طرح همنوا در لرستان: مهارتآموزی در کنار تحصیل و کاهش اتکا به مدارک دانشگاهی
به گزارش تیم آرشیو کامل، در لرستان پروژه ای با محوریت همسو شدن آموزشهای فنی و حرفهای با مسیر تحصیلی دانشآموزان و دانشآموزان فارغالتحصیل در حال اجرا است. این طرح که به عنوان بخشی از راهبرد کلان آموزش مهارتآموزی کشور شناخته میشود، با هدف کاهش سهم بیکارگیری فارغالتحصیلان دانشگاهی و ارتقای توانمندیهای عملی جوانان است. مقامات استان اعلام میکنند که طرح همنوا با ترکیب دورههای نظری و عملی در سطح مدارس و مراکز آموزشی، شانس ورود به بازار کار مهارتمحور را برای قشر جوان تقویت میکند. به گزارش تیم آرشیو کامل، اجرای این طرح به عنوان نسل نوینی از رویکرد آموزشی در لرستان معرفی شده است.
بر اساس اعلام الهبخش اداوی، مدیرکل آموزش فنی و حرفهای لرستان، طرح همنوا به عنوان یکی از ستونهای اصلی تلاشها برای رفع مشکل بیکاری فارغالتحصیلان شناخته میشود. وی با اشاره به اینکه بسیاری از دارندگان مدرک ارشد و دکتری به دلیل ترس از اشتغال در کارگاههای تولیدی و مهارتهای عملی کنارهگیری میکنند، اظهار داشت که در صورت آموختن مهارتهای کاربردی، آینده شغلی این دسته از فارغالتحصیلان به شکل چشمگیری بهبود مییابد. ادایوی افزود که این رویکرد، دانشگاهی بودن را به عنوان تنها مسیر موفقیت تقویت نکرده و به شکلی همسو با نیازهای واقعی بازار کار تلاش میکند تا هر دانشآموختهای که مهارتآموزی را در کنار تحصیل دنبال کند، بتواند آیندهای با امنیت اقتصادی ترسیم کند.
این طرح با نام همنوا به عنوان راهبرد اصلی سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور معرفی شده است. در قالب طرح مکمل مهارتآموزی، دانشآموزان پایههای دهم تا دوازدهم به صورت همزمان با تحصیل در مدرسه، در یکی از ۳۲۱ رشته مصوب ثبتنام میکنند و پس از گذراندن دورههای نظری و عملی، گواهینامه معتبر بینالمللی مهارت دریافت میکنند. اجرای پایلوت این طرح از سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ شروع شده و تاکنون بیش از ۲۱۰۰ دانشآموز در رشتههای مختلفی از جمله جوشکاری، برق صنعتی، تعمیر خودرو، برنامهنویسی، طراحی دوخت و سایر رشتههای با تقاضای بازار کار ثبتنام کردهاند. دانشآموزان در این طرح بدون پرداخت هزینه و با ارائه کمکهزینه ایاب و ذهاب و بیمه، مهارتهای عملی را تجربه میکنند و همزمان با درسهای نظری، به مهارتآموزی میپردازند.
ادایوی تأکید کرد که هدف از گسترش این طرح در استانها، تنها کاهش نرخ بیکاری فارغالتحصیلان نیست، بلکه ترویج فرهنگی است که کار با دست را شرافتمندانه و دارای ارزش اجتماعی میداند. او با اشاره به آمار اولیه از استان لرستان، نشان داد که تا کنون بیش از ۲۱۰۰ دانشآموز در رشتههای مختلف ثبتنام کردهاند و طرح همنوا با موفقیت پایلوت در این استان آغاز شده است. سطح دسترسی به آموزشهای عملی بدون نیاز به وجوه پرداختی از جمله مزایای این طرح است که با پرداخت کمکهزینه ایاب و ذهاب و بیمه همراه است و به دانشآموزان امکان میدهد به صورت همزمان با تحصیل، مهارتهای لازم را به دست آورند.
در گفتوگو با فرماندار سلسله، مدیرکل آموزش فنی و حرفهای لرستان با اشاره به استقبال رو به رشد از طرح همنوا، ابراز امیدواری کرد که گسترش این برنامه در تمامی استانها، به شکوفایی بازار کار مهارتمحور منجر شود و فرهنگ «کار با دست» را در نسل جدید تقویت کند. اجرای طرح همنوا در لرستان، با توجه به وجود نیازهای متعدد در حوزههای صنعتی و خدماتی استان، میتواند به عنوان الگویی برای سایر استانها عمل کند و فاصله بین آموزش نظری و نیازهای بازار کار را به حداقل برساند. این رویکرد به ویژه در دورههای تحصیلی متوسطه، که دانشآموزان را برای ورود به محیط کار آماده میکند، از اهمیت بالایی برخوردار است و میتواند به اتکا بیشتری بر مهارتهای عملی منجر شود.
تحلیل اجرایی و چارچوب قانونی طرح همنوا
طرح همنوا اگرچه بهعنوان گامی مثبت در جهت همسو سازی آموزش با بازار کار دیده میشود، با چالشهای اجرایی همچون هماهنگی بین واحدهای آموزشی مدارس و مراکز فنی و حرفهای، تأمین منابع برای ارائه آموزشهای عملی گسترده و حفظ تعادل بین فرایند یادگیری و صرفهجوییهای زمان آموزشی مواجه است. از منظر قانونی و اجرایی، این طرح باید با چارچوبهای آموزشی و ضوابط وزارت آموزش و پرورش همسو باشد تا از نظر حقوقی مشکلی ایجاد نشود. همچنین لازم است نظارت دقیق بر کیفیت دورههای آموزشی، صحت گواهینامههای صادره و مطابقت آنها با استانداردهای بینالمللی مهارت بهطور مستمر انجام شود تا اعتماد کارفرمایان و بازار کار تقویت گردد. با وجود این نکات، طرح همنوا پتانسیل ایجاد یک فضای آموزشی پویا را دارد که فارغتحصیلان را از بار اضافی اشتغال به دنبال مدرک صرف بدون تجربه، رها میکند و به جای آن، مهارتهای عملی و کاربردی را به صورت ملموس در اختیار آنان قرار میدهد. بهمنظور تحقق این هدف، لازم است هماهنگیهای استانی با دقت و با پیگیری مستمر ادامه یابد و منابع مالی و پشتیبانیهای آموزشی به صورت پایدار تامین شود تا از ناپیوستگیهای اجرایی جلوگیری شود. در نهایت، این طرح باید بهگونهای اجرا شود که به باورهای اسلامی و ارزشهای جامعه پایبند باشد و با حفظ اصول امنیتی و فرهنگی، شرایطی فراهم آورد که جوانان ایران به کار با دست و مهارتآموزی به عنوان مسیر امن و مفید زندگی نگاه کنند.