بانوان فارس، ستونهای استوار میراث فرهنگی استان؛ نقشآفرینی مستمر در مدیریت، پژوهش و صنایع دستی
در روزی که به نام حضرت زهرا (س) و مقام مادر مزین شده است، بحث درباره نقش بانوان تنها نمادی از مهر و عطوفت نیست بلکه بازنمایی از توانمندیهای آنان در عرصههای علمی، فرهنگی و مدیریتی محسوب میشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، زنان استان فارس به عنوان بخش جداییناپذیر از پیکره حفاظت و توسعه میراث فرهنگی استان، با حضوری رو به رشد و کارنامهای قابل توجه در زمینههای مختلف، به تقویت و پایداری این میراث گرانبها کمک میکنند. این حضور به نمادی از دانش، ظرافت و قدرت تبدیل شده و با فاصله گرفتن از کلیشههای سنتی، در صحنههای تخصصی و حرفهای جایگاهی اثرگذار دارند.
بهزاد مریدی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس، در گفتوگو با خبرنگاران به مناسبت این ایام، بر اهمیت و ارزش حضور بانوان در مجموعههای مرتبط با میراث استان تأکید کرد. او با اشاره به حوزههای کلیدی مانند مدیریت، کارشناسی، ثبت آثار، سینما، گردشگری و سرمایهگذاری گفت که بانوان حضور مؤثر و قابل توجهی دارند و در مواجهه با مسائل، نمونههای رفتار مسئولانه و کارآمد ارائه میدهند. از نگاه وی، با وجود گشودن فضاهای بیشتر برای مشارکت زنان، نیروهای فعال در این بخش از جمعی تحصیلکرده و فهمیده انتخاب میشوند و شمار بانوان دارای مدرک کارشناسی ارشد و دکتری در این حوزه قابل توجه است. این مدیرکل همچنین به نقش تخصصی بانوان در زمینههای باستانشناسی و صنایع دستی اشاره کرده و تأکید کرد که داشتن دانش تخصصی در این حوزهها، به پیشبرد اهداف فرهنگی استان کمک میکند.
وی افزود: «بانوان با مجموعهای از توانمندیهای علمی و مدیریتی، در پستهای مدیریتی شهرستانها نیز حضور خواهند یافت تا ظرفیتهای آنان بیش از پیش در مسیر توسعه فرهنگی و گردشگری استان به کار گرفته شود.» این اظهارات نشان از رویکردی دارد که به تدریج به سمت گسترش مشارکت زنان در سطوح اجرایی بالاتر گام برمیدارد و پیوند میان تحصیل، تخصص و مسئولیتهای مدیریتی را تقویت میکند. همچنین عنوان شد که در آیندهای نزدیک، فرصتهای بیشتری برای بانوان در ادارات شهرستانها فراهم میشود تا حضور آنان در فرایند تصمیمگیری و اجرای پروژههای فرهنگی و گردشگری تقویت شود.
محورهای اثرگذار حضور بانوان در میراث فارس
- مدیریت منابع انسانی و برنامهریزی ادارات مرتبط با میراث فرهنگی استان که اکنون با نقشآفرینی بانوان تقویت میشود.
- پیشبرد ثبت و حفاظت از آثار تاریخی با مشارکت فعال زنان در حوزههای پژوهش، حفاظت، پژوهشهای باستانشناسی و معماری فرهنگی.
- حضور گستردهتر بانوان در صنایع دستی و فرایندهای فنی تولید و باززندهسازی اشیاء فرهنگی که باعث تقویت بُعد اقتصادی میراث میشود.
- همکاری میان بخشهای پژوهشی، فرهنگی و رسانهای برای ارتقای کیفیت معرفی و روایت میراث استان از منظر زنان.
- افزایش مشارکت زنان در حوزه گردشگری، تجربهمحوری و سرمایهگذاری پروژههای فرهنگی با محوریت حفظ اصالت و ارزشهای تاریخی فارس.
این رویکرد نه تنها به حفظ هویت فرهنگی استان کمک میکند بلکه امکان بهکارگیری ظرفیتهای زنان در طرحهای توسعهای را فراهم میکند. بر این اساس، پژوهشگران و کارآفرینان زن نقش کلیدی در ایجاد پیوستگی بین میراث و جوامع محلی ایفا میکنند و با حضور در تیمهای چندرشتهای، به ایجاد فرصتی برای اشتغال پایدار و توسعه پایدار در استان کمک میکنند. در کنار اینها، حضور بانوان در فهرست مدیران میانی و عالی در برخی ساختارهای اداری، به تبادل تجربیات و اجرای پروژههای پیچیده با رویکردی جامع کمک میکند.
