بازگشت آذین نوبان به فضای هنری ایران از طریق نمایشگاه جدید
آذین نوبان، هنرمند نقاش و چندرسانهای، پس از سالها دوری از فضای هنری ایران دوباره در کانون توجه قرار گرفته است. نمایشگاه انفرادی تحت عنوان “میان آنگاه و اکنون” نمایشی است که گفتوگویی میان آثار سه دهه پیش و تازهترین تجربه زیسته هنرمند را به نمایش میگذارد. این رویداد که با همکاری گالری والی و پروژههای هنری مریم مجد (MMAP) شکل گرفته، شامل مجموعهای از نقاشیها، کلاژها و یک ویدئوی انیمیشن تازه میشود. دفترچههای طراحی دهههای گذشته در کنار آثار جدید، گواهی از چگونگی بازیافت حافظه، تکرار و زمان در زبان هنری نوبان را نشان میدهد. در گفتوگو با خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا که به گزارش خبرآنلاین بازنشر شد، نوبان توضیح میدهد که هدف از این بازنگری چگونه با رویکرد کیوریتوری معاصر به رویاهای قدیمی او پاسخ میدهد. برای یک لحظه، گذشته و اکنون به هم میلرزند و رویکرد فرایندمحور در این نمایش، از جمله محورهای اصلی است. به گزارش تیم آرشیو کامل، این نمایشگاه با پایان دادن به غروب سهشنبه ۹ دی در گالری والی تهران، به ابزار تازهای برای گفتوگو با مخاطبان تبدیل میشود.
نمایشگاه با محوریت دو مجموعه مهمِ سالهای گذشته و خانواده آثار «بیم و امید» برگزار میشود و هدف اولیه آن بازتعریف زبان هنری و روایتی نو از تحول مفهومی پدیدار میشود. آذین نوبان در این رویداد به شیوهای فرایندمحور میاندیشد؛ به این معنا که چگونگی رسیدن به اثر و چالشهای شکلگیری آن، بیش از نتیجه نهایی، در مرکز توجه قرار میگیرد. وی میگوید که هر اثر میتواند با مخاطب به شکل یک همپیمانی رو به رو شود و آگاهی از انگیزههای پشت هر اثر موقعیت تعامل مستقیم را فراهم میکند. از این منظر، رویداد «میان آنگاه و اکنون» بازتابی است از تجربههای دو دوره زمانی متفاوت در زندگی هنری او و بازخوانی رویدادی که به بازآفرینی زبان هنری کمک میکند.
نوبان توضیح میدهد که آغاز دوباره فعالیت در فضای هنری ایران با ورود به دورههای تخصصی در موسسه هنر فردا رقم خورد. او در کنار تحصیلهای خود در Beaux-Arts فرانسه، از دورههای کیوریتوری و مدیریت هنری بهره برد تا با ساختار امروز گالریها و نمایشگاهها آشنا شود. از این تجربهها بود که همکاری با مریم مجد و تیم او، پروژههای هنری مریم مجد، شکل گرفت و به ایجاد نمایشگاهی فرایندمحور انجامید که روایتی تازه از گذر زمان بر زندگی هنری او ارائه میدهد. در توضیح قصدهای نمایشگاه، نوبان میگوید که این رویداد نه نوستالژی است و نه یک مستند صرف، بلکه محصول ترکیبی است از بازنگری آرشیوی و تجربههای امروز، که با کیوریتوری منسجم به روایت تازهای از تحول زبان هنر رسیده است.
در این راستا، نمایشگاه «میان آنگاه و اکنون» از دو سوی خبرساز میشود: یکی بازگشت آذرین نوبان به حال و هوای حرفهای هنر ایران پس از این مدت، و دیگری رویکرد کیوریتوری که با هدف به کارگیری آرشیو و عناصر تاریخی در قالبی معاصر، روایتی چندجانبه ایجاد میکند. گالری والی تهران با فضای آرام و مناسب برای تمرکز مخاطبان، و همراهی تیمهای اجرایی حرفهای، زمینه را برای بازگشت ماندگار این هنرمند فراهم کرده است. این بازگشت با حضور مخاطبان، استادان، دانشجویان، هنرمندان و رسانهها، گفتوگوی پویایی را در سطحی فراتر از نمایشگاههای گروهی رقم زده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، رویکرد فرایندمحور در اجرای این نمایشگاه به بازنمایی دقیق مراحل خلق آثار و ارتباط آنها با زندگی هنری یک هنرمند انجامیده است. در این روایت، آذین نوبان توضیح میدهد که هر اثر مجموعهای از معناها و احساسات است که با هم زیستهاند و پس از گذشت سالها دوباره به زبان جسمانی آثار میآیند، تا مخاطب را درگیر یک تجربه تعاملی کند.
