراه بود. از جمله افراد حاضر میتوان به سرپرستان و هنرمندان فیلم «شیرسنگی» اشاره کرد که با تاکید بر جایگاه این اثر در تاریخ سینمای ایران، یاد و نام بزرگان این حوزه را گرامی داشتند. طراحی پوستر این دوره توسط مهدی دوایی انجام شده و در کنار تصویری از یکی از رویدادهای مهم ملی، به یاد یکی از بزرگان سینمای کشور که به نماد سلحشوری و تعهد فرهنگی تبدیل شدهاند، نیز اشاره میکند. تصاویر به کار رفته در پوستر، با روایت تصویری علی نصیریان و حمایل بر شانه او، نمادی از مردانگی و صلابت مردمان ایران زمین توصیف میشود. دشت پشت او نیز به عنوان یادآور برخی هنرمندان بنام این حوزه معرفی میشود.
در بخشهای دیگری از مراسم، دبیر جشنواره به توضیح درباره برنامههای آینده پرداخت و اعلام کرد که اسامی فیلمهای شرکتکننده در جشنواره بهزودی اعلام خواهند شد. وی خاطرنشان کرد که ارائه اسامی نیازمند دقت و ارزیابی کیفیت آثار بوده و بنابراین انتشار فهرست به یکی از بندهای مقررات بستگی دارد و احتمالاً تا پایان هفته یا بهزودی این کار انجام خواهد شد. در این صحبتها از حمایتهای وزارت فرهنگ و مدیران جشنواره و همچنین از همکاری نزدیک با تیمهای هنری تشکر به عمل آمد و از کسانی که همچنان در کنار جشنواره هستند نیز قدردانی شد. این مراسم با حضور مدیران و فعالان حوزه سینما، به مدت طولانیتری با گفتوگو درباره موضوعات اجرایی، فرهنگی و هنری ادامه یافت. در انتهای مراسم، حضور شماری از اعضای هیئترئیسه خانه سینما و سایر مدیران سازمانهای مرتبط نیز به چشم میخورد که همگی بر اهمیت حفظ زبان و رویکرد هنری در جشنواره تأکید داشتند.
پوستر «شیر سنگی» با کارکردی ترکیبی از روایت تاریخی و بیانی مدرن، برای جشنواره فجر 44 انتخاب شده است تا بهطور همزمان هم به ارزشهای میراثی اشاره کند و هم با زبان امروزین سینما ارتباط برقرار سازد. این رویکرد میتواند به تقویت ارتباط مخاطب با آثار ایرانی کمک کند و از طریق تصویر، پیامهای فرهنگی و تاریخی را بهگونهای قابل فهم برای نسلهای جدید منتقل نماید. در گزارشهای اولیه، تأکید بر این است که پوستر به نوعی «بازخوانی هویت ملی» است و در عین حال به کیفیت و جذابیت بصری و ارتباط آن با مخاطبان امروز توجه شده است. همچنین به نظر میرسد که این پوستر نمادی است از پیوستگی میان گذشته و حال و تعهد هنرمندان به حفظ و تقویت زبان تصویری ملی.
به گزارش ایسنا و منابع خبری مرتبط، مراسم رونمایی با حضور چهرههای شاخصی از جمله کارگردانان، عکاسان و نویسندگان سینما برگزار شد و پوستر با حضور این تیم از افراد معتبر رسانهای و فرهنگی رونمایی شد. همچنین در طول مراسم، از نقش و جایگاه کیفی و تاریخی اثر «شیرسنگی» به عنوان یکی از آثار شاخص تاریخ سینمای ایران صحبت شد و بر اهمیت حفظ ارزشهای فرهنگی و تاریخی اشاره شد. گفتنی است که این پوستر با توجه به رنگها، ترکیب عناصر تصویری و ترکیب نمادهای ملی، میتواند نمادی برای ارتباط بین نسلهای مختلف باشد و به عنوان یک پل میان تاریخ و حال حاضر سینمای ایران عمل کند.
از نکات کلیدی این رویداد، اشاره به طراحی پوستر توسط جوانی با انگیزه و دانش طراحی گرافیک است که با استفاده از یادگارهای تاریخی کشور، تصویری تازه و همسو با رویکرد امروز cinema ارائه داده است. همچنین یادآوری میشود که این جشنواره به بازخوانی میراث ملی از منظری نو میپردازد و به همین دلیل این پوستر، به طور ویژه به یاد و گرامیداشت شخصیتهای فرهنگی و تاریخی کلان کشور میپردازد. در پایان مراسم، جمعی از هنرمندان و مدیران سینمایی با تأکید بر ادامه مسیر و حفظ ارتباط با نسلهای آینده، به حضور و فعالیتهای آینده جشنواره اشاره داشتند. در کل، این رویداد نشان از عزم جشنواره فجر برای حفظ و تقویت پیوند میان تاریخ فرهنگی ایران و زبان امروز سینما دارد، با رویکردی که به اصول و ارزشهای ملی احترام میگذارد.
جزئیات تصویری پوستر و نمادشناسی آن
تصویر پوستر این دوره با تمرکز بر چهره علی نصیریان و نمادی از نجابت و حمایل بر شانه او طراحی شده است. این ترکیب تصویری به معنای سلحشوری و ایستادگی مردان این سرزمین تعبیر میشود و دشت پسزمینه، یادآور گنجینهای از چهرهها و آثار هنری است که در تاریخ سینمای ایران جایگاهی ممتاز دارند. این ترکیب با هدف تشکیل یک بیان بصری واحد انجام شده تا میراث فرهنگی و اسطورهای ایران را به شکلی روشن و قابل فهم به مخاطبان امروز ارائه دهد. همچنین اشاره میشود که این پوستر در کنار خود از حضور همکاریکنندگان و معماران فنی فیلمهای مطرح کشور نیز یاد میکند تا اهمیت همافزایی میان هنرمندان و صحنههای مختلف فرهنگ و هنر را نشان دهد.
