دو گزینه پیش رو برای مواجهه با ایران مطرح شد
به گزارش تیم آرشیو کامل، در گفتوگوی منتشرشده که از منبعی همچون یورونیوز نقل شده است، ایتان بنالیاهو، فرمانده پیشین نیروی هوایی اسرائیل، به ارزیابی استراتژیک در برابر ایران پرداخته و دو مسیر اصلی را برای آینده روابط امنیتی اسرائیل با تهران مطرح کرده است. این اظهارات بر پایه نگاههای قبلی به این پرونده و تجربه عملیاتهای گذشته استوار است، با این تصور که هدف اصلی از اقدامات گذشته، تضعیف برنامه هستهای ایران بوده است، گرچه به گفته نظر او، نابودسازی کامل این برنامه در عمل محقق نشده و تلاشها برای عقبنشاندن آن به مدت قابل توجهی ادامه یافته است.
بنالیاهو تأکید کرده است که اکنون دو گزینه واقعی و عمده پیش روی اسرائیل قرار دارد: نخست، آغاز یک جنگ کامل با درگیر شدن همه جبههها و عملیات زمینی، که میتواند با دورهای طولانی از فشار داخلی و درگیری در چند جبهه همراه باشد؛ و دوم، بازگشت به مسیر فشار اقتصادی و تلاش برای از سرگیری مذاکرات دیپلماتیک با هدف رسیدن به توافقی پایدار، هرچند با قواعد و رویکردهای بهروزتر که احتمالاً از گذشته متفاوت است. به نظر وی، این دو مسیر تنها گزینههای قابلقبول هستند و هرگونه رویکرد جایگزین باید با ملاحظات امنیتی و عملیاتی شدید همراه باشد.
این تحلیلها، که گفته میشود از بررسیهای دقیق روی رفتارهای ایران و نقاط ضعف و قوت طرفین ناشی شده، با یادآوری این نکته همراه است که ایران بهدنبال سازگار شدن با تغییرات جدید در منطقه است و بهطور مستمر بر بازنگری در تاکتیکها و استراتژیهای نظامی و امنیتی تمرکز دارد. در این راستا، بنالیاهو اشاره میکند که ایران با مطالعات دقیق از اقدامات اسرائیل، به تدریج برای آینده پیکربندی میشود و این موضوع میتواند بر طراحیهای آینده اسرائیل تأثیرگذار باشد. همچنین، وی به بررسی پرونده لبنان و وجود ردیفهای مربوط به حزبالله پرداخت و اظهار داشت که وضعیت در آن منطقه حساس است و هر گونه تغییر باید با در نظر گرفتن توافقهای رسمی و محدودیتهای استراتژیک انجام شود. او همچنین از این نکته یاد کرد که تا زمانی که حزبالله خلعسلاح نشود و جنوب لبنان را ترک نکند، اسرائیل میتواند بر اساس توافق اقدام کند؛ اما ورود بیش از حد فراتر از این محدودیتها میتواند این توافق را به خطر اندازد.
در این گفتوگو، که در فاصله سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۰ نیز در کارنامه او ثبت شده است، بر اهمیت درسهایی از عملیاتهای گذشته تأکید میشود. بنالیاهو با اشاره به افزایش دقت و گستره موشکی ایران، تأکید کرد که ایران در حال انتقال و توزیع سامانههای پرتاب به نقاط جنوب و شرق برای پراکندگی هرچه بیشتر است و در حال تقویت پنهانسازی و مقاومت در برابر غافلگیری است. هرچند از دید او ایران از برخی جنبههای عملیات اسرائیل عقب مانده است، اما به سرعت در حال پوشش دادن این عقبافتادگی توسط تقویت توان خود است. در بخش دیگری از گفتوگوی مربوطه، ایتان بنالیاهو لبنان و منطقه را بهعنوان یک زمینه حساس توصیف کرد و با اشاره به ملاحظات آمریکا در حفظ توافقهای امضا شده، بر این نکته تأکید کرد که اسرائیل باید با توجه به این چارچوب عمل کند تا از نابرابری ایجادشده در قراردادهای امنیتی جلوگیری شود و در عین حال از ابزار بازدارندگی که در اختیار دارد استفاده کند. او این نکته را هم بیان کرد که اگر به دام ورود به درگیریهای فراتر از این چارچوب بیفتد، توافق را بهدستخود نابود میکند و این امر میتواند به نفع هیچ یک از طرفها نباشد. منتقدان این تحلیل، با توجه به پیچیدگیهای امنیتی منطقه و حضور بازیگران متعدد، بر این باورند که هرگز نمیتوان با اطمینان از طریق یکی از دو گزینه مطرحشده عبور کرد و نیازمند یک چارچوب چندجانبه و دیپلماسی فعال است. این یادداشتها با اشاره به سابقه بنالیاهو در دوران فرماندهی نیروی هوایی اسرائیل، به صحت، توازن و پیچیدگی مسأله اشاره میکند تا به درک بهتری از شرایط فعلی دست یابد.
در نهایت، این گفتوگو با پیوستهای تحلیلی درباره تحولات منطقه و پاسخهای احتمالی به هرگونه تغییر در توازن امنیتی پایان مییابد. اظهارات او نشاندهنده رویکردی است که بهدنبال تبیین گزینههای استراتژیک برای یک کشور با تاریخچهای پرتنش در منطقه است و سؤالاتی را درباره آینده روابط اسرائیل-ایران و نقش بازیگران فرعی منطقهای مطرح میکند. با توجه به این رویدادها و بازتابهای مختلفی که در رسانهها ایجاد شده، گفتوگوهای آینده پیرامون این دو گزینه از جنبههای مختلف امنیتی، دیپلماسی و اقتصادی بار دیگر موضوع اصلی بحثهای ژئوپولتیک در خاورمیانه خواهد بود.
تحلیل حقوقی-اجرایی: چارچوب قانونی جمهوری اسلامی ایران و الزامات اجرایی در مواجهه با گزارههای نظامی- امنیتی
در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، هرگونه تحلیل یا رویکردی که به جنگ یا توجیهات مربوط به درگیریهای نظامی در منطقه میپردازد باید با تاکید بر صلح، امنیت جمعی و حفظ جان و حقوق مردم مطابقت یابد. برخورد با موضوعاتی از این دست باید از منظر مسئولیتهای بینالمللی ایران و تعهدات مبتنی بر حقوق داخلی دنبال شود و هرگونه ارزیابی باید از لحاظ فقهی، حقوقی و امنیتی بهدرستی با ملاحظات امنیتی کشور همسو باشد. با توجه به چارچوبهای موجود، پیشنهاد میشود که گفتگوها و تحلیلها به سمت گفتوگوهای چندجانبه و کارزارهای صلحآمیز هدایت شود و هرگونه طرحریزی برای اقدام نظامی تنها پس از ارزیابی دقیق از تامین مخاطرات انسانی و تبعات منطقهای و بینالمللی و با تصویب مراجع قانونی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران امکانپذیر باشد. در نتیجه، رویکردی که بر دیپلماسی فعال و ابزارهای فشار غیرخشونتآمیز تکیه دارد، همسو با حفظ امنیت ملی و حفظ ثبات منطقه است و هرگونه اقدام اقتصادی یا دیپلماسی باید با رعایت موازین قانونی و اخلاقی انجام پذیرد.