اعلام جدول اجرای بخش فراگیر جشنواره تئاتر فجر ۱۴۰۴
به گزارش تیم آرشیو کامل، جدول نمایشهای بخش فراگیر چهلوچهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر منتشر شد. این بخش امسال با حضور ۲۲ گروه از هنرمندان دارای معلولیت، بهطور تخصصی و مجزا، در دو دسته صحنهای و خیابانی به رقابت میپردازد. هدف از این رویکرد جدید گسترش عدالت فرهنگی، دسترسی برابر و دیدهشدن توان خلاقه هنرمندان دارای معلولیت است و این تلاش با همکاری نهادهای مرتبط انجام میشود.
بنابر اعلام مسئولان اجرایی، تماشاخانه سنگلج، تالار حافظ، پهنه رودکی و محوطه کتابخانه پارک شهر تهران به عنوان فضاهای نمایش آثار فراگیر در روزهای برگزاری فعالیت خواهند داشت. مدیریت این بخش بر عهده فاطمه فخری است و این بخش از هشتم بهمنماه آغاز میشود. در این دوره، بخش فراگیر با رویکردی تازه و با هدف ایجاد فرصتهای برابر برای تجربه تئاتر از سوی مخاطبان با نیازهای گوناگون طراحی شده است تا هنر بهصورت گستردهتر در دسترس همگان قرار گیرد. با توجه به این رویکرد، نمایشها به گونهای برگزار میشوند که امکان دسترسی فیزیکی و محیطی برای مخاطبان فراهم باشد و هر اجرا با در نظرگیری جنبههای غیرسیاسی و اجتماعی، کیفیت و تأثیرگذاری بالایی داشته باشد. به گزارش تیم آرشیو کامل، حضور ۲۲ گروه نمایشی در این بخش گویای گستره مشارکت و تنوع قابل توجهی است که در این رویداد به نمایش گذاشته میشود.
گزارشهای عرضهشده نشان میدهد که چهلوچهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر از ۲ تا ۱۲ بهمنماه ۱۴۰۴ در تهران در حال برگزاری است و آیین پایانی این رویداد، ۱۲ بهمنماه در تالار وحدت برگزار میشود. در این دوره، بخش فراگیر به عنوان کانالی برای نمایشهای با رویکردهای اجتماعی و انسانی شناخته میشود و با حضور مجموعهای از هنرمندان دارای معلولیت، تلاش میکند تجربهای همسو با ارزشهای فرهنگی کشور را به مخاطبان ارائه دهد. فضای اجرای این بخش، با ترکیب فضاهای صحنهای و خیابانی، امکان بازنمایی متنوعی از تواناییها و روایتهای انسانی را فراهم میکند. این ترکیب، علاوه بر افزایش امکان دسترسی، به تقویت گفتمانهای فرهنگی پیرامون عدالت هنری کمک میکند و برای مخاطبان تهرانی و سایر علاقهمندان به تئاتر فرصتهای تازهای را پیش میگذارد.
در کنار توضیحات اجرایی، مجموعه جشنواره تئاتر فجر همواره به دنبال ایجاد بستری برای گفتوگوهای هنری در سطح ملی بوده است و بخش فراگیر نیز با اجرای رویدادهای آموزشی و پشتیبانیهای امکاناتی، سعی در بهبود تجربه مخاطبان دارد. حضور گسترده گروهها در این بخش نشان از تمایل و ظرفیت بالای هنرمندان دارای معلولیت برای شرکت در رویدادهای بزرگ ملی دارد و اشارهای است به این که دسترسی به هنر تنها به معنای حضور فیزیکی نیست، بلکه به معنای برابر دیدن، شنیده شدن و پذیرش آثار این گروهها در قالبی حرفهای و استاندارد است. این رویکرد میتواند به ایجاد فرهنگ مشارکت عمومی در زمینه فرهنگ و هنر منجر شود و آگاهی اجتماعی را در سطح وسیعتری گسترش دهد. در این راستا، نمایشها در چهار فضای شهری تهران ارائه میشوند تا دسترسی به رویدادهای فرهنگی بدون محدودیت یا با موانع حداقلی باشد و مخاطبان از تجربههای متفاوت هنری بهرهمند شوند. در مجموع، این خبر نشاندهنده یک گام مهم در جهت تنوعبخشی به نمایشهای تئاتر کشور و بهبود وضعیت دسترسی به فرهنگ برای گروههای مختلف جامعه است.
