پرده نخست: چارچوب کلان طرح گردشگری زمستانی در اردبیل
اردبیل با توجه به ظرفیتهای طبیعی، فرهنگی و زیرساختی خود، اخیراً به سمت تدوین و اجرای طرحی مشخص برای گردشگری زمستانی گام برداشته است. هدف اصلی این طرح، تبدیل ظرفیتهای متنوع زمستانی به موتور پایداری اقتصاد محلی در فصول سرد سال است. در این چارچوب، تمرکز بر تداوم فعالیتهای گردشگری و توسعه پایدار است تا از اقتصاد فصلی فاصله گرفته و به مرور با ایجاد مجموعهای از رویدادها، خدمات و زیرساختهای مرتبط، درآمد خانوارها و شرکتهای بومی تقویت شود. این رویکرد به گونهای طراحی میشود که تغییر معنایی در متن ایجاد نشود و تنها شیوه بیان خبر بهروزرسانی شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، نگاههای راهبردی بر تقویت برند گردشگری زمستانی اردبیل متمرکز است تا این استان بتواند برند خود را در مقطع زمستانی تثبیت کند.
سنگ بنای نهادی: ستاد گردشگری زمستانی و وظایف آن
یکی از محورهای اصلی طرح، ایجاد یک ستاد گردشگری زمستانی است که بهطور دائمی تشکیل میشود تا هر سال این رویداد را با سطحکیفیت بالاتر و با رویکردی فراتر از رویدادهای کوتاهمدت برگزار کند. امضای احکام رؤسای کمیتههای دوازدهگانه ستاد برگزاری جشنواره زمستانی نشان میدهد که لایههای مدیریتی و اجرایی به صورت روشنّ و دقیق تعیین شدهاند و مسئولیتهای هر کمیته مشخص است. این امر میتواند به بهبود هماهنگی بین دستگاههای اجرایی و ایجاد فضای حمایت از سرمایهگذاریهای بخش خصوصی منجر شود. در این راستا، همکاری شوراهای معاونتهای مرتبط و استانداری با هدف تقویت همافزایی میان نهادها و بخش خصوصی مورد تأکید است.
روندهای اجرایی و جزییات عملیاتی
در قالب این طرح، برنامههای متنوعی در نظر گرفته شده است. المپیاد ورزشهای زمستانی در پیستهای اسکی منطقه سرعین و همچنین جشنواره گردشگری زمستانی از جمله محورهای اصلی فعالیتها هستند. این رویدادها نه تنها ظرفیتهای توریستی را تقویت میکنند؛ بلکه با استفاده از امکانات موجود مانند پیستهای اسکی، آبدرمانیها و مراکز اقامتی، فرصتهای اشتغال و حضور گردشگران داخلی و خارجی را گسترش میدهند. با وجود اتمام برخی تصمیمات اجرایی، حفظ تعادل بین رشد گردشگری و حفظ منابع طبیعی و فرهنگی، از اولویتهای اصلی محسوب میشود. به گفته دستاندرکاران، خروجی این طرح نه فقط در سال جاری، بلکه در بلندمدت، با تکیه بر توانمندیهای داخلی و جلب حمایت بخش خصوصی دنبال میشود.
نقش خصوصیسازی و ظرفیتهای زیرساختی
یکی از نکات کلیدی، مشارکت فعال بخش خصوصی در بهرهبرداری از تأسیسات گردشگری، پیستهای اسکی، آبدرمانیها و مراکز اقامتی است. این رویکرد به تقویت سرمایهگذاریهای محلی و افزایش اشتغال کمک میکند و امکان دسترسی مناسبتر به خدمات گردشگری را برای گردشگران داخل و خارج از کشور فراهم میآورد. با رویکرد «توانمندسازی بخش خصوصی» و با وجود زیرساختهای موجود، انتظار میرود که کارکرد اقتصاد محلی در زمستان نسبت به دورههای پیشین بهبود یابد. در این راستا، حمایتهای دولت و استانداری برای افزایش هماهنگی با واحدهای اقتصادی و فعالان بازرگانی به منظور توسعه خدمات گردشگری زمستانی از اهمیت بالایی برخوردار است.