در گفتوگو با خبرنگاران، مریدی توضیح داد که نیروهای فعال در این حوزه اغلب دارای مدرک تحصیلی بالا هستند و گواهیهای تخصصی متعددی در زمینههای باستانشناسی، حفاظت از آثار و صنایع دستی دارند. وی همچنین به نمونههای انتصاب بانوان در پستهای مدیریتی اشاره کرد و افزود که این روند در آیندهای نه چندان دور گسترش خواهد یافت تا ظرفیتهای آنان در سطح شهرستانها و استان به کار گرفته شود. این رویداد، با توجه به ظرفیتهای علمی و تجربههای عملی موجود، میتواند به بهبود کیفیت حفاظت و ارائه خدمات فرهنگی به مردم منجر شود.
چشماندازهای آموزشی و مدیریتی برای بانوان فارس
ارائه فرصتهای آموزشی در سطوح بالای تحصیلی و تخصصی برای بانوان، به ویژه در حوزههای مرتبط با میراث فرهنگی، میتواند به تقویت مهارتهای مدیریتی، پژوهشی و اجرایی آنان منجر شود. این امر بهویژه در سایه گفتمانهای حمایتی از زنان در جامعه ایرانی، با رعایت چارچوبهای قانونی و فرهنگی، میتواند به توسعه پایدار استان کمک کند. در عمل، ترکیب دانش آکادمیک با تجربه میدانی، به خصوص در زمینههای باستانشناسی و حفاظت از آثار تاریخی، میتواند امکان انجام پروژههای بزرگتر با مشارکت گروههای زن را فراهم آورد و به بالندگی فرهنگ محلی و بهرهگیری از ظرفیتهای گردشگری استان کمک کند.
بهرغم روند رو به رشد حضور بانوان در بخشهای مختلف میراثی، چالشهایی همچون نیاز به تربیت مدیران زن با تجربه، فراهم آوردن مسیرهای دسترسی به پستهای مدیریتی و همچنین بهبود فرایندهای استخدامی مبتنی بر شایستگی وجود دارد. نگاهی به تجربیات استان فارس نشان میدهد که با همکاری بین دستگاههای اجرایی و دانشگاهها، میتوان گامهای مؤثری برداشت تا بانوان بتوانند به جایگاههایی در سطح شهرستانها و استان دست یابند که بتواند اثرگذاری بیشتری در حفاظت، معرفی و توسعه میراث فرهنگی داشته باشد.
تحلیل اجرایی-قانونی
این گزارش، در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران و با رعایت ملاحظات قانونی منتشر میشود و حاوی تحلیلی از وضعیت اجرایی حضور بانوان در میراث فرهنگی است. با توجه به سیاستهای عمومی کشور مبنی بر استفاده از ظرفیتهای انسانی موجود در چارچوب قوانین کار و استخدام، حضور بانوان در پستهای مدیریتی و فنی میراث فرهنگی استان فارس، میتواند به رشد عملکردی و افزایش بازدهی پروژههای فرهنگی منجر شود. تمرکز بر آموزشهای تخصصی و ارتقای سطح علمی بانوان، با فراهم شدن فرصتهای آموزشی و تقویت ظرفیتهای پژوهشی، میتواند به ارتقای کیفیت حفاظت از آثار و بهبود خدمات به جامعه و گردشگران منجر شود. همچنین، ابتکارهای جاری در مجموعه فارس، به ویژه درباره بازآفرینی پروژههای فرهنگی با مشارکت بانوان، نشاندهنده سازگاری با سیاستهای اجرایی است که از منظر قانونای و مدیریتی، امکان توسعه پایدار و اتخاذ تصمیمهای مبتنی بر شایستگی را فراهم میآورد. در نهایت، رشد حضور بانوان در سطوح مدیریتی نه تنها به ارتقای کارایی ادارات میراثی منجر میشود، بلکه با رعایت اصول اخلاقی و حفظ ارزشهای فرهنگی و امنیتی، میتواند به تقویت اعتماد عمومی و همبستگی اجتماعی کمک کند.