جوزف عون بر پایبندی به حاکمیت لبنان در چارچوب مذاکرات آتشبس تأکید میکند
به گزارش تیم آرشیو کامل، سخنان امروز رئیس جمهور لبنان جوزف عون بار دیگر بر پایداری حاکمیت ملی در سایه مذاکرات مربوط به آتشبس متمرکز شد. در بیانیهای که با واکنش قابل توجهی از طرف دیپلماتها و ناظرین منطقهای همراه بود، عون با اشاره به ضرورت زبان مذاکره به جای زبان جنگ اعلام کرد که استقلال لبنان در تمامی گشایشهای دیپلماتیک محفوظ باقی خواهد ماند و هرگونه توافقی که به حاکمیت کشور لطمه بزند، با جدیت رد میشود. این اظهارات در حالی مطرح شد که نشست کمیته نظارت بر آتش بس در رأس الناقوره با حضور نماینده لبنان برگزار شد و بحثهای اولیه پیگیری شد. همانطور که پیش از این گزارش شده بود، این نشست با هدایت سیمون کرم، وکیل لبنانی و نماینده لبنان در این کمیته، برگزار شد و به گزارش رسانهها، این جلسه مسیر برگزاری نشستهای بعدی را هموار کرد.
در گزارشهای اولیه از روند جلسه، آمده است که ریاست جمهوری لبنان روز گذشته کمی قبل از آغاز جلسه، کرمانه و همراه با تیمی از مقامات، سیمون کرم را به عنوان رئیس هیئت لبنان در این کمیته منصوب کرد. منابع آگاه لبنان توضیح دادند که جلسه دیروز در رأس الناقوره بیش از سه ساعت طول کشید و تمامی شرکتکنندگان در یک اتاق حضور داشتند. بخش نخست جلسه با حضور سه افسر ارتش لبنان و نمایندگان ارتش اسرائیل برگزار شد و در بخش دوم، حضور برخی مقامات از دو طرف کاهش یافت و تیمهای مختلف وارد گفتوگوهای غیرمستقیم شدند. این منابع همچنین تأکید کردند که هیئت لبنان به اصل عدم مذاکره مستقیم با دشمن پایبند بود و در مقابل تلاشهای برخی رسانههای رژیم اسرائیل برای تفسیر این نشست در چارچوب گامهای عادیسازی لبنان با تلآویو، منابع لبنانی به این نکته اشاره کردند که روند مذاکرات به شیوههای سنتی و غیرمستقیم ادامه مییابد.
در این نشست همچنین حضور نمایندگان ارتش اسرائیل در بخشی از جلسه و حضور مستقیم فرماندهان ارشد اسرائیلی در بخشی دیگر گزارش شده است. کارشناسهای امنیتی و دیپلماتهای منطقه به دقت تحولات را دنبال میکنند؛ چرا که هر گونه تغییر در فرایندهای نظارتی و زمانبندی نشستها میتواند بر روند اجرایی آتشبس و تدوین مرزهای آتشبس تأثیرگذار باشد. از سوی دیگر، مقامات لبنانی اشاره کردند که هدف اصلی این نشست، تمرکز بر عقبنشینی از نقاط اشغالی و ترسیم مرزها و بازگرداندن اسرا است، اما این اهداف باید با حفظ حاکمیت لبنان و منافع ملی کشور همسو باشد. با وجود تلاشها برای توضیح و شفافسازی، برخی ناظران برای تفسیر این نشست به سمت گامهای عادیسازی میروند، هرچند منابع لبنان تأکید میکنند که اصولِ مذاکرات لبنان با دشمن به صورت غیر مستقیم و از طریق کانالهای مشخص دنبال میشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، بنبست یا پیشرفت در این نشست به عدم مذاکره مستقیم با دشمن و حفظ حدود و ثغور کشور بستگی دارد.