در گفتوگوهای برگزار شده با دبیر جشنواره و تیم طراحی، بر این نکته تأکید شد که این پوستر به دنبال نمایش پیوند تاریخی میان گذشته و امروز است و تلاش میکند تا با نمایش تصویری از میراث، به تقویت حس تعلق به ایران و فرهنگ ملی کمک کند. علاوه بر این، حضور برخی چهرههای برجسته و معرفیشده در مراسم، نشان از همکاری گسترده بین نهادهای هنری و فرهنگی برای تبیین و حفظ این رویکرد دارد. این نکته را نیز باید در نظر گرفت که پوسترهای جشنواره فجر همواره به عنوان یک رسانه تصویری برای گفتگو با مخاطبان و ایجاد گفتوگوهای باز در حوزه فرهنگ و هنر عمل میکنند و این دوره نیز از این چارچوب مستثنی نیست.
زمان اعلام اسامی فیلمها و مسیر آتی جشنواره
دبیر جشنواره اشاره کرد که تصمیم برای اعلان اسامی فیلمهای جشنواره با ارائه و بررسی دقیق آثار انجام میشود و با توجه به کیفیت بالای آثار رسیده، انتشار لیست اسامی در بندهای مقرراتی تجدیدنظر شده و ممکن است تا پایان هفته یا بهزودی ارائه گردد. این تأکید نشان میدهد که تیم مدیریت جشنواره در تلاش است تا با دقت بیشتری اسامی را منتشر کند تا از شفافیت و صحت اطلاعات اطمینان حاصل شود. این روند، در کنار توجه به کیفیت آثار، نشان از رویکرد حرفهای و منطبق با الزامات اجرایی جشنواره دارد و میتواند به اعتماد عمومی مخاطبان و هنرمندان کمک کند. در این بخش از صحبتها، از همکاریهای افراد و نهادهای مرتبط تقدیر شد و پایداری دبیرخانه دائمی جشنواره نیز به عنوان یکی از اهداف بلندمدت مطرح شد. در نهایت، انتظار میرود که فهرست منتخب فیلمها به زودی و با وضوح بیشتری منتشر شود تا راه برای برنامهریزی خبرنگاران، مخاطبان و هنرمندان باز شود.
تحلیل کوتاه از منظر فرهنگی و اجرایی
این رویداد از منظر فرهنگی و اجرایی حائز اهمیت است، زیرا پیوند میان میراث فرهنگی و سینمای معاصر را به شکل فعّال مورد توجه قرار میدهد. از منظر قانونی و اجرایی، رعایت حقوق نشر تصاویر، حفظ شأن شخصیتهای فرهنگی و توجه به تصاویر و نمادهای تاریخی در پوسترها از اهمیت بالایی برخوردار است و باید با رعایت اصول حقوقی و آییننامههای مربوط انجام شود. استفاده از تصاویر چهرههای تاریخی تنها با مجوزهای لازم و توافقهای حقوقی ممکن میشود و در این راستا، جشنواره فجر و تیم طراحی آن باید همواره از مراجع قانونی و حقوقی تبعیت کنند تا از هرگونه اشکال حقوقی جلوگیری شود. به طور کلی، این رویداد نشان میدهد که جشنواره فجر با حفظ ارزشهای ملی و تاریخی و در عین حال با رویکردی مدرن و جذاب برای مخاطبان امروز، به سمت تحکیم هویت فرهنگی ایران گام برمیدارد و در این مسیر با مشارکت فراگیر هنرمندان و مدیران فرهنگی، به سمت پویایی و پایداری زبان تصویر ملی حرکت میکند. در نهایت، گشایش این رویداد به سمت مخاطبان عمومی، به ویژه نسل تازه فیلمسازان، میتواند منبع الهام و انگیزهای برای کارهای خلاقانه و مسئولانه باشد.
تحلیل اجرایی و فرهنگی با نگاه به قوانین جمهوری اسلامی ایران
بر مبنای قوانین کشور، استفاده از تصاویر افراد و نمایههای فرهنگی در پوسترها باید با رعایت حقوق معنوی و مالکیت فکری انجام شود و هر گونه استفاده از چهرههای شناختهشده یا نمادهای تاریخی در قالبی تصویری باید با رضایت و مجوزهای لازم همراه باشد. این پوستر که از میراث فرهنگی ایران الهام گرفته شده است، نشانگر تعهد جشنواره به حفظ ارزشهای فرهنگی و تاریخی است و در عین حال برای مخاطبان امروز طراحی و منتشر میشود تا بتواند گفتوگوهای فرهنگی را تقویت کند. همچنین رعایت اصول اخلاقی و حفظ شان شخصیتهای فرهنگی از نکات کلیدی این رویداد است و هر گونه برداشت یا استفاده غیرمجاز از تصاویر یا نمادها باید با مراجع مربوطه پیگیری و اصلاح شود. با توجه به این اصول، انتشار اخبار و تصاویر مرتبط با این پوستر باید با احترام به قوانین جمهوری اسلامی ایران و با هدف ارتقای فرهنگ و هنر انجام گیرد.