بازار شیرینی در آستانه شب یلدا با گرانی مواد اولیه روبهرو است
در آستانه شب یلدا، یکی از پرتقاضاتترین دورههای سال برای صنف شیرینیفروشان و کارخانههای کوچک قنادی، فشارهای تورمی بر قیمت تمامشده شیرینی تشدید شده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، علی بهرهمند، رئیس اتحادیه صنف قنادان، شیرینیفروشان و کافهقنادیهای تهران، با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و تقاضای فصلی، توضیح داده است که گرانیهای انرژی و هزینههای جانبی تولید به شکل معنیداری بر هزینههای پخت اثر گذاشته است. این سخنان در گفتوگویی با رسانهها مطرح شد تا میان هزینههای تولید و قیمتهای ارائهشده به مصرفکنندگان توازن حفظ شود. در ادامه، به بررسی روند قیمتها، تاثیر آن بر مصرفکنندگان و دیدگاه اتحادیه نسبت به نظارت بر بازار پرداخته میشود.
به گزارش تیم آرشیو کامل، بهرهمند با اشاره به افزایش شدید قیمت مواد اولیه پخت شیرینی، تأکید کرد که برخی از مواد اولیه بیش از دو برابر گران شدهاند. با این وجود، اتحادیه همچنان آمادگی دارد با حفظ کیفیت و ارائه محصولات باکیفیت در اختتام سال به بازار خدماترسانی کند. همچنین، او به نظارت مستمر بر قیمت و کیفیت شیرینیها در شب یلدا اشاره کرده و اعلام کرده است که ساختار بازرسی اتحادیه در این ایام تقویت میشود تا از هرگونه تخلف یا عرضه با کیفیت پایین جلوگیری شود.
در بیان جزئیات بیشتر، بهرهمند توضیح داد که افزایش چندبرابری قیمت روغن بهعنوان یکی از مواد اولیه کلیدی شیرینی، به طور مستقیم بر قیمت نهایی اثر میگذارد. وی گفت که قیمت روغن برای پخت شیرینی در حال حاضر به شکل ناگهانی از بازهای حدود ۱٫۲ تا ۱٫۵ میلیون تومان به حدود ۴ میلیون تومان رسیده است. این تغییر قیمت، با این که بهطور طبیعی در هر سال در ایام منتهی به سال نو رخ میدهد، اما این بار شدت بیشتری دارد و موجب سوال مصرفکنندگان درباره احتمال ثبات یا کاهش قیمتها میشود.
همزمان با این وضع، تغییر در اندازه و اندازه جعبههای شیرینی نیز به چشم میخورد. بهرهمند اظهار داشت که در yلدای سال گذشته جعبههای شیرینی به صورت رایج در اندازههای دوه کیلویی یا یک و نیم کیلوگرمی عرضه میشدند، اما در سال جاری این اندازهها به شکل قابل ملاحظهای کوچکتر شده و به حدود نیم کیلو تا ۷۵۰ گرمی کاهش یافتهاند. این تغییر اندازه نه تنها بر هزینههای تولید بلکه بر سبد خرید خانوارها و ترجیح مصرفکنندگان برای هدیه دادن یا استفاده در مناسبتها اثر میگذارد. در کنار این موارد، او به این نکته اشاره کرد که گرانیها از منظر مصرفکننده منجر به کاهش تقاضا شده است؛ بهگونهای که وجود محدودیتهای مالی در خانوارها باعث میشود شیرینی کمتر و در اندازههای کوچکتر در سبد خرید دیده شود. این پدیده بهخصوص در شبهای نزدیک به شب یلدا و ایام جشنها نمود بیشتری پیدا میکند، زیرا مردم با وجود تمایل به خرید شیرینی، ترجیح میدهند مصرف را با هزینههای کمتر تنظیم کنند.
بهرهمند همچنین به نقش عرضه و تقاضا و ملاحظات کیفی اشاره کرد و توضیح داد که اتحادیه در رابطه با قیمتگذاری رسمی شیرینیها بیدرنگ عمل نمیکند، زیرا قیمت شیرینی تابع عرضه و تقاضا و کیفیت مواد اولیه است و اتحادیه مجاز به اعلام قیمت نیست؛ اما نظارت بر قیمتهای بازار بهطور جدی انجام میشود تا مبادا قیمتها خارج از ضوابط تعیینشده یا ناهمسو با کیفیت کالا اعمال شود. وی تأکید کرد که هیچ کمبود قابل توجهی در تأمین مواد اولیه وجود ندارد، و olive به طور واضح بیان کرد که تنها گرانی این بازار است که با آن روبهرو هستیم.