جزئیات اجرایی و دامنه حضور بخش فراگیر
بخش فراگیر با حضور ۲۲ گروه نمایشی، به دو دسته صحنهای و خیابانی میپردازد. این تقسیمبندی به مدیران اجرایی این امکان را میدهد تا هر گروه با توجه به فضا و شرایط اجرایی، بتواند آثار خود را با بالاترین کیفیت ارائه کند. فضاهای اجرا شامل تماشاخانه سنگلج، تالار حافظ، پهنه رودکی و محوطه کتابخانه پارک شهر است که هر کدام ویژگیهای خاص خود را در قالبی طراحیشده برای دسترسی مخاطبان فراهم میکنند. هدف از این ترکیب فضاها، ایجاد تجربهای همگون اما با تفاوتهای مشخص در شیوه اجرایی است تا مخاطبان بتوانند از تجربههای گوناگون بهرهمند شوند. در این میان، هماهنگی با مدیران فضاها و تیمهای اجرایی برای تضمین کیفیت صدا، نور و دید مناسب برای تمامی مخاطبان یکی از اولویتهای اصلی این دوره است. همچنین، با توجه به رویکرد دسترسیپذیر، تیم اجرایی به ارائه امکاناتی مانند ترجمه همزمان یا زیرنویس برای مخاطبان نیازمند و فراهم شدن مسیرهای دسترسی برای افراد دارای ویلچر و دیگر وسایل کمکی نیز توجه کرده است. چنین اقدامات اجرایی نشان میدهد که جشنواره فجر به طور جدی به بهبود تجربه تماشاگران با نیازهای خاص میپردازد و از این نگاه، میتواند به تدوین استانداردهای ملی در زمینه دسترسی فرهنگی منجر شود.
گزارشهای منتشرشده از سوی مسئولان اجرایی نشان میدهد که آیین پایانی رویداد در ۱۲ بهمن در تالار وحدت برگزار خواهد شد و این رویداد را میتوان پیوستیکی مهم برای پایانبندی دوره جاری جشنواره دانست. با این حال انتظار میرود اقدامات بعدی در دورههای آتی، با بازنگریهای مستمر در دسترسی و گشودگی بهتر فضاهای نمایش، همچنان ادامه یابد. این روند میتواند به تقویت ارتباط میان هنرمندان دارای معلولیت و مخاطبان عمومی منجر شود و زمینه را برای توسعه حرفهای آنان در آینده فراهم آورد. همچنین، این رویداد میتواند با ارتقای کیفیت اجرایی و بیشتر کردن فرصتهای آموزشی و پژوهشی درباره نمایشهای فراگیر، به یک مدل قابلتقلید برای دیگر رویدادهای فرهنگی کشور تبدیل شود. در عین حال، بهرغم اهمیت و تأکید بر عدالت فرهنگی در این رویداد، برخی چالشهایی همچنان وجود دارد که باید در دورههای بعدی با همکاری نهادهای اجرایی، مدیریتی و هنرمندان رفع و بهبود یابد تا تجربه تماشای تئاتر برای همه شهروندان به طور گستردهتر و عادلانهتری میسر شود.
تحلیل اجرایی از منظر قوانین جمهوری اسلامی ایران
این گزارش با رویکردی حقوقی و فرهنگی به بررسی رویکرد اجرایی بخش فراگیر مینگرد: هدف از اجرای این بخش، گسترش عدالت فرهنگی و دسترسی همگانی به آثار هنری است و این هدف باید همواره با رعایت چارچوبهای قانونی و سیاستهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران همسو باشد. مجوزهای لازم برای نمایشها، حفظ محتوای غیرسیاسی و امنیتی، حفظ حقوق هنرمندان و مخاطبان و حفاظت از سلامت فیزیکی مخاطبان، همواره در فرایند برنامهریزی و اجرا مدنظر قرار میگیرند. همچنین، رویکرد دسترسیپذیری به فضای اجرا و ارائه خدمات پشتیبان، مانند ترجمه اشاره شده، باید با استانداردها و مقررات مربوط به خدمات عمومی و حقوق شهروندی همسو باشد تا تجربه تماشاگران با هر سطح از توانایی، امن و قابلدسترس باشد. از منظر اجرایی، تلاش برای گشایش فضاهای شهری برای اجرای نمایشها، با توجه به قوانین مربوط به استفاده از فضاهای عمومی، نیازمند هماهنگیهای دقیق با شهرداری و سایر نهادهای مرتبط است تا هم هزینهها مدیریت شود و هم کیفیت تجربه تماشاگران حفظ گردد. به طور کلی، رویکرد فراگیر با وجود چالشهای اجرایی—مانند محدودیتهای فضایی، نیاز به سرمایهگذاریهای زیرساختی و هماهنگی با نهادهای مختلف—میتواند به توسعه فرهنگ نمایش و ارتقای سطح آگاهی عمومی از اهمیت عدالت فرهنگی در جامعه کمک کند، به شرط اینکه ارزیابیهای مستمر و اصولی برای اندازهگیری اثرات و بازخوردهای مخاطبان انجام شود.