ایستگاه پایانی هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران در قزوین رقم خورد
در قزوین، این استان که همواره به عنوان یکی از کانونهای تاریخی فرهنگ و هنر ایران شناخته میشود، رویداد هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران به ایستگاهی تازه وارد شد. بر اساس گزارش منابع رسمی، در این دوره از مسابقه هنرمندان از سراسر کشور با خلق و ارسال آثار در گرایشهای گوناگون خوشنویسی حضوری فعال داشتند و نهایتاً 280 اثر برای نمایشگاه نهایی انتخاب شد. این رویداد که شانزدهمین دوره خود را در حال برگزاری میبیند، به شکل همزمان با حضور اساتید، داوران و کارشناسان این حوزه برگزار شد. به گزارش تیم آرشیو کامل، حضور گسترده هنرمندان و تمهیدات داوری برای ارزیابی دقیقتر آثار، از ویژگیهای این دوره به شمار میرود.
علی هوشمند، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین، در مراسم اختتامیه با تأکید بر جایگاه تاریخی این استان گفت که قزوین همچنان نجابت تاریخی خود را به نمایش میگذارد و به عنوان یک محور فرهنگی-هنری، نقش مهمی در تبیین و بالندگی هنرهای ایرانی ایفا میکند. او توضیح داد که هشتمین دوسالانه در شانزدهمین سال برگزاری خود به ایستگاه هشتم رسیده و در این دوره 818 هنرمند از سراسر کشور با بیش از یکهزار اثر در گرایشهای مختلف خوشنویسی شرکت کردند. گرایشهای اصلی شامل نستعلیق، شکسته نستعلیق، ثلث، نسخ و تعلیق و همچنین گرایشهای نوین بود که با داوری تخصصی ارزیابی شدند.
این دوره از دوسالانه به لحاظ ساختاری و فرآیند داوری، با حضور هیئت داورانی از میان استادان و متخصصان خوشنویسی به شکل محسوستری نسبت به دورههای قبل تنظیم شد. برای نخستین بار در فراخوان این رویداد، خط ایرانی تعلیق به صورت رسمی وارد فرآیند داوری شد تا میراث کهن خوشنویسی ایران در فرایند ارزیابیهای علمی بیشتر دیده شود. به گزارش خبرگزاری رسمی، این اقدام را میتوان گامی برای حفظ و تقویت میراث فرهنگی-هنری کشور دانست و نشاندهنده آمادگی سازمانهای مرتبط برای حفظ انسجام و تطابق با استانداردهای جهانی هنرهای ایرانی است.
از منظر اقتصاد هنر، این دوره از دوسالانه با تأکید بر قیمتگذاری آثارت و پژوهشهای مرتبط، به دنبال ایجاد تعادل میان ارزشهای فرهنگی و قیمت بازار هنر بود. در کنار نمایشگاه نهایی، پژوهشهای علمی در حوزه خوشنویسی و تولید محتوای آموزشی مرتبط با این هنر همچنان در اولویت برنامهها قرار داشت. با وجود تأکید بر هنرهای سنتی، توجه به رویکردهای نوین در خطاطی، توجه به شیوههای نوین آموزش و ارتقای سطح پژوهشهای دانشگاهی درباره خوشنویسی از جمله محورهای جدی این رویداد به شمار میرود.
حضور مسئولان عالیرتبه فرهنگی، استاندار، نماینده ولیفقیه در استان و اعضای شورای سیاستگذاری، به همراه اساتید داوری و اعضای انجمن خوشنویسان ایران، بر اهمیت این رویداد ملی در راستای ارتقای سطح تکنیک و مفهوم هنری ایران تاکید داشتند. آگاهی از اقتصاد هنر و کاهش فاصله بین خلق اثر و بازار از دیگر موضوعاتی بود که در گفتوگوهای حاشیهای و برنامههای جانبی به آن توجه شد. بدین ترتیب، دوسالانه نه تنها بازتابی از توان هنری کشور است، بلکه نشان میدهد که چگونه رویکردهای مدیریتی و پژوهشی میتواند به تعالی این هنر دیرینه کمک کند.
در ادامه، رفتار حرفهای هنرمندان و شفافیت داوری نیز به عنوان اصولی برای تضمین سلامت این رویداد مطرح شد. با وجود حضور گسترده هنرمندان ملی در این دوره، تمرکز بر شفافیت فرایند داوری و ارائه توضیحاتی روشن درباره معیارهای انتخاب آثار نهایی، از جمله نکاتی بود که از جانب مدیران و داوران تأکید شد. همچنین، با توجه به بازتابهای بینالمللی خوشنویسی ایرانی، انتظار میرود که این رویداد گامهای بیشتری را در مسیر معرفی و تبیین مفاهیم فرهنگی-هنری ایران اسلامی به جهان بردارد.
در پایان، رسانههای رسمی در گزارشهای خود به آثار منتخب نمایشگاه و روند داوری اشاره کردند و بر این نکته تأکید داشتند که این رویداد ملی، با همدلی و همکاری دستگاههای مختلف اجرایی و فرهنگی، به بهرهبرداری هنرمندان و علاقهمندان این حوزه میانجامد. همچنین، عنوان شد که هدف اصلی دوسالانه ارتقای سطح کیفی و کمی هنر خوشنویسی، حفظ میراث فرهنگی-هنری و ارائه نمادی از هویت ایرانی-اسلامی است که با احترام به سنتها و پذیرش نوآوری، تقویت میشود.
تحلیل نقادانهای درباره رویکرد اجرایی دوسالانه و چارچوبهای قانونی
این گزارش با رعایت چارچوبهای قانونی و اصولی جمهوری اسلامی ایران نگاشته شده است و به دور از هر گونه مواضع سیاسی یا امنیتی میکوشد تا به جنبههای اجرایی و تخصصی رویداد بپردازد. به صورت کلی، رویدادهای هنری بزرگ همچون دوسالانه خوشنویسی باید از منظر شفافیت در داوری، دسترسی عادلانه هنرمندان به فراخوانها و عدالت در انتخاب آثار بررسی شوند. در این راستا، ورود تعلیق به فراخوان و داوری که به عنوان نکتهای نوآورانه مطرح شده، میتواند زمینهساز بهبود فرایندها باشد، اما همزمان نیازمند شفافسازی بیشتر در خصوص معیارهای ارزیابی و انتشار نتایج داوری است تا اعتماد عمومی به فرآیندها حفظ شود. از منظر اجرایی، یکی از نکات قابل نقد، ارائه توضیحات روشن پیرامون وضعیت محتوایی نمایشگاه و شیوههای پرداخت به هنرمندان است تا شفافیت مالی و فرهنگی تقویت گردد. همچنین، استمرار حمایت از پژوهشهای مرتبط با خوشنویسی و ایجاد زیرساختهای آموزشی پایدار، میتواند به انسجام بیشتر میان传统 و نوآوری کمک کند و به توسعه ظرفیتهای قانونی-فرهنگی کشور در حوزه هنرهای تجسمی یاری رساند.