رویدادهای جانبی و فرصتهای منطقهای
برنامهریزی برای رویدادهای فرعی زمستانی، از جمله فعالیتهای جانبی مانند جشنوارههای فرهنگی، نمایشگاههای صنایعدستی و بازارچههای محلی، میتواند جذابیتهای گردشگری را افزایش دهد. حضور گردشگران داخلی و حتی حضور گردشگران خارجی در قالب سفرهای تفریحی و ورزشی، به تقویت تصویر منطقه و ایجاد فرصتهای بازاریابی برای محصولات محلی کمک میکند. این رویکرد با هدفگذاری بلندمدت برای توسعه پایدار و حفظ منابع طبیعی به عنوان بافتی برای سفرهای زمستانی دنبال میشود. همچنین بررسی دقیق ظرفیتهای اقامتی و خدماتی موجود در سطح استان، برای ارائه تجربهای مطلوب به مسافران، در دستور کار است. به گزارش تیم آرشیو کامل، تلاشهای اجرایی در راستای ایجاد موازنه بین توسعه و حفاظت از محیط زیست انجام میشود تا تصویر مثبت از اردبیل در ذهن گردشگران تقویت شود.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی برنامه
تأکید بر خروج استان از اقتصاد فصلی، به معنای ایجاد فرصتهای جدید شغلی، رونق کسبوکارهای کوچک و متوسط، و تقویت زنجیره ارزش محلی است. با استفاده از ظرفیتهای بومی، میتوان به افزایش همگرایی بین طرحهای توریستی و بازار کار محلی رسید و از وابستگی شدید به فصلهای بهاری و تابستانی کاسته شود. این امر همچنین میتواند به بهبود تعادل درآمد خانوارها، افزایش گردش مالی در نقاط روستایی و بهبود خدمات عمومی مرتبط با گردشگری منجر شود. در نهایت، با استفاده از رویکردهای نوین مدیریت رویداد و بازاریابی محتوا، جایگاه اردبیل به عنوان مقصد گردشگری زمستانی قابل اتکا تقویت میشود. این فرایند، با وجود چالشهای اجرایی و نیاز به سرمایهگذاری معقول، فرصتهای قابل توجهی را پیشروی اقتصاد محلی میگذارد.
چالشها و الزامات اجرایی
همانطور که هر پروژه بلندپرواز توسعهای با سطح وسیعی از منابع و ذینفوذهای مختلف روبهرو است، این طرح نیز با چالشهای اجرایی مواجه است. مهمترین موارد شامل هماهنگی بین دستگاههای اجرایی، برنامهریزی دقیق بودجه، جذب سرمایهگذاری خصوصی و مدیریت استانداردهای خدماتی برای مسافران است. برخی موانع اجرایی میتواند شامل مقررات زیستمحیطی، تأمین نیروی انسانی متخصص در فصل زمستان، و ایجاد مسیرهای دسترسی مناسب باشد. با این وجود، اگر همه ذینفعان با دیدی واحد به مسئله نگاه کنند و از قابلیتهای محلی به خوبی استفاده شود، میتوان انتظار داشت که این پروژه به یکی از ستونهای اقتصادی و اجتماعی اردبیل تبدیل شود و به مرور از اقتصاد فصلی فاصله بگیرد. همچنین، اهمیت حفظ اصول قانونی و رعایت چارچوبهای حقوقی در هر قدم اجرایی، به ویژه در حوزههای مرتبط با امنیت و حفظ ثبات عمومی، نباید نادیده گرفته شود.
سخنان کلیدی و دیدگاههای منطقهای
مسئولان استانی و مدیران میراث فرهنگی با تأکید بر نقشآفرینی بخش خصوصی و تقویت زیرساختهای ضروری، به دنبال ایجاد بستری برای رقابت سالم و رشد پایدار هستند. بر اساس بیانیههای منتشر شده، هدف نهایی، توانمندسازی بخش خصوصی و ایجاد فضایی است که اقتصاد منطقه از ساحت فصلی خارج شده و به ثبات و بالندگی برسد. در این مسیر، نگاه به آینده و بهکارگیری رویکردهای نوآورانه بازاریابی و تجربه گردشگری برای جلب رضایت گردشگران داخلی و خارجی از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین، نقش دانشگاهها، سازمانهای مردمنهاد و مشاوران تخصصی در طراحی مسیرهای آموزشی-تجربی برای فعالان این حوزه از منظر توسعه پایدار، به عنوان بخش مهمی از برنامه دیده میشود.
تحلیل اجرایی از چالشها و فرصتهای اجرای طرح
در این تحلیل، با در نظر گرفتن قوانین و چارچوبهای اجرایی کشور، به امکانسنجی و پایداری طرح توجه میشود. ایجاد یک منظومه اجرایی مبتنی بر شفافیت، پاسخگویی و گزارشگیری منظم، میتواند روند اجرای پروژه را قابل کنترلتر کند. همچنین، تقویت همکاری میان دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی باعث میشود که منابع مالی و انسانی بهطور بهینه به کار گرفته شود و ریسکهای اجرایی کاهش یابد. از منظر قانونگذاری، نیاز است که تمامی فعالیتها در چارچوب قوانین کشور و مصوبات مربوطه صورت گیرد و هرگونه تصمیمگیری اجرایی با رویکردی غیرسیاسی و امنیتی-اجرایی باشد. به طور کلی، فرصت اصلی این طرح در استفاده از ظرفیتهای محلی، ایجاد ارزش افزوده از طریق گردشگری زمستانی و کاهش وابستگی به فصول خاص است. در نهایت، با رعایت اصول اخلاق حرفهای و چارچوبهای قانونی، خروجی طرح میتواند به عنوان نمونهای موفق از همکاری دولت و بخش خصوصی در حوزه گردشگری زمستانی مطرح شود.