درباره رخدادی تازه در جلسه بررسی بودجه ۱۴۰۵
به گزارش تیم آرشیو کامل، صبح امروز در جریان بررسی کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مجلس شورای اسلامی، مجتبی ذوالنور نماینده قم برای ارائه سوالی از رئیسجمهور در جایگاه هیئت رئیسه حاضر شد. این اقدام با حضور جمعی از نمایندگان همراه بود؛ برخی از آنان با این طرح همصدا بودند و برخی دیگر به دلیل مخالف بودن با طرح سوال، در صحن مخالفت خود را اعلام کردند. در نهایت، قالیباف، رئیس مجلس، طرح سوال را نپذیرفت و ذوالنور پس از این تصمیم به صندلی خود بازگشت.
بر اساس روایتی که از جلسه منتشر شده است، نمایندگان برای ارائه سوال از رئیسجمهور به نماینده هیئت رئیسه مراجعه کرده و مذاکراتی در خصوص پذیرش یا عدم پذیرش سوال شکل گرفت. این حرکت از منظر آییننامه داخلی مجلس به بحث دربارهٔ روشهای پیشبرد سوال از رئیسجمهور و چگونگی استفاده از تریبون صحن میانجامید. به گزارش ایسنا، تعدادی از نمایندگان برای همراهی با ذوالنور و عدهای دیگر از بابت مخالفت با طرح سوال حاضر شده بودند؛ اما در پایان قالیباف تصمیم گرفت تا این سوال را توسط هیئت رئیسه نپذیرد و ذوالنور به صندلی خود بازگشت.
این رویداد در فضایی نسبتاً آرام دنبال شد و بیشتر به روند آییننامهای جلسه و نحوه برخورد با درخواستهای سوالات از رئیس جمهور مربوط میشد. بررسی کلیات بودجه ۱۴۰۵ در این مقطع، حساسیتهایی را از لحاظ زمانبندی و نحوه ارائه پرسشها ایجاد کرده است و نمایندگان انتظار دارند که شیوه عمل به این پرسشها از سوی هیئت رئیسه و مدیران جلسه به شفافیت نزدیک شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این نشست نشان میدهد که هرگونه تغییر در فرایند طرح سوالات باید با رعایت دقیق آییننامه و حفظ آرامش صحن انجام شود تا هم نظم مجلس حفظ گردد و هم فرصت برابر برای نمایندگان فراهم شود.
در پی این رویداد، تحلیلگران سیاسی-اجرایی بر این باورند که اگرچه طرح سوال از رئیس جمهور ابزار نظارتی مهمی است، اما مسیر اجرای آن در جلسههای بودجهای ممکن است با محدودیتهایی برای زمانبندی و اصول اجرایی همراه باشد. برخی نمایندگان معتقدند که سوال از رئیس جمهور میتواند به شفافیت بیشتر در فرایند بودجهنویسی کمک کند، در حالی که گروهی دیگر بر حفظ ترتیبات آییننامهای و جلوگیری از تضعیف روند تقنینی تأکید دارند. همچنین این رویداد میتواند پیامهایی را برای جلسات آینده و شیوه برخورد با پرسشهای نمایندگان به همراه داشته باشد که اهمیت مدیریت صحن و حفظ شان مجلس را بیش از پیش مشخص میکند. به گزارش تیم آرشیو کامل، حاشیههای جلسه تا این لحظه محدود به مباحث اجرایی و آییننامهای بوده و از منظر امنیتی یا سیاسی سطحی بر ندارد، اما از منظر مدیریت جلسات و نظارت مجلس نکتهمحور است.
برای دنبال کردن گزارشهای بعدی این رویداد و سایر اخبار مرتبط با مجلس و بودجه ۱۴۰۵، پیشنهاد میکنیم که صفحه خبرهای مجلس خبرآنلاین را دنبال کنید و از هشدارها و تجزیهوت تحلیلهای تیم تحریریه ما بهره ببرید.
به گزارش تیم آرشیو کامل، این فضای اجرایی و آییننامهای همچنان به پیشبرد برنامههای بودجه ۱۴۰۵ ادامه میدهد و نمایندگان تلاش میکنند تا از طریق روشهای قانونی، فرصتهای نظارتی خود را پیگیری کنند. این رویداد میتواند مبنایی برای بازنگری و بهبود شیوههای طرح سوال از رئیس جمهور در جلسات بودجهای آینده باشد تا هم جلوهٔ نظارت مجلس تقویت شود و هم روند تصویب بودجه با کارآمدی بیشتری همراه گردد.
جمعبندی و چشمانداز آینده
در پایان این نشست، واضح است که مسیر طرح سوال از رئیس جمهور در محیطهای جلسات بودجهای، به شکل آییننامهای دنبال میشود و هر گونه تصمیمگیری در این زمینه، باید با دقت به اصول و رویههای قانونی انجام پذیرد تا منافع ملی و شفافیت بودجه در اولویت باشد. این رویداد نشان میدهد که دقت در رعایت ضوابط، امکان بازبینی بیشتر در عملیات مجلس را فراهم میکند و در نتیجه، اعتماد عمومی به فرایند قانونگذاری تقویت میشود. با وجود اینکه سوال از رئیس جمهور در این مقطع پاسخ مشخصی نگرفت، اما تجربه امروز میتواند برای بهبود روندهای آینده و افزایش پاسخگویی مجلس به کار گرفته شود. این موضوع به ویژه در دوره بودجهنویسی که حساسیتهای فراوانی دارد، از اهمیت بالایی برخوردار است و انتظار میرود که کادرهای اجرایی و نمایندگان با همکاری نزدیکتر به گشودن مسیرهای شفافتر برای پرسشها و اظهارنظرهای مجلس در طی مدت بررسی بودجه اقدام کنند.
تحلیل اجرایی-قانونی از این حادثه
این رخداد نشان میدهد که فرآیند طرح سوال از رئیسجمهور پس از تعیین لایحه بودجه به یک سلسله روالهای قانونی قابل تکرار در مجلس متکی است. از منظر اجرایی، حفظ آرامش صحن و رعایت دقیق آییننامه، کلید دستیابی به شفافیت بیشتر دربارهٔ روند بررسی بودجه است و به نمایندگان این امکان را میدهد تا با ابزارهای قانونی بهطور برابر به پرسشهای خود پاسخ یا فرصتهای مبهم را روشن کند. همچنین، بهبود ارتباط میان هیئت رئیسه و نمایندگان در زمینه زمانبندی پرسشها و شیوه ارائه آنها میتواند به کاهش تعارضات در صحن کمک کند و احتمالاً منافع ملی را در مسیر تصویب بودجه تقویت کند. در نهایت، رویکردی که بتواند هم نظارت را تزلزل ندهد و هم از فضای آرام و منطبق با قانون بهرهمند شود، به عنوان یک الگوی اجرایی قابل قبول در جلسات حساس بودجهای مطرح میشود.