نوبان در رابطه با نقش کیوریتور این نمایشگاه، با اشاره به همکاری با مریم مجد، به این نکته اشاره میکند که پروژههای هنری مریم مجد با توجه به سابقه طولانی در مدیریت هنری و کیوریتوری پژوهشمحور، برای بازتعریف نمایش آثارِ آرشیوی و بازتفسیر آنها در قالبی معاصر، گزینهای مناسب بود. نتیجه این همکاری، تولید محتوای نمایشگاه به صورت یک روایت فرایندمحور است که سه سال از طرح اولیه تا اجرا را در بر میگیرد. نمایشگاه با ترکیب دو مجموعه آذین نوبان و آثار ۳۰ سالهاش به همراه مجموعه جدید «بیم و امید» و همچنین یک ویدئوی انیمیشن تازه، نسخهای از تجربه هنری او را در زمان حال ارائه میدهد. همچنین او به توضیحاتی درباره تاثیر تجربههای ۳۰ سالهاش میپردازد؛ از جمله اینکه چگونه گذر زمان و تاثیر فرهنگهای مختلف در شکلگیری نگاه او نقش ایفا کرده است. در این زمینه، تأکیدهای مختلفی بر حضور مریم مجد و تیم او در فرایند خلق نمایشگاه وجود دارد و این همکاری را به عنوان یک تجربه آموزشی-توانمندساز یاد میکند.
در پایان، نوبان به تجربه بازگشت به جامعه هنری ایران پس از مدت طولانی اشاره کرده و از حضور مخاطبان، استادان و همکاران به عنوان فرصتهایی برای رشد دوباره یاد میکند. او با قدردانی از فضای گالری والی و همکارانش، تأکید میکند که این بازگشت نه تنها برای او بلکه برای فضای هنری ایران هم تجربه باارزشی بوده است. گزارش حاضر با اشاره به بیانیه نمایشگاه و توضیحات متعدد او و تیمش، بر آن است که «میان آنگاه و اکنون» زاویهای تازه از تحول هنر و روایت شخصی در گذر زمان ارائه دهد. این تصویر از بازگشت به محیط هنری ایران، بهعنوان یک نمونه از پروژههای کیوریتوری معاصر و رویکرد فرایندمحور، میتواند مبنای گفتوگوهای بیشتری در آینده با مخاطبان، دانشجویان و پژوهشگران باشد. به گزارش تیم آرشیو کامل
تحلیل حقوقی-اجرایی
این تحلیل توصیفی است و به چارچوبهای حقوقی و اجرایی حاضر در جمهوری اسلامی ایران میپردازد. برگزاری نمایشگاههای انفرادی مانند این رویداد مستلزم رعایت حقوق پدیدآورندگان، ثبت و حفاظت از آثار، مجوزهای نمایش و نقل و انتقال آثار آرشیوی و همچنین وفق قوانین مرتبط با گالریها و نهادهای فرهنگی است. از منظر اجرایی، هماهنگی بین گالری، تیم کیوریتوری و نهادهای مربوط به مدیریت اسناد و نسخههای آرشیوی اهمیت دارد تا حقوق مالکیت فکری و همچنین شرایط استفاده از منابع آرشیوی بهدرستی حفظ شود. همچنین، همکاری با نهادهای بینالمللی و موسسات غیردولتی نیازمند انطباق خود با چارچوبهای داخلی و رعایت الزامات امنیتی و فرهنگی است تا نمایشگاهی که به مرور زمان تبدیل به تجربهای آموزشی-فرهنگی شود، با ثبات و پایدار باقی بماند.