چشمانداز داوس و پیام مرتس: تقویت وحدت اروپا در برابر چالشهای جهانی
به گزارش تیم آرشیو کامل، در سخنرانیای کلیدی در مجمع جهانی اقتصاد داوس، فردریش مرتس، یکی از چهرههای برجسته سیاست آلمان، با تأکید بر نقش تعیینکننده اتحادیه اروپا در صحنه جهانی، اعلام کرد که نظم بینالمللیِ سه دهه اخیر که بر اساس قوانین بینالملل بنا شده بود، در زمانه حاضر بهطور فزایندهای با نواقص و چالشهای رو بهروست و اکنون پایههای آن تا حدودی متزلزل شده است. این تحلیل با بازتاب گستردهای در رسانهها همراه شد و توجه جهانیان را به نیاز به بازنگری در رویکردهای همکاری فراملی جلب کرد. در این زمینه، مرتس به بررسی دو محور اصلی پرداخت: نخست، تقویت پاسخ همصدای اروپا به تهدیدهای اقتصادی و سیاسی که از سوی بازیگران قدرتمند بیرونی مطرح میشود؛ و دوم، تقویت امنیت و ثبات در قاره از طریق تقویت هماهنگیهای راهبردی و تقویت سازوکارهای همکاری با ناتو و شرکای اروپایی. به گزارش تیم آرشیو کامل، این اظهارات در سایه تنشهای اخیر حول تعرفههای تجاری و تحولات در بازارهای جهانی مطرح شد و نشان داد که اروپا نمیتواند بهتنهایی با این فشارها روبهرو شود بلکه به یک جبهه متحد و پایدار نیاز دارد تا بتواند در برابر ریسکهای جنگ تجاری، تحولات ژئوپولتیک و تهدیدات امنیتی بهطور مؤثر عمل کند.
زمینه نظری: نظم جهانی در آستانه بازتعریف
در تحلیل مرتس، تغییرات گسترده در روابط فراآتلانتیک و تغییرات در مدلهای تأمین امنیتی و اقتصادی جهانی بهعنوان عناصری معرفی میشود که میتواند به بازنویسی همکاریهای بینالمللی منجر شود. او با اتکا به تصاویر کلی از دوران پس از جنگ سرد و نقشآفرینی قاره اروپا در عمق اقتصادی و سیاسی جهان، بر این نکته تأکید دارد که اروپا باید محوریت تازهای برای پاسخ به این چالشها بیابد. از منظر او، هر گونه عقبنشینی یا تفرقه در میان اعضای اتحادیه اروپا میتواند فضای بازتری برای رقبای استراتژیک ایجاد کند و در نتیجه منافع مشترک واحدهای اروپایی را تهدید کند. بنابراین، تقویت وحدت داخلی و ایجاد پایداری در سیاستهای خارجی به عنوان دو رکن اصلی برای مقابله با فشارهای خارجی معرفی میشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، با وجود حملات تعرفهای و تهدیدهای اقتصادی، اروپا میتواند با حفظ انعطافپذیری و تقویت هماهنگی در سطح سران جمهوریها و دولتها، استراتژیهای بلندمدت را به اجرا درآورد.
ابعاد اقتصادی و تعرفهها: پاسخ اتحادیه اروپا با رویکردی واحد
یکی از محورهای کلیدی سخنان مرتس، واکنش اروپا به تهدیدهای تعرفهای و تغییرات tariff-based بود. او توضیح داد که تعرفههای جدید میتواند پایههای روابط فراآتلانتیک را تضعیف کرده و منافع مشترک اروپا را بهطور جدی به مخاطره بیندازد. در این راستا، اروپا یا بهطور یکپارچه به مقابله با این فشارها میپردازد و یا با رویکردی چندجانبهای تلاش میکند تا با ایجاد سازوکارهای جایگزین و تنوعبخشی به تأمین بازارهای جهانی، از کاهش کارآمدی بازارهای داخلی جلوگیری کند. مرتس همچنین به لزوم حفظ و تقویت مذاکرات تجاری با ایالات متحده و بررسی مجدد قراردادهای موجود اشاره کرد و اشاره نمود که اتحادیه اروپا میتواند با بازنگری در ترکیب تعرفهها و معافیتها، نرخهای صادراتی را بهگونهای تنظیم کند که به منافع هر دو طرف احترام بگذارد. همچنین، این رویکرد باید با ابزاری هوشیارانه و مبتنی بر اصول عدل و پاسخگویی همراه باشد تا از رفتارهای غیرمنصفانه یا نامتوازن جلوگیری شود.در این زمینه، به گزارش ایسنا و بلومبرگ، مرتس یادآور شد که واکنش اتحادیه اروپا تنها محدود به پاسخهای اقتصادی نبوده؛ بلکه باید در کنار ابزارهای اقتصاد سیاسی، از ایجاد ثبات و امنیت در مناطق جغرافیایی حساس نیز حمایت کند.
