تصویری قدیمی از جواد خیابانی در روز بازی ایران-استرالیا در ملبورن منتشر شده است
تصویری قدیمی از جواد خیابانی، گوینده و گزارشگر نامآشنای فوتبال ایران، در ۳۱ سالگی و در روز برگزاری دیدار ایران-استرالیا در ملبورن منتشر شده است. این تصویر بخشی از آرشیو رسانهای است که به مرور زمان دوباره توجه علاقهمندان فوتبال را به خود جلب کرده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، این عکس نشانگر حال و هوای آن دوره است و با وجود گذشت سالها، همچنان بازتابی از دوران پیش از اینترنت پرسرعت و فضای گسترده شبکههای اجتماعی است.
در این سند تصویری، خیابانی در جوانی دیده میشود؛ همانطور که از یک گوینده فوتبال انتظار میرود، با آرامش و تمرکز در قاب دوربین حضور دارد و نگاهش به دوردست دوخته شده است. روز بازی ایران-استرالیا در ملبورن، با توجه به منابع تاریخیِ آرشیو ورزشی، یکی از رویدادهای مهم آن دوران به شمار میرفت و تصاویر آن به عنوان گواهی از فعالیتهای رسانهای در فوتبال ایران مطرح میشود. این عکس که از سال ۷۶ به یادگار مانده است، به بازشناسی هویتِ رسانهای ایران و نقش گویندگان رسمی در روایت مسابقات کمک میکند. به گزارش تیم آرشیو کامل، چنین تصاویر آرشیوی میتواند مفهوم «گزارشگری ورزشی» را در دوران گذشته روشنتر کند و به نسلهای بعدی نشان دهد که چگونه اخبار و لحظات ورزشی، چه از نظر تصویری و چه از نظر روایت کلامی، شکل میگرفتند.
در سطح کلانتر، انتشار چنین تصاویر قدیمیای به منزله نغمهای از تاریخ ورزش ایران است؛ تاریخِ تصویریای که دغدغه حفظ واقعیتهای تاریخی را بر عهده دارد و همواره باید با رعایت هویت فردی و حقوق تصویری افراد، به اشتراک گذاشته شود. این تصویر در شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای خبری بدون توضیح زیادی منتشر شده است و ممکن است برای بینندگان امروز، به عنوان یک بازنمایی ساده و کودکانه از یک روز فوتبالی به نظر برسد. اما واقعیت این است که هر فریم از این عکس، حامل یک پرونده تاریخی است که نشان میدهد چگونه مسابقات ملی، پوشش رسانهای و رفتار گویندگان فوتبال در سالهای گذشته شکل میگرفت. در این راستا، ارائه توضیحات دقیقتر و محتوای مکمل میتواند به درک بهتر مخاطبان از وضعیت رسانهای آن زمان کمک کند.
در ادامه، به بررسی جنبههای فنی و تاریخی این تصویر میپردازیم: از زاویهٔ عکاسی تا بسترهای رسانهای که چنین تصاویری را در دسترس عموم قرار میدادند. نخست، میخواهیم به این نکته اشاره کنیم که این عکس در یک دوره زمانی خاص از تاریخ فوتبال ایران گرفته شده است؛ دورهای که حضور خبرنگاران ورزشی در میدانهای ورزشی و پوشش مسابقات ملی، به شکل متفاوتی نسبت به امروز مدیریت میشد. در آن زمان، عکسها اغلب در روزنامهها و مجلهها منتشر میشدند و گاه کار خبرنگاران در کنار تصویربرداری با امکانات محدود انجام میشد. از نظر روایی، این تصویر به عنوان قطعهای از روایتِ گزارشگری ایران-استرالیا در ملبورن، به یادماندنی است و میتواند برای پژوهشگران رسانهای، مبنایی برای بررسیٔ شیوههای پوشش خبری و چگونگی تعامل بین مجری و تصویر باشد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این تصویر به عنوان مدرکی از حضور یک چهرهٔ شناختهشدهٔ ورزشی در آن روز خاص محسوب میشود و میتواند برای نسلهای جدید به عنوان نمونهای از هنر روایت خبری در گذر زمان مطرح شود.
- سن خیابانی در زمان تصویر: ۳۱ ساله
- محل تصویربرداری: ملبورن
- رویداد حاضر: روز بازی ایران-استرلیا
- سال تاریخی تصویر: ۷۶
تصویرهای آرشیوی مانند این، به عنوان شواهدی تاریخی عمل میکنند که به ما نشان میدهند چگونه روایتهای ورزشی شکل میگرفتند: از خامی ابزارهای ارتباطی تا پیچیدگیهای روزنامهنگاری تخصصی ورزشی. این نوع تصاویر، علاوه بر جنبهٔ تاریخیِ ورزش، به عنوان منبعی برای بازتولید روایتها در نسلهای آینده به کار میرود و میتواند به پژوهشگران کمک کند تا با بازبینی دقیقتر، درک بهتری از چگونگی تولید محتواهای ورزشی در گذشته پیدا کنند. در این مسیر، نقل قولهایی که ممکن است در سایر منابع به اشتراک گذاشته شده باشد، باید با دقت تأیید شوند تا از هرگونه گمانهزنی یا تفسیری نادرست پرهیز شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، همواره تصاویر آرشیوی باید در بستری امن و با رعایت حقوق صاحبان تصاویر منتشر شوند تا احترام به مالکیت معنوی حفظ شود.
در نهایت، این تصویر به عنوان یک قطعهٔ تاریخ فوتبالیِ ایران میتواند به عنوان یک نمونهٔ ملموس از گذر زمان و تغییرات در شیوهٔ پوشش رسانهای ورزش در ایران تلقی شود. با توجه به اینکه بسیاری از مخاطبان امروز، فضای دیجیتال را به عنوان محور اصلی دریافت اخبار ورزشی میبینند، حفظ و ارائهٔ دقیقِ این تصاویر از نظر تاریخی و فرهنگی اهمیت ویژهای پیدا میکند. از این رو انتشار چنین تصاویر آرشیویی در پلتفرمهای خبری باید با توضیح مناسب همراه باشد تا مخاطبان بتوانند با درک بهتری از زمینهٔ تاریخی و روایی همراه شوند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این تصاویرِ قدیمی با حفظِ راستیآزمایی و ارائهٔ منابع، میتواند به استمرار یادگیری و فهم تاریخ ورزش ایران کمک کند.
تحلیل رویکردهای اخلاقی و اجرایی انتشار تصاویر آرشیو
انتشار تصاویر آرشیوی از چهرههای عمومی، به ویژه در رسانههای خبری، باید با حفظ اخلاق رسانهای و حقوقی انجام شود. این نمونه از منظر اجرایی نشان میدهد که حفظ صحتِ تاریخ، رعایت حریم خصوصی فردی در گذشتهٔ وی و احترام به حقوق تصویری از جمله اصولی است که همواره باید در فرایند انتشار لحاظ شود. همچنین، در شرایطی که تصاویر مربوط به دورهای کامل و بدون سند دقیق زمان برگزار شدهاند، منتشرکنندگان موظفاند توضیحات روشن ارائه کنند تا از برداشت نادرست مخاطبان جلوگیری شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، ارزیابی منابع و صحتِ تاریخ انتشار تصاویر آرشیو، به عنوان یکی از وظایف بنیادی رسانهها تلقی میشود تا اطمینان حاصل شود که روایت خبری بدون دخل و تصرف و به دور از گمانهزنیهای غیرمعتبر منتقل میشود.