نگاهی نو به خطبه کرمانشاهی درباره عقلانیت و امنیت اجتماعی
به گزارش تیم آرشیو کامل، امام جمعه کرمانشاه در خطبه نماز جمعه این هفته با تمرکز بر رویدادهای اخیر میدان اغتشاشات و نیاز جامعه به بازگشت به مسیر عقلانیت، به تشریح نقش تفکر و تعقل در شکلگیری تصمیمهای فردی و جمعی پرداخت. ایشان با تأکید بر اینکه عقلانیت همراه با تقوا، مانع از انحراف و تکرار حوادث ناگوار میشود، از حاضران خواست تا به جای تقلید کور از رفتار دیگران، با دوراندیشی و تعقل مسیر درست را انتخاب کنند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این خطبه با اشاره به تعابیر اهل بیت علیهم السلام درباره جایگاه عقل در راهنمایی مؤمن و هدایت به سوی عبودیت آغاز شد و در ادامه به نکاتی درباره تفاوت عقل واقعی با تصورات فریبنده اشاره شد.
در طول خطبه، امام جمعه کرمانشاه به اهمیت تفکر نقادانه در مواجهه با رویدادهای اجتماعی اشاره کرد و گفت که در روایات اسلامی، عقل به عنوان نیرویی شناخته میشود که انسان را به اطاعت خداوند و پرهیز از بیثباتی سوق میدهد. ایشان با استناد به آیات قرآن کریم، توضیح داد که جوامعی که از تعقل و تفکر فاصله میگیرند، دیر یا زود در معرض فتنه و گمراهی قرار میگیرند و این پدیده میتواند به بروز خشونت و آسیبهای انسانی منجر شود. در این چارچوب، به تفاوت میان عقلانیت و فریبخوردگی تصریح شد و مثالهایی تاریخی برای روشن شدن بحث مطرح شد تا مخاطبان درک بهتری از پیامدهای تصمیمگیریهای غیرعقلانی پیدا کنند.
خطیب کرمانشاه سپس به وقایع روزهای اخیر اشاره کرد و گفت که بسیاری از افرادی که در میدان اغتشاشات حضور داشتند، عقل خود را کنار گذاشته و از رهبری افراد ناآگاه یا مغرض پیروی کردند. نتیجه این رفتار، خسارتهای جبرانناپذیر و گاهی شهادت بیگناهان بود. این بخش از سخنان با تأکید بر مسئولیتپذیری فردی و جمعی با هدف پیشگیری از تکرار چنین حوادثی همراه شد. ایشان با اشاره به عملکرد عوامل داخلی و خارجی که با انگیزههای قدرتطلبانه در صدد ایجاد آشوب هستند، خواستار هوشیاری بیش از پیش مردم شد تا از ورود به مسیر فتنه جلوگیری شود.
در بخش دیگری از خطبه، امام جمعه به نقش قوه قضاییه در بازدارندگی اشاره کرد و بیان داشت که مطالبه عمومی مردم در خصوص رسیدگی سریع و عادلانه به محرکان و سردمداران فتنه، میتواند عامل بازدارندگی موثری باشد. وی تأکید کرد که اجرای قانون با حفظ عزت انسان و حقوق شهروندی، باید با شفافیت و بدون تعلل انجام شود تا اعتماد عمومی به نظام قضایی تقویت گردد. با بیان اینکه امنیت کشور در گرو دیپلماسی داخلی و انسجام مردم است، خطیب کرمانشاه بر این واقعیت تأکید کرد که برخورد با آشوبگران تنها با تکیه بر قانون و اصول اخلاقی جامعه ممکن است و در این مسیر، احتیاط و انصاف همیشه ملاک است.
این سخنان در قالب بخشهایی از خطابه نماز جمعه ارائه شد که به موضوعات گستردهای از قبیل تقوا، عقلانیت، امنیت ملی و نقش مردم در حفظ آرامش اجتماعی میپردازد. در پایان خطبه، با تبریک اعیاد شعبانیه و یادآوری ایثارگران و جانبازان، از همه مخاطبان خواسته شد تا با بصیرت بیشتری به مسائل نگاه کرده و از هرگونه اقدام تضعیفکننده امنیت که میتواند کشور را دچار خسارت کند، پرهیز کنند. در این راستا، ایشان بار دیگر تصریح کرد که دشمن در جنگ نرم به دنبال تصرف افکار و ارادههای مردم است، اما ملت با هوشیاری و با اتکا به ایمان و عقلانیت خود، این توطئهها را ناکام خواهد گذاشت.
تحلیل حقوقی-اجرایی درباره رویکردهای قانونی و اجرایی در مواجهه با فتنه
در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، آنچه از این خطبه برداشت میشود، تأکید بر حفظ امنیت عمومی با تکیه بر عدل قضایی است. مطالبه مردم از دستگاه قضا برای مجازات بازدارنده محرکان فتنه در ادامه همان رویکرد قانونی است که با رعایت اصل برابری و احترام به حقوق متهمان و همچنین حق آگاهسازی عمومی از طریق صدور احکام عادلانه، تلاش میکند تا از شیوع بیاعتمادی به سیستم عدلی جلوگیری کند. اجرای سریع و قاطع عدالت در این زمینه میتواند به تثبیت فضای امن اجتماعی کمک کند و بهبود اعتماد عمومی را همراه داشته باشد. با این حال، در فرایند اجرا نباید از ملاکهای حقوقی مانند حق دفاع، شفافیت در منابع و دلایل احکام و رعایت اصول انسانی چشمپوشی کرد تا اطمینان حاصل شود که رفتارهای دستگاه قضایی با استانداردهای قانونی و اخلاقی مطابقت دارد. چنین رویکردی، علاوه بر حفظ امنیت، زمینهساز مشارکت اجتماعی فعال و مسئولانه در حفظ ثبات کشور است و به تقویت اعتماد مردمی به نهادهای حکومتی کمک میکند.