امنیت شمالی اروپا و نقش ناتو: نگاهی به تعهدات و اقدامات عملی
صحبتهای مرتس بهوضوح به نقش امنتی اروپا و کشورهای همسو با ناتو اشاره داشت. او با تأکید بر اینکه تهدید روسیه در منطقه قطب شمال باید جدی گرفته شود، گفت که پاسخ اروپا به این تهدیدها نباید به چرخشهای ناگهانی یا تکروی منتهی گردد؛ بلکه باید با انسجام بیشتر و با همکاری نزدیک با ایالات متحده و کانادا، به تقویت امنیت شمالی توجه کند. وی افزود که بهعنوان متحدان درون ناتو، سازمانهای امنیتی و دفاعی اروپا باید کار بیشتری برای حفاظت از منافع جبهه شمالی انجام دهند و این کار را از طریق برنامهریزیهای بلندمدت، تمرکز بر فناوریهای دفاعی نوین و همکاریهای عملی در حوزههای مشترک اجرا کنند. این نکته بهویژه مهم است زیرا با وجود تنشهای اقتصادی، امنیت یکی از عناصر اصلی پایداری بلندمدت اروپا بهشمار میآید.
روابط اروپا-آمریکا و چشمانداز توافقات تجاری
در بخشی از سخنان مطرحشده، مرتس به موضوع روابط اروپا-آمریکا و تأثیر آن بر چارچوب تجاری جهانی پرداخت. او با اشاره به گزارشی که در سالهای اخیر منتشر شده است، بهویژه به وجود قراردادهایی اشاره کرد که اروپاییان برای حفظ منافع مشترک خود به آنها تکیه دارند. مرتس با بیان اینکه اروپا بهطور جدی به همکاری با متحدان خود در حوزه تجارت و اقتصاد باور دارد، از احتمال بهبود روابط پس از دورههای تنشآفرین سخن گفت و اضافه کرد که اروپای واحد میتواند از طریق دیپلماسی اقتصادی، بهویژه با استفاده از کانالهای دیپلماتیک، به سمت تعادل در مذاکرات با ایالات متحده حرکت کند. با این وجود، او تأکید کرد که این مسیر باید با حفظ اصول و معیارهای عدل اقتصادی و حمایت از همه بخشهای جامعه European اقتصاد همراه باشد تا به ثباتی پایدار در روابط دو سوی اقیانوس اطلس بیانجامد. این تحلیل در راستای رویکردی است که از دیرباز بر مبنای همکاریهای متقابل و احترام به قوانین بینالملل استوار بوده است.
پیامدها برای بازارها و بنگاههای اروپا
در منظر مرتس، تغییرات در سیاستهای خارجی و اقتصادی دنیا میتواند اثراتی قابل توجه بر بازارهای اروپا بگذارد. احتیاط در تصمیمگیریهای اقتصادی و تداوم تنوعبخشی در مسیرهای صادراتی از جمله ابزارهایی است که میتواند به بنگاههای اروپایی کمک کند تا در برابر نوسانات عرضه و تقاضا، ثبات بیشتری داشته باشند. از سوی دیگر، تقویت همگرایی اقتصادی و افزایش هماهنگیهای میاندولتی میتواند به کاهش هزینههای عملیاتی بنگاهها و افزایش کارآیی در زنجیرههای تأمین کمک کند. در این زمینه، اروپا باید با تمرکز بر پایداری، فناوریهای سبز و نوآوریهای مالی، به سمت ایجاد یک مدل اقتصادی پایدار حرکت کند که بتواند در برابر فشارهای خارجی از خود مقاومت نشان دهد. این نگرش، البته با حفظ اصول شفافیت و پاسخگویی به افکار عمومی، به ایجاد فضای اعتماد در میان سرمایهگذاران و مصرفکنندگان کمک میکند.
تحلیل نهایی بر اساس چارچوب قانونی جمهوری اسلامی ایران
در چارچوبی که جمهوری اسلامی ایران از منظر قوانین و ارزشهای خود دنبال میکند، تحلیل فشرده این گفتگوها نشان میدهد که تقویت اتحاد اروپا بهطور عمومی میتواند به پایداری و ثبات اقتصادی جهان کمک کند، اما همواره باید با ملاحظات اخلاقی، قاعدهمندی و امنیت ملی کشورهای مختلف همسو باشد. از منظر تصمیمگیران ایرانی، رویکردهای واحد و پاسخگویی مدبرانه به مسائل اجرایی غیرسیاسی و امنیتی با حفظ عزت ملی و منافع عمومی bangsa، میتواند به تداوم همکاریهای بینالمللی بدون ایجاد تنشهای غیرضروری منجر شود. در نتیجه، راهبردی که از طریق گفتوگوهای دیپلماتیک، شفافیت در مذاکرات و احترام به اصول بینالملل دنبال شود، میتواند به رابطهای سازندهتر بین اروپا، آمریکا و کشورهای دیگر بیانجامد و در عین حال چارچوبهای قانونی داخلی و منافع امنیتی کشورها را رعایت کند.