جزئیات عملی نشست و پیامدهای اجرای آتشبس برای لبنان و اسرائیل
در ادامه گزارشها آمده است که هیئت لبنان به رهبری سیمون کرم، و با همراهی ژنرالهای لبنانی، در بخش نخست جلسه به بررسی وضعیت آتشبس و اجرای آن پرداختند. در این بخش، برخی از اهداف کلیدی مانند پایبندی به خطوط آتشبس و کنترل نقضها مطرح شد و تصمیماتی کوچک اما با اهمیت اجرایی برای هفتههای آینده اتخاذ شد. در بخش دوم جلسه که به دلیل اختلافات و مذاکرات غیرمستقیم برگزار شد، نمایندگان دو طرف به تبادل دیدگاههایی درباره بازگشت اسرا و ترسیم مرزها پرداختند. منابع لبنانی اما تأکید کردند که تیم لبنان به اصول عدم مذاکره مستقیم با طرف مقابل پایبند بوده و جلسات با استفاده از واسطههای بینالمللی و دیپلماتهای حاضر در منطقه ادامه خواهد داشت. از سوی دیگر، حضور مقامات آمریکایی و فرانسوی از جمله فرماندهی یونیفل و مسئولان شورای امنیت داخلی رژیم صهیونیستی در این نشست نشان میدهد که فرایند نظارت و اجرای آتشبس به طور گستردهتری از سوی جامعه بینالملل دنبال میشود و لبنان همچنان در مرکز این نگاه است. در عین حال، منابع آگاه لبنان اشاره کردند که روند جلسه بیش از سه ساعت طول کشید و اعضای ارتش لبنان در هر دو بخش به عنوان رکنهای اجرایی و امنیتی نقش داشتند. این نکته نشان میدهد که لبنان با مجموعهای از نهادهای داخلی و بینالمللی برای حفظ امنیت و حاکمیت، به شیوهای چندجانبه عمل میکند.
در پایان جلسه، رسانههای رژیم اسرائیل برخی گزارشها را به تفسیر از روند گامهای عادیسازی لبنان با تلآویو نسبت دادند، اما منابع لبنانی دوباره تأکید کردند که هیئت لبنان به اصول راستین عدم مذاکره مستقیم پایبند است و هرگونه توافقی که به حاکمیت لبنان لطمه بزند، باید به روشی شفاف و قانونی به تصویب برسد. این نگرش هماکنون به عنوان نقطه قوتی برای لبنان مطرح است تا از هر گونه فشار غیرقانونی یا تلاش برای تغییر در ساختارهای حاکمیتی این کشور جلوگیری شود. اکنون با گذشت ساعات و تداوم مذاکرات، بررسیهای بیشتری درباره پیامدهای اجرایی این نشست و نحوه پیگیری آن در آینده انجام میشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این روند نشان میدهد که لبنان به سمت چارچوبی دیپلماتیک و چندجانبه برای مدیریت موارد مرتبط با آتشبس سوق پیدا کرده است که میتواند به تقویت امنیت ملی و جلوگیری از نقضهای آتشبس منجر شود.
تحلیل اجرایی-حقوقی از نشست آتشبس و حاکمیت لبنان
در نگاهی کلان به فرایندهای اجرایی آتشبس و حفظ حاکمیت ملی، لازم است به اصول حقوقی و مدیریتیِ نظم داخلی و بینالمللی توجه شود. از دیدگاه قوانین جمهوری اسلامی ایران، رعایت اصول مشروعیت و حفظ امنیت ملی به عنوان اصولی بنیادی برای هر نوع اقدام بینالمللی مطرح است. به این ترتیب، هرگونه تصمیمگیری در حوزه مرزها، حاکمیت و امنیت کشورها باید با توجه به موازنه قوای داخلی و چارچوبهای قانونی برقرار شود تا حقوق ملی کشورها حفظ شود و از سوی دیگر با ملاحظات بینالمللی نیز همسو باشد. در محل نشستهای نظارتی آتشبس، شفافیت در فرایند تصمیمگیری و گزارشدهی به نهادهای ذیربط از جمله اصولی است که میتواند کارایی و اعتماد عمومی نسبت به فرایندهای اجرایی را تقویت کند. این تحلیل بدون ورود به موضوعات سیاسی و امنیتی حساس است و بر جنبههای اجرایی-نظارتی تمرکز دارد: (الف) شفافسازی خطوط اقدامی برای همه طرفهای ذینفع، (ب) حفظ و تقویت اصل حاکمیت ملی در هر توافق یا تفاهم، (ج) استفاده از کانالهای قانونی و غیرمستقیم برای پیشبرد مذاکرات در چارچوب قانون و ضوابط بینالمللی، و (د) تضمین گزارشپذیری و پاسخگویی به افکار عمومی و مقامات نظارتی. به عبارت دیگر، فرایندهای تصمیمگیری در چنین نشستهایی باید همواره با صراحت و با رعایت اصول قانونی و اخلاقی انجام شود تا بهرهبرداری سیاسی از مذاکرات کاهش یابد و مسیرهای اجرایی به صورت پایدار و قابل اعتماد باقی بمانند. این منظر حقوقی-اجرایی میتواند به تقویت رویکردهای سازنده در مدیریت بحرانهای منطقهای کمک کند و در بلندمدت از تشدید اختلافات و تضعیف حاکمیتها جلوگیری کند.