با وجود این شرایط، بازار شب یلدا همچنان در حالت بحرانی ناپایدار به نظر میرسد. تقاضا برای شیرینی در مقایسه با سال گذشته کاهش یافته است و این امر میتواند نشاندهنده تغییر ترجیحات مصرفکنندگان و تعدیل سبد خرید خانوار باشد. در این راستا، بسیاری از واحدهای قنادی با رویکردی مسئولانهتر اقدام به عرضه محصولات با کمترین سود ممکن به منظور حفظ دسترسی مردم به شیرینی در این ایام پرتقاضا کردهاند و در برخی نقاط بازار نیز این مسیر با وجود افزایش هزینهها، همچنان ادامه دارد.
در کنار این مسائل، اقداماتی از سوی اتحادیه برای اطلاعرسانی دقیق به مصرفکنندگان و جلوگیری از گرانفروشی و عرضه شیرینی با کیفیت پایین نیز در حال اجرا است. بهرهمند توضیح داد که واحدهای صنفی تحت پوشش اتحادیه موظف هستند قیمتها را بر اساس مواد اولیه و شرایط بازار تنظیم و به مشتریان گزارش دهند، هرچند که اعلام قیمت شیرینی بهطور عمومی مجاز نیست. در عین حال، با توجه به رویدادهای مهم تقویمی مانند ولادت حضرت فاطمه (س) و روز مادر، ساختار بازرسی اتحادیه تقویت میشود تا از صحت قیمت و کیفیت محصولات شیرینیفروشیها اطمینان حاصل شود.
در مجموع، شرایط فعلی نشان میدهد که بازار شیرینی در آستانه شب یلدا با ترکیبی از افزایش هزینههای تولید و کاهش تقاضا روبهرو است. اگرچه تولیدکنندگان با حفظ استانداردهای کیفی و تداوم عرضه، به ارائه خدمات به مشتریان ادامه میدهند، اما چشمانداز قیمتها در هفتههای آینده به عواملی مانند نرخهای انرژی، تغییرات قیمت روغن و سایر مواد اولیه بستگی دارد و میتواند به شکل معناداری به سمت افزایش یا تثبیت گرایش یابد. در این شرایط، مصرفکنندگان باید با دقت بیشتری نسبت به بودجهبندی برای خرید شیرینی اقدام کرده و واحدهای صنفی نیز باید با شفافیت بیشتری در ارائه قیمتها و اندازههای بستهبندی عمل کنند.
تأثیر گرانی روغن و دیگر مواد اولیه بر قیمت شیرینی
یکی از اصلیترین عاملان قیمت در صنف شیرینی، مواد اولیه است. روغن پخت شیرینی از جمله مواردی است که به دلیل نوسان شدید قیمت، بیشترین تاثیر را بر قیمت نهایی محصولات دارد. طبق اظهارات بهرهمند، قیمت روغن بهطور ناگهانی از بازهای که پیش از این بین ۱٫۲ تا ۱٫۵ میلیون تومان بود، به حدود ۴ میلیون تومان رسید. این افزایش باعث میشود که تولیدکنندگان برای حفظ حاشیه سود یا حفظ قیمتهای مناسب برای مصرفکنندگان، یا به تغییر اندازه و بستهبندی روی بیاورند یا با بررسیهای دقیقتری بر روی ترکیب شیرینیها، تلاش کنند تا قیمتهای نهایی را نسبت به سال گذشته مدیریت کنند. افزون بر روغن، قیمت برخی مواد دیگر مانند تخم مرغ نیز در مقایسه با سال قبل افزایش زیادی را تجربه کرده است. به نحوی که در طول تنها یک ماه، تغییرات قابل توجهی در هزینههای خرید کارتونهای تخم مرغ ایجاد شده است و این امر به شکل مستقیم بر قیمتهای بازار شیرینی اثر میگذارد. لازم به ذکر است که بهرهمند با اشاره به این موضوع، تأکید کرد که در شرایط جدید، امکان افزایش قیمت شیرینی به نحوی که به واقع با هزینههای تولید همسو باشد، وجود دارد. این نکته با توجه به تقاضای بازار و سطح درآمد خانوارها میتواند به کاهش یا افزایش شدید قیمتها منجر شود.
در میان این تغییرات، بررسی دقیقتر نشان میدهد که قیمت تمامشده شیرینی نسبت به شب یلدا سال گذشته به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. این امر منجر به کاهش تقاضای خانوارها شده است و مصرفکنندگان برخی از مناسبتها را با جعبههای کوچکتر یا مقدار کمتر انجام میدهند. به گزارشهای میدانی، برخی از خانوادهها در این ایام برای محدود کردن هزینههای جاری، شیرینی را به مقدار کمتر و با بستهبندیهای کوچکتر تهیه میکنند که این پدیده فشار بیشتری را بر واحدهای تولیدی وارد میکند. با این وجود، بازار با وجود این فشارها همچنان به تامین بازار نزدیک به ایام تعطیلات ادامه میدهد و واحدهای صنفی برای حفظ سطح عرضه با تمام توان کار میکنند. همچنین، در برخی نقاط بازار، مشتریان به سمت خریدهای محدودتر و هدیههای کوچکتر میروند تا از نظر ریالی فشار کمتری تحمل کنند. این تغییر رفتار مصرفکنندگان، بهخصوص در شبهای محدود به یک مناسبت، نشان میدهد که تقاضا در این دوره تمایل به تغییر دارد و عرضهکنندگان باید به این تغییرات پاسخ دهند.
در نهایت، بازاریان شیرینی با تأکید بر اهمیت کیفیت و رضایت مشتریان، رعایت ملاحظات کیفی را همچنان اولویت میدانند. از سوی اتحادیه قنادان، شیرینیفروشان و کافهقنادیهای تهران تأکید میشود که نظارت دقیق بر قیمتها و کنترل کیفی محصولات در طول ایام پایانی سال، اولویت دارد و اعضا موظف به رعایت اجرای آییننامههای مربوط به قیمتگذاری و استانداردهای کیفی هستند. با وجود تغییرات مداوم در بازار، بازار شیرینی در شب یلدا همچنان به عنوان یکی از شاخصهای مصرف خانوار در روزهای پایانی سال مطرح است و تاثیرات اقتصادی این بازار بر زندگی روزمره مردم و سفرههای خانوار قابل توجه است.
راهبری اتحادیه و نقش نظارت بر بازار
اتحادیه قنادان، شیرینیفروشان و کافهقنادیهای تهران با توجه به نزدیک شدن به شب یلدا، بر گسترش بازرسیها و نظارتها تأکید دارد تا هم از حیث قیمت و هم از حیث کیفیت، بازار به شیوهای شایسته اداره شود. بهرهمند با اشاره به این موضوع، افزود که در شب یلدا و همچنین ایام ولادت حضرت فاطمه (س) و روز مادر، ساختار بازرسی اتحادیه تقویت میشود تا از هرگونه تخلف جلوگیری شود و مصرفکنندگان از سلامت و کیفیت محصولات اطمینان حاصل کنند. این اقدامها به عنوان بخشی از تلاشهای صنفی برای حفظ تعادل بازار و جلوگیری از گرانیهای غیرمنطقی در نظر گرفته میشود. همچنین، اتحادیه با وجود این که امکان اعلام قیمتهای واحد را ندارد، اما سعی میکند با ارائه توضیحات دقیق درباره عوامل مؤثر بر قیمتها و شرایط بازار، آگاهی مصرفکنندگان را افزایش دهد تا تصمیمهای خرید بهتری اتخاذ شود.
در پایان، با وجود تغییرات ساختاری در قیمتها و ابعاد مصرف، میتوان گفت که بازار شیرینی به همراه شبکههای توزیع، برای پاسخگویی به تقاضاهای فصلی و حفظ دسترسی مردم به محصولات باکیفیت، به تلاشهای مستمر نیاز دارد. با توجه به این که هیچ کمبود قابل توجهی در تأمین مواد اولیه وجود ندارد، اما گرانیها همچنان یک عامل چالشآفرین است، انتظار میرود که بازار در روزهای آتی به سمت ثبات نسبی یا کاهش شیب افزایش قیمت تمایل نشان دهد، به شرطی که سیاستهای اقتصادی کلان کشور از نظر قیمت انرژی و کنترل قیمتها به تعادل برسد.
تحلیل حقوقی-اجرایی با نگاه به قوانین جمهوری اسلامی ایران
در چارچوب قانون جمهوری اسلامی ایران، بازارهای کالاهای مصرفی مانند شیرینی تحت تأثیر عرضه و تقاضا و همچنین شاخصهای کلان اقتصادی قرار دارند. این تحلیل نشان میدهد که حفظ حقوق مصرفکنندگان و رعایت اصول انصاف در قیمتگذاری از طریق نهادهای صنفی و نظارتی میتواند به کاهش نوسانات قیمتها کمک کند. در عین حال، با توجه به محدودیتهای قانونی درباره اعلام قیمتهای واحد، اتحادیهها موظفاند با شفافسازی در توضیح عوامل مؤثر بر قیمتها و فراهم آوردن اطلاعات کیفی و کیفیشناسی برای مصرفکنندگان، به ایجاد فضای اعتماد کمک کنند. از منظر اجرایی، تقویت بازرسیها و هماهنگی با دستگاههای نظارتی میتواند به جلوگیری از هرگونه تخلف در عرضه و قیمتگذاری منجر شود و بازار را به سمت ثبات هدایت کند. در نتیجه، با تکیه بر قوانین و مقررات، و با رویکردی مسئولانه، بازار شیرینی ممکن است به حفظ قدرت خرید خانوارها و کاهش فشار اقتصادی بر سبد مصرفی آنها کمک کند. این تحلیل، با حفظ ملاحظات اجرایی و عدم ورود به حوزههای سیاسی یا امنیتی، به بررسی اصولی و قابل اجرا میپردازد که میتواند برای تصمیمگیران صنفی و مصرفکنندگان مفید باشد.