بررسی کلی از مواضع جناحی و نقش رهبری در فضای سیاسی کشور
در گفتوگارِی تازه با خبرآنلاین، ناصر ایمانی، فعال سیاسی اصولگرا، به تحلیل وضعیت تندروی و رادیکالیسم در دو سوی میدان سیاسی پرداخت. او تأکید کرد که از نظر او تندروی تنها مختص یک جناح نیست و هر دو جریان سیاسی کشور با این شیوههای گفتمانی روبهرو هستند. این نکته با رویکردهای کلان نظام و رهنمودهای رهبری همسو است، چرا که حفظ انسجام ملی و ملاکهای قانونی کشور در اولویت قرار دارد. به گزارش تیم آرشیو کامل، بررسی چنین موضوعی در این برهه زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چرا که کشور در شرایطی ویژه از نظر اقتصادی، امنیتی و اجتماعی به سر میبرد و هر نوع تنش یا بیاعتمادی میتواند به پدیدار شدن بحرانهای تازه منجر شود.
ایمانی با تأکید بر این نکته که رهبری و مواضع همسو با سیاستهای کلی نظام، محور اصلی جهتگیری دولت و سایر قوای کشور است، افزود که نقدها باید از مسیرهای قانونی و از طریق گفتوگوهای سازنده منتقل شود تا وحدت ملی و اجماع نخبگان حفظ شود. او توضیح داد که همانطور که رهبری در بیانات اخیر خود حمایت از کلیت دولت را مدنظر قرار دادهاند، نقدهای سازنده نیز باید با حفظ اصول وحدت و همدلی انجام پذیرد. این تحلیل به صورت گسترده مطرح میشود تا مبانی گفتوگوهای سیاسی در این روزگار پرالتهاب حفظ شده و از تکرار روندهای تندرو در هر دو جناح جلوگیری شود. علاوه بر این، ایمانی تصریح کرد که برخی رفتارهای منتقدان دولت نیز طیفی از تندرویی که باید مهار شود را نشان میدهد؛ بهویژه آن دسته از مواضعی که ممکن است با اهداف سیاسی خاص همسو باشد و به جای نقد سازنده، به سمت اخلال در کار دولت سوق پیدا کند. در این میان، برخی منابع خبریِ اصولگرا و برخی گزارشهای تحلیلی نیز به این نکته اشاره کردهاند که تندروی از هر دو جناح برخاسته میشود و نباید از دیدن آن در یک جهت خاص امتناع کرد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این موضوع به ویژه زمانی برجسته میشود که انتخابات و مدیریت بحرانهای اجرایی همزمان با هم مطرح میشود. بخشهایی از این بحث به بررسی چیستی و چرایی سکوت یا واکنشهای محدود در برابر مواضع تندرو میپردازد و اینکه چگونه میتوان با رویکردی شفاف و پاسخگویی مسئولانه از گسترش این رفتارها جلوگیری کرد.
رویکردهای متفاوت در جناحها و نگرش به رهبری
این تحلیل به توضیح تفاوتهای رفتاری دو جناح اصلی پرداخته و اشاره میکند که تندروی تنها در یک سمت وجود ندارد. ایمانی بیان کرد که برخی گروههای منتقد دولت در جناح اصولگرا، نه تنها از رهبری عبور کردهاند بلکه به نگاههایی رسیدهاند که با منافع سیاسی خود همسوست و در نتیجه به دنبال تغییرات و یا جایگزینی سریع هستند. در مقابل، شمار دیگری از فعالان سیاسی اصولگرا با رهبری همسو مانده و از دولت با نقدهای منصفانه حمایت میکنند اما با حفظ چارچوبی که به وحدت ملی و امنیت کشور آسیب نرساند. او همچنین گفت که در جناح اصلاحطلب نیز برخی مواضع تند وجود دارد و مسئولیت سران و چهرههای شناختهشده این جناح است تا صراحتاً موضع خود را اعلام و از هرگونه موضع غیرقابل قبول جلوگیری کنند. این نکته نشان میدهد که در مسیر نقد سازنده، فضا به سمت همگرایی و در عین حال شفافیت حرکت میکند تا از توجیههای سیاسی و جناحی خارج شود. همچنین به این نکته اشاره شد که سکوت در برابر هر دو طرف میتواند به معنای تأیید تلقی شود و این امر باید با واکنشهای صریح و شفاف تغییر کند تا اعتماد عمومی حفظ شود.
تأکید بر ضرورت واکنش صریح و نقد سازنده
ایمانی همچنین بیان داشت که مسئولیت ایجاب میکند که کاندیداها، نامزدهای انتخاباتی و جناحهای سیاسی در برابر مواضع تندرو پاسخگو باشند. بهزعم او، سکوت اصولگرایان و اصلاحطلبان در برابر رفتارهای رادیکال را نمیتوان به راحتی توجیه کرد؛ چرا که این سکوت به معنای همصدایی با آن رویکردها تلقی خواهد شد و به اعتماد عمومی آسیب میرساند. وی تأکید کرد که نقدهای دولت باید از مسیرهای قانونی و با رعایت احترام به رهبری و نظام صورت گیرد تا هم نقدپذیری تقویت شود و هم انسجام ملی حفظ گردد. او اضافه کرد که مرحلۀ دوم این پاسخ باید از طریق سطوح بالای جناحها و رسانههای تأثیرگذار و فضاهای مجازی و مطبوعات صورت گیرد تا با همگرایی بین افراد و نهادها، راهبردهای کلان کشور حفظ شود. این دیدگاه برای تقویت شفافیت در فضاهای سیاسی و افزایش سطح اعتماد عمومی به کار میآید و میتواند جلوی شکلگیری حاشیههای غیرمسئولانه را بگیرد. به همین دلیل، بیان میشود که همه جناحها و نیروهای مستقل باید با یکدیگر گفتوگو کنند و از کاهش تنشهای سیاسی جلوگیری نمایند.
پیامدها و راهکارهایی برای آینده سیاسی کشور
در بخش پایانی، ایمانی به دو ستون اصلی اشاره کرد: نخست، رویکردی که به وحدت ملی و انسجام سیاسی میانجامد و دوم، رویکردی که از طریق نقد سازنده، پاسخگویی مسئولانه و حضور فعال جناحهای سیاسی در چارچوب قانون، به پویایی و کارایی دولت کمک میکند. او تصریح کرد که نقدهای مخالف باید از طریق کانالهای قانونی و با حفظ احترام به مقامات نظامی و سیاسی صورت گیرد و از هر گونه تندرویی که میتواند به بیثباتی اقتصادی یا امنیتی منجر شود، پرهیز کرد. ایمانی همچنین بر این نکته تأکید کرد که اگر این روند به شکل مناسبی مدیریت نشود، ممکن است به فاصله میان مردم و مسئولان منجر گردد و مشروعیت نخبگان را مخدوش کند. در نتیجه، او از تمامی نیروهای سیاسی و رسانهای خواست که به جای تشدید منازعات، با تشویق به گفتوگوی سازنده، زمینهسازی برای پاسخگویی دقیق و شفافسازی مواضع را فراهم آورند. این بحث با هدف حفظ اعتماد مردم، افزایش شفافیت در تصمیمگیریهای دولتی و جلوگیری از سوءتفسیرها مطرح میشود و میتواند در مسیر تقویت پاسخگویی و کارایی دولت نقشآفرینی کند. در پایان باید گفت که رویکردی که از یک سو نقد سازنده را پذیرفته و از سوی دیگر با احترام به قانون و رهبری همراه است، پاشنه آشیل هر دو جناح را به چالش میکشد و به مجموعه سیاسی کشور امکان میدهد تا از طریق گفتوگو و چارچوب قانونی به سمت ثبات و توسعه گام بردارد.
تحلیل حقوقی-اجرایی با نگاه به قوانین جمهوری اسلامی ایران
این تحلیل میگوید که در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، نقد و پاسخگویی سیاسی برای حفظ وحدت و امنیت کشور باید از طریق روشهای قانونی، شفاف و مسئولانه انجام شود. هرگونه صدای مخالف که به تخریب قواعد قانونی، بیثباتی اقتصادی یا تهدید امنیتی منجر شود، میتواند با پاسخ قاطع نهادهای قانونی و رسانهای مواجه گردد. به عبارت دیگر، رویکردی که هم از رهبری و هم از اصول قانون اساسی و منافع ملی حمایت میکند، به بهبود کارایی دولت و اعتماد عمومی کمک میکند. این تحلیل تأکید میکند که مراقبت از فضاهای عمومی، پرهیز از زبان منازعهافزا و هدایت نقدها به سمت سازواری با اصول نظام، راه را برای حفظ امنیت و توسعه پایدار هموار